Carl Gustav Hempel

Vestræn heimspeki; Heimspeki 20. aldar
Nafn:	Carl Gustav Hempel
Fædd/ur:	8. janúar 1905 (í Oranienburg í Þýskalandi)
Dáin/n:	9. nóvember 1997 (92 ára) (í Princeton í New Jersey í Bandaríkjunum
Skóli/hefð:	Rökgreiningarheimspeki
Helstu ritverk:	Studies in the Logic of Confirmation; The Logic of Functional Analysis; Aspects of Scientific Explanation; Scientific Explanation
Helstu viðfangsefni:	Vísindaheimspeki, rökfræði
Markverðar hugmyndir:	Gáta Hempels, eðli vísindalegra skýringa fólgið í afleiðslu þar sem a.m.k. ein forsendan er staðhæfing um náttúrulögmál
Áhrifavaldar:	David Hilbert, Rudolf Carnap, Vínarhringurinn
Hafði áhrif á:	Jaegwon Kim

Carl Gustav Hempel (8. janúar 1905 – 9. nóvember 1997) var þýskur vísindaheimspekingur og einn helsti málsvari rökfræðilegrar raunhyggju á 20. öld. Hann er einkum frægur fyrir kenningu sína um að eðli vísindalegra skýringa byggi á afleiðslu þar sem a.m.k. ein forsendan er staðhæfing um náttúrulögmál. Kenningin var talin meginviðmið á 6. og 7. áratug 20. aldar.

Efnisyfirlit

Carl Gustav Hempel fæddist í Oranienburg í Þýskalandi þann 8. janúar 1905. Hann nam stærðfræði, eðlisfræði og heimspeki við háskólana Göttingen, Heidelberg og Berlín. Í Göttingen kynntist hann David Hilbert og þótti mikið koma til tilraunar hans til þess að smætta alla stærðfræði í hreina rökfræði. Hempel kynntist Rudolf Carnap á ráðstefnu um vísindaheimspeki í Berlín árið 1929 og varð í kjölfarið meðlimur í Berlínarhringnum. Hann lauk doktorsgráðu sinni frá Berlínarháskóla árið 1934 en lokaverkefni hans fjallaði um líkindafræði. Sama ár flutti hann frá Þýskalandi vegna uppgangs nasismans þar í landi. Hempel flutti til Belgíu og naut til þess hjálpar Pauls Oppenheim, sem samdi með honum ritið Der Typusbegriff im Lichte der neuen Logik sem kom út árið 1936. Árið 1937 flutti Hempel til Bandaríkjanna og tók við stöðu aðstoðarmanns Carnaps við Háskólann í Chicago. Hann kenndi síðar við City College of New York (1939-1948), Yale-háskóla (1948-1955) og Princeton-háskóla þar sem hann var starfsfélagi Thomasar Kuhn. Hempel kenndi í Princeton þar til hann fór á eftirlaun árið 1964. Hann varði tveimur árum (1964-1966) við Hebreska háskólann í Jerúsalem. Árið 1977 tók hann við prófessorsstöðu í heimspeki við Háskólann í Pittsburgh og kenndi þar til ársins 1985.

Árið 2005 var nefnd eftir honum gata í Oranienburg í Þýskalandi, Carl-Gustav-Hempel-Straße.