Liam Neeson
Liam Neeson | |
|---|---|
 Liam Neeson árið 2012. | |
| Upplýsingar | |
| Fæddur | William John Neeson 7. júní 1952 Ballymena, County Antrim, Norður-Írlandi |
| Þjóðerni | Norðurírskur |
| Ár virkur | 1976– |
| Maki | Natasha Richardson (g. 1994; d. 2009) |
William John Neeson (fæddur 7. júní 1952) er leikari frá Norður-Írlandi.[1] Hann hefur hlotið ýmsar viðurkenningar, meðal annars tilnefningar til Óskarsverðlauna, BAFTA-verðlauna, þrenn Golden Globe-verðlaun, tvenn Tony-verðlaun og einn Volpi-bikar. Leikferill Neesons spannar rúm fjörutíu ár og hann er gjarnan talinn með mestu kvikmyndaleikurum Írlands.[2] Kvikmyndir Neesons hafa þénað rúma 11,7 milljarða bandaríkjadala á heimsvísu.[3] Neeson var skipaður liðsforingi í Orðu breska heimsveldisins (OBE) árið 2000.[4]
Frumraun Neesons á hvíta tjaldinu árið 1978 í För pílagrímsins. Hann fylgdi henni eftir með hlutverkum í myndunum Konungssverðið (1981), Uppreisnin á Bounty (1984), Trúboðsstöðin (1986), Í djörfum leik (1988) og Hjónabandssæla (1992). Neeson öðlaðist frekari frægð með því að leika Oskar Schindler í dramamynd Stevens Spielberg um helförina, Lista Schindlers (1993) og hlaut sína fyrstu tilnefningu til Óskarsverðlauna sem besti leikarinn fyrir hlutverkið. Neeson birtist síðan í aðalhlutverkum í dramamyndum á borð við Nell (1994), Rob Roy (1995), Michael Collins (1996) og Vesalingana (1998). Neeson tók jafnframt að sér hlutverk í stórmyndum, meðal annars sem Qui-Gon Jinn í Stjörnustríð: Fyrsti hluti – Ógnvaldurinn (1999), Ra's al Ghul í Batman Begins og Aslan í þríleiknum Ævintýralandið Narnía (2005–2010).
Neeson hefur jafnframt birst í myndum eins og sögulegu dramamyndinni Gengi New York-borgar (2002), rómantísku gamanmyndinni Ástin grípur alla (2003), ævisögudramanu Kinsey (2004), erótísku spennumyndinni Chloe (2009), trúarlegu dramamyndinni Silence (2016), fantasíumyndinni Skrímslið kemur (2016), glæpatryllinum Widows (2018), vestranum Ballaðan um Buster Scruggs (2018) og rómantísku dramamyndinni Ordinary Love (2019). Frá árinu 2008 haslaði Neeson sér völl sem hasarmyndahetja með spennumyndaröðinni Taken (2008–2014), The A-Team, The Grey (2011), Wrath of the Titans (2012), A Walk Among the Tombstones (2014) og Cold Pursuit (2019). Neeson er þekktur fyrir samstarf sitt með leikstjóranum Jaume Collet-Serra og hefur leikið í fjórum af myndum hans: Unknown (2011), Non-Stop (2014), Run All Night (2015) og The Commuter (2018).
Neeson er einnig sviðsleikari og lék hjá leikhúsinu Lyric Players' Theatre í Belfast í tvö ár frá árinu 1976. Hann hefur tvisvar unnið Tony-verðlaun sem besti leikarinn á Broadway, fyrst fyrir túlkun sína á hlutverki Matt Burke í leikritinu Anna Christie eftir Eugene O'Neill (1992) og síðan á hlutverki Johns Proctor í leikritinu Í deiglunni eftir Arthur Miller (2002). Hann lék jafnframt Oscar Wilde í leikritinu Júdasarkossinn eftir David Hare (1998).
Tilvísanir
[breyta | breyta frumkóða]- ↑ „Liam Neeson promotes Northern Ireland tourism“. BBC News. 10. mars 2014. Afrit af uppruna á 30 maí 2014. Sótt 29. desember 2015.
- ↑ Clarke, Donald; Brady, Tara (13 júní 2020). „The 50 greatest Irish film actors of all time – in order“. The Irish Times. Afrit af uppruna á 5 ágúst 2020. Sótt 19 júlí 2020.
- ↑ „Liam Neeson“. The Numbers. Afrit af upprunalegu geymt þann 15 janúar 2026. Sótt 30. desember 2025.
- ↑ Wilson, Jamie (31. desember 1999). „Top billing at last for veteran entertainers; Showbusiness Awards for Elizabeth Taylor and Shirley Bassey“. The Guardian. London. bls. 4.
