Spunaspil

Dæmigerðir teningar fyrir spunaspil.

„spunaspil“ getur einnig átt við tónlist, þar sem spilað er af fingrum fram.

Spunaspil eða hlutverkaspil er gerð af spilum þar sem þáttakendur setja sig í hlutverk persónu í skálduðum heimi sem byggist oft á ævintýrum og goðsögnum. Þáttakendur sjá um að leika sitt hlutverk, hvort það er með því að bókstaflega að leika persónuna eða fylgja gefnu kerfi sem stýrir þeim aðgerðum sem persónan getur framkvæmt (eða samblanda af því tvennu). Hvort aðgerðir heppnast eða ekki er í flestum leikjum stýrt af gefnu kerfi af reglum og leiðbeiningum.

Í gegnum leikinn þróast bæði persónan og ævintýrið sem þau taka þátt í. Spunaspil geta verið bæði einföld með fyrirfram uppsettar persónur og ævintýri, eða flókin þar sem þáttakendur skapa sér persónu eftir eigin óskum og spinna ævintýrið jafnóðum og það gerist. Sá tími sem fer í að leika spunaspil er mjög misjafn en er sjaldan stuttur leikur og getur stundum verið það langur að honum er skipt í lotur sem leiknar eru yfir marga daga.

Til eru þónokkrar gerðir af spunaspilum. Hefðbundið spunaspil er borðspil sem byggir á samræðum um hvað sé að gerast, en einnig er til rauntíma-spunaspil sem kallast LARP (skammstöfun úr ensku: live-action role-playing) þar sem þáttakendur mæta á einhverjum leikvelli (t.d. út í skóg) klædd sem persónurnar og leika ævintýrið í persónu t.d. lenda í bardaga með gerfivopnum. Sama hvað spunaspilið er, þá er yfirleitt einhver sem er tilskipaður sem „spunameistari“ (oft kallaður DM sem er skammstöfun úr ensku fyrir „dungeon master“) sem skipurleggur leikinn og stýrir framvindu sögunnar.

Þekkt spunaspil

Það eru til ótal mörg kerfi fyrir spunaspil sem gerast í ýmsum heimum sem byggja yfirleitt á skáldsögum og ævintýrum. Þá eru gefnar reglur og leiðbeiningar fyrir framvindu leiksins, t.d. hvaða hæfileikar eru í boði fyrir persónurnar, upplýsingar um skrímsli og óvini sem hægt er að mæta og hvernig skal reikna út skaða ef lendir fólk í bardaga við þau eða hvort annað.

Þekktustu og mest spiluðu spunaspilin alþjóðlega

Spunaspil (kerfi)	Heimur / Tegund	athugasemd
Dungeons & Dragons	ævintýraheimur	Leikurinn sem byrjaði spunaspila-menninguna
Call of Cthulhu	Yfirnáttúruleg hrollvekja
Cyberpunk 2020	vísindaskáldskapur	Tekur innblástur frá Blade Runner
D20 Modern	-	Kerfi sem byggja á reglum 3.útgáfu D&D. Til eru margir heimar fyrir þetta kerfi
GURPS	-	Þetta er grunnkerfi fyrir spunaspil sem átti að samhæfa grunnreglur óháð hverskonar heim spunaspilið gerist í
Middle Earth Role Playing game	Heimur Hringadrottinssögu
Pathfinder Roleplaying Game	ævintýraheimur	Deilir rótum með D&D en er alveg aðskilið kerfi og er talið flóknara.
Rolemaster	Ævintýraheimur
Twilight 2000	Heimur eftir heimsenda	Gerist í heimi þar sem 3. heimsstyrjöldin skildi Evrópu eftir í rústum eftir kjarnorkustríð
Vampire: The Requiem	„World of Darkness“ heimurinn	Hluti af stærra spunaspilakerfi, gotneskur-pönk heimur með vampírum og varúlfum
Warhammer Fantasy Roleplay	Warhammer heimurinn

Norræn spunaspil

Norsk

Listi yfir norskt efni aðgengilegt almenningi:

• The MEGA Roleplaying System (1987, Geir Isene og Bent Brakas) fantasía
• Muu (1989, Tomas HV Mørkrid) ljóðrænn spuni
• T (1989, Johannes H Berg) hasar
• Impro (1990, Jon Venbakken og Tomas HV Mørkrid)
• Pervo (1992, Tomas HV Mørkrid) fantasá
• Imperium 3000 (1993, Torbjørn Lien) geim-ópera
• Anarki (1994?, Jon Sagberg) cyberpunk
• Fabula (1999, Tomas HV Mørkrid) fantasía
• Ácin Dambágin (1999, Torbjørn Lien) fantasía
• Nuron (2000?, Even Tømte og Magnus Jacobson) fantasía
• Draug (2004, Matthijs Holter) sögulegt/ævintýri
• Archipelago (2007, Matthijs Holter) frásagnarspil
• Lærelyst (2007, Rune Andersen og Matthijs Holter) fantasíu-spunaspil til notkunar í i barnaskóla
• Itras By (2008, Ole Peder Giæver og Martin Bull Gundersen) surrealismi
• Nørwegian Style (2009) antologi með nokkur nútíma norsk spunaspil
• Society of Dreamers (2010, Matthijs Holter)
• Love in the Time of Seid (2010, Jason Morningstar og Matthijs Holter) víkinga-fantasía
• MYFAROG (2014, Varg Vikernes)
• Rollespill (2014, Ole Peder Giæver og Matthijs Holter)
• Insight RPG System (2014, Even V. Røssland) almennar reglur (á ensku, en norskur höfundur)
• Vandrerne (2015, Øivind Stengrundet) fantasía

Sænsk

Meðal þekktustu spilanna í Svíþjóð eru:

• Drakar och Demoner fantasíu-spunaspil sett í miðaldaheimi.
• Kult hryllings-spunaspil sett í nútíma.
• Mutant
• Svavelvinter, Fria Ligan 2012

Dönsk

Af hefðbundnum spunaspilum eru helst:

• Med ild og sværd (1984) fantasíu-spunaspil
• Viking (1990) sögulegt spunaspil sett í norrænu umhverfi kring um 800
• LEF: DE SAMLEDE VÆRKER (Levende eventyr og fantasi, 1991, -99 og 2003) fantasíu-spunaspil

Finnsk

Þeir hafa nokkur spennandi spunaspil. Meðal þeirra eru:

• ANKH (Adventures of the North - Kalevala Heroes, 1988) járnaldar-spunaspil með fantasíu
• Anno Domini (1995) - bilíu hlutverkaspil/larp um fyrstu kristniboðana
• Myrskyn aika (2003) fantasíu-spunaspil

Íslensk

Spunaspil komu seinna hingað en til hinna norðurlandanna. En strax 1994 kom fyrsta íslenska spilið og eru nokkur komin síðan.

• Askur Yggdrasils (bræðurnir Rúnar Þór Þórarinsson og Jón Helgi Þórarinsson, 1994) fantasía með norrænni heimsmynd og goðheimi
• Fræknir Ferðalangar (Rúnar Þór Þórarinsson, 1997)sett í miðöldum á Íslandi, fyrir börn
• Ævintýralandið (Rúnar Þór Þórarinsson, Maria Huld Pétursdóttir og Ólafur Stefánsson, 2012) ævintýraþema, fyrir börn

Íslenskir spunaspilarar eru með virka fésbókarsíðu; Roleplayers á Íslandi, með mottóið: Hlutverkaspilarar á Íslandi .... Sameinist!!!

Tengt efni

• Astrópía
• Askur Yggdrasils (spil)
• Dungeons & Dragons