Ruðningur
Ruðningur (enska: rugby) er vinsæl hópíþrótt sem til er í nokkrum afbrigðum. Þær helstu eru sambandsruðningur og deildarruðningur. Ruðningssjöa (sambandsruðningur með sjö í hvoru liði) er sú útgáfa leiksins sem er hluti af Ólympíuleikunum. Áður voru amerískur fótbolti og kanadískur fótbolti álitnir afbrigði af ruðningi, en það er sjaldgæfara í dag þar sem reglurnar eru töluvert ólíkar.
Upphaf ruðnings má rekja til þess að William Webb Ellis nýtti sér regluleysi í þeirri boltaíþrótt sem spiluð var í Englandi árið 1823. Í stað þess að grípa bolta sem kom á flugi og henda honum í jörðina og sparka eins og venja var, hljóp hann með boltann yfir marklínuna og skoraði stig. Þetta gerðist í bænum Rugby þaðan sem íþróttin fær sitt nafn.[1] Það varð úr að reglur voru skilgreindar árið 1845 og til urðu tvær íþróttir: knattspyrna og ruðningur. Tegundir fótbolta þar sem haldið er á boltanum hafa verið stundaðar frá miðöldum.[2] Ruðningur breiddist fyrst út í breskum heimavistarskólum á 19. öld og síðar um allt breska heimsveldið.
Ruðningur er stundaður af báðum kynjum og öllum aldurshópum í meira en 100 löndum í fimm heimsálfum.[3] Rugby er 4.-5. stærsta hópíþrótt í heiminum með yfir 9 milljónir skráðra leikmanna.[4] Aðildarsambönd með fulla aðild að Alþjóða-rugbysambandinu (IRB) eru 133 talsins.[3] Í október 2009 samþykkti Alþjóðaólympíunefndin ruðningssjöu sem keppnisgrein á Ólympíuleikunum 2016.[5]
Á Íslandi
[breyta | breyta frumkóða]Upphafið að ruðningi á Íslandi í nútímanum má rekja til febrúar 2009 þegar nokkrir erlendir ríkisborgarar búsettir á Íslandi furðuðu sig á því að íþróttin sem allt snerist um í þeirra heimalandi var ekki iðkuð þar. Ekki nóg með það að hún væri ekki iðkuð, heldur vissi almenningur almennt ekki hvaða íþrótt þeir voru að tala um. Í stað þess að aðlagast þessum aðstæðum töldu þeir að þeir gætu byggt upp ruðning á Íslandi og þannig gefið af sér til samfélagsins.[heimild vantar]
Smám saman söfnuðust áhugasamir á æfingar, jafnt Íslendingar sem erlendir ríkisborgarar. Eftir fyrsta hálfa árið var ljóst að ekki yrði aftur snúið, Ísland yrði næsta land til að tileinka sér ruðning. Í febrúar 2011 var íþróttin tekin inn í ÍSÍ og í desember sama ár var samþykkt á aðalfundi Ruðningssambands evrópu (FIRA-AER) að Ísland yrði aðili að sambandinu. Ekkert formlegt ruðningssamband er á Íslandi þar sem lágmarkið er 5 félög, svo landið er ekki hluti af alþjóðasambandinu World Rugby.
Í dag eru að jafnaði tvö til þrjú lið sem æfa ruðning og er keppnistímabilið á Íslandi það sama og á Norðurlöndunum eða apríl-október. Alls eru um 50–60 menn og konur aðilar að ruðningi á Íslandi með mismunandi þátttökustigi.[heimild vantar] Liðin eru Reykjavík Raiders, Reykjavík Touch Rugby og Rugbyfélag Kópavogs.[6]
Tilvísanir
[breyta | breyta frumkóða]- ↑ „200th Anniversary – Rugby School“. rugbyschool.co.uk. Sótt 8. september 2023.
- ↑ „Rugby Football History“. rugbyfootballhistory.com. Afrit af uppruna á 15 apríl 2020. Sótt 19 júní 2013.
- 1 2 „World Rugby Member Unions“. World Rugby. Sótt 17 apríl 2017.
- ↑ „Global participation in rugby“ (PDF). World Rugby. 2018.
- ↑ „Golf og ruðningur á Ólympíuleika“. Mbl.is. 14.8.2009.
- ↑ „RFR hafði betur gegn RFK“. RÚV. 4. september 2012.
