Ormurinn langi

"Ormurinn langi", eins og Halfdan Egedius túlkaði það í hátíðarútgáfu Heimskringlu frá 1899

Ormurinn langi er sennilega þekktasta langskipið frá víkingaöld. Ormur þýðir hér snákur eða dreki.

Samkvæmt Snorra Sturlusyni var Ormurinn langi smíðaður fyrir Ólaf Tryggvason (konungs Noregs 995–1000) og var fyrirmyndin skipið sem kallað var Ormurinn, sem Ólaf hafði tekið sem herfang frá Rauði hinum ramma í Hálogalandi eftir að konungurinn hafði pyntað hann til bana. Eftir að Ormurinn langi hafði verið smíðaður var hinn Ormurinn nefndur Ormurinn skammi.

Ágreiningur er um hversu stórt skip Ormurinn langi var, ágiskanir á lengd er allt frá 37 metrum að 55 metrar. Í honum voru 34 rúm og ef tvær árar voru í rúmi og einn ræðari á hverja ár hafa verið 68 ræðarar á skipinu. Margar ágiskanir telja að ræðarar hafi verið mun fleiri afþví að fleri ræðara hafi þurtf á hverja ár. Með aukaáhöfn og öðrum störfum gætu 130 – 150 menn hafa verið um borð. Ormurinn langi var síðasta skip Ólafs konungs sem var sigrað í Svoldarbardaganum.

Ormurin langi er einnig nafn á færeysku danskvæði sem fjallar um Ólaf Tryggvason Noregskonung og Svoldarorrustu.

Segir svo í Heimskringlu Sorra Sturlussonar í Ólafs sögu Tryggvasonar um Ormin langa:

“Þann vetur eftir er Ólafur konungur hafði komið af Hálogalandi lét hann reisa skip mikið inn undir Hlaðhömrum, það er meira var miklu en önnur þau skip er þá voru í landinu og eru enn þar bakkastokkar þeir svo að sjá má. Þar sem er grasi vaxið er 4 alnir og átta tugir á lengd. Þorbergur skafhögg er nefndur sá maður er stafnasmiður var að skipinu en þar voru margir aðrir að, sumir að fella, sumir að telgja, sumir saum að slá, sumir til að flytja viðu. Voru þar allir hlutir vandaðir mjög til. Var skipið bæði langt og breitt og borðmikið og stórviðað. […] Var það dreki og ger eftir því sem Ormur sá er konungur hafði haft af Hálogalandi en þetta skip var miklu meira og að öllum hlutum meir vandað. Það kallaði hann Orm hinn langa en hinn Orm hinn skamma. Á Orminum langa voru fjögur rúm og þrír tugir. Höfuðin og krókurinn var allt gullbúið. Svo voru há borðin sem á hafskipum. Það hefir skip verið best gert og með mestum kostnaði í Noregi.”Heimskringla Ólafs saga Tryggvasonar

Heimildir

• Torstein Arisholm, Knut Paasche, Trine Lise Wahl; Klink og seil Norsk Sjøfartsmuseum 2006 ISBN 82-90089-70-8
• Hjalmar Falk; Fornnordisk sjöfart Bokdokgruppen AB 1995 ISBN 91-87360-10-1
• Åsmund Kristiansen, Kai Linde; Tjærelukt og hammerslag Saltdal kommune 2006 ISBN 82-995625-6-2
• Roald Morcken; Langskip, knarr og kogge Bergen 1980 ISBN 82-990695-0-5
• Bjarni Aðalbjarnarson (ritstjóri) (1941). Íslenzk fornrit XXVI : Heimskringla I. Hið íslenzka fornritafélag.
• Ólafía Einarsdóttir: (1967). «Árið 1000» i Skírnir 141. árgangur 1967, 1. Tölublað bls. 128-138