Rökfræði

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu

Rökfræði er undirgrein heimspekinnar sem fæst við gildi ályktana.

Fræðigreinin var fundin upp af forngríska heimspekingnum Aristótelesi á 4. öld f.Kr. Um miðja 19. öld fóru stærðfræðingar að sýna rökfræðinni aukinn áhuga, en nútímarökfræði er venjulega sögð verða til undir lok 19. aldar og er Gottlob Frege gjarnan talinn faðir nútímarökfræði.

Efnisyfirlit 1 Óformleg, formleg, táknleg, heimspekileg og stærðfræðileg rökfræði 2 Tengt efni 3 Tenglar 4 Heimildir

[breyta] Óformleg, formleg, táknleg, heimspekileg og stærðfræðileg rökfræði

• Óformleg rökfræði fæst við röksemdafærslur í náttúrulegum tungumálum. Rökvillur eru mikilvægt viðfangsefni innan óformlegrar rökfræði.
• Formleg rökfræði fæst við ályktanir út frá formi þeirra. Innan formlegrar rökfræði eru mörg rökkerfi, svo sem setningarökfræði, umsagnarökfræði og háttarökfræði.
• Táknleg rökfræði er formleg rökfræði sett fram með táknmáli rökfræðinnar. Táknleg rökfræði er stundum nefnd stærðfræðileg rökfræði vegna þess að táknmál rökfræðinnar var upphaflega þróað úr táknmáli stærðfræðinnar.
• Heimspekileg rökfræði fæst við þau grundvallarhugtök sem rökfræðin gengur út frá, svo sem sannleika, merkingu, tilvísun o.fl. og tengslin á milli rökfræðinnar og náttúrulegra tungumála. Heimspekileg rökfræði er náskyld málspeki.
• Stærðfræðileg rökfræði er annars vegar beiting rökfræðinnar á viðfangsefni innan stærðfræði, hins vegar samheiti fyrir táknlega rökfræði.

[breyta] Tengt efni

• Málspeki

[breyta] Tenglar

• An Introduction to Philosophical Logic eftir Paul Newall (ætlað byrjendum)
• Stanford Encyclopedia of Philosophy: „Classical Logic“
• Stanford Encyclopedia of Philosophy: „Connexive Logic“
• Stanford Encyclopedia of Philosophy: „Deontic Logic“
• Stanford Encyclopedia of Philosophy: „Epistemic Logic“
• Stanford Encyclopedia of Philosophy: „Fuzzy Logic“
• Stanford Encyclopedia of Philosophy: „Hybrid Logic“
• Stanford Encyclopedia of Philosophy: „Logic and Games“
• Stanford Encyclopedia of Philosophy: „Logic of Belief Revision“
• Stanford Encyclopedia of Philosophy: „Inductive Logic“
• Stanford Encyclopedia of Philosophy: „Infinitary Logic“
• Stanford Encyclopedia of Philosophy: „Informal Logic“
• Stanford Encyclopedia of Philosophy: „Intensional Logic“
• Stanford Encyclopedia of Philosophy: „Intuitionistic Logic“
• Stanford Encyclopedia of Philosophy: „Linear Logic“
• Stanford Encyclopedia of Philosophy: „Many-Valued Logic“
• Stanford Encyclopedia of Philosophy: „Modal Logic“
• Stanford Encyclopedia of Philosophy: „Non-monotonic Logic“
• Stanford Encyclopedia of Philosophy: „Paraconsistent Logic“
• Stanford Encyclopedia of Philosophy: „Provability Logic“
• Stanford Encyclopedia of Philosophy: „Relevance Logic“
• Stanford Encyclopedia of Philosophy: „Substructural Logics“
• Stanford Encyclopedia of Philosophy: „Temporal Logic“
• The Internet Encyclopedia of Philosophy: „Propositional Logic“
• The Internet Encyclopedia of Philosophy: „Logical Consequence, Philosophical Considerations“
• The Internet Encyclopedia of Philosophy: „Logical Consequence, Deductive-Theoretic Conceptions“
• The Internet Encyclopedia of Philosophy: „Logical Consequence, Model-Theoretic Conceptions“
• The Internet Encyclopedia of Philosophy: „Logical Paradoxes“
• Vísindavefurinn: „Hvers vegna er rökfræðin svona flókin og hver er tilgangurinn með henni?“

[breyta] Heimildir

• Greinin „Logic“ á ensku útgáfu Wikipedia. Sótt 22. nóvember 2005.
• Gabbay, D.M. og Guenthner, F. (ritstj.) 2001-2005. Handbook of philosophical logic (2. útg.). 13 bindi. Dordrecht, Kluwer.
• Hilbert, D. og Ackermann, W., 1928. Grundzüge der theoretischen Logik. Springer-Verlag, ISBN 0-8218-2024-9.
• Hodges, W., 2001. Logic. An introduction to elementary logic. Penguin Books.
• Hofweber, T., 2004. „Logic and Ontology“. Í Stanford Encyclopedia of Philosophy.
• Hughes, R.I.G., (ritstj.), 1993. A Philosophical Companion to First-Order Logic. Hackett Publishing Company.
• Kneale, W. og Kneale, M., 1962/1988. The Development of Logic. Oxford University Press, ISBN 0-19-824773-7.
• Lemmon, E.J., 1978. Beginning Logic. Hackett.
• Priest, G., 2004. „Dialetheism“. Í Stanford Encyclopedia of Philosophy.
• Putnam, H., 1969. Is Logic Empirical?. Boston Studies in the Philosophy of Science, vol V.
• Read, Stephen, 1995. Thinking About Logic. An Introduction to the Philosophy of Logic. Oxford University Press.
• Smith, B., 1989. Logic and the Sachverhalt, The Monist 72 (1): 52-69.