Fara í innihald

Lamb

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Lamb.

Lamb er afkvæmi sauðkindar (fræðiheiti: Ovis aries) . Lambakjöt er algengt hráefni í matargerð um allann heim.

Á Íslandi er lambakjöt eitt vinsælasta kjöt til almennrar neyslu. 74% Íslendinga telur lambakjötið vera þjóðarrétt íslendinga.[1]

Lambakjötið er eina íslenska afurðin sem hefur fengið PDO- merkingu frá Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins. Samkvæmt Evrópusambandinu eru einkenni íslenska lambsins:

Villibráðarbragð, mjúkt og óseigt kjöt, há gildi GLA-sýru, hlutfall omega-3 fitusýru í fosfórlípíðum er 16% og hátt hlutfall járns og B-vítamíns í kjötinu.[2] Lömbin eru alin upp í frjálsri beit fram á haust og allt fæði er upprunnið á íslandi, en 2016 var erfðabreytt fóður í íslenskri sauðfjárrækt bannað[3].

Markaðsráð kindakjöts Icelandic lamb fengu afurðarheitið "Íslenskt lambakjöt/ Icelandic Lamb" skráð sem verndað afurðaheiti í íslenskum lögum árið 2018[4]. Síðan þá hafa verið gerðar rannsóknir á skoðun bæði íslendinga og erlendra ferðamanna á íslensku lambakjöti[5] og merki Icelandic Lamb má finna víða á veitingahúsum og í sérverslunum[6].

Orð tengd lömbum

[breyta | breyta frumkóða]
  • fjallalamb (einnig nefnt graslamb eða fráfærna- eða fráfærulamb) er lamb sem gengur móðurlaust á fjalli; þau lömb sem eru látin eftir hjá móður sinni nefnast dilkar
  • gimbrarlamb er kvenkyns lamb, en getur líka merkt lamb undan vetrargamalli á.
  • hagalamb (eða hagfæringur) er móðurlaust lamb sem gengur í heimahögum.
  • heimalningur (heimagangur eða innlamb) er móðurlaust lamb sem er alið heima á bæ.
  • hundapísl er stundum haft um mjög smávaxið lamb (en einnig börn eða annað ungviði).
  • karilamb (stundum einnig kjúklingur) er nýfætt lamb.
  • lambadrottning er haft um gimbur sem fæðist fyrst lamba tiltekið vor á bænum.
  • lambakóngur er hrútlamb sem fæðist fyrst lamba tiltekið vor á bænum.
  • lambhrútskettlingur er agnarsmár lambhrútur.
  • lambhrútur er karlkyns lamb.
  • lambköttur er smávaxið lamb.
  • megða er lítið lamb.
  • meltingur er lamb sem hefur drepist í móðurkviði.
  • ótyrmi er lamb sem dafnar illa.
  • réttalamb er fyrsta lamb sem slátrað er að hausti.
  • undanflæmingur er lamb sem hefur flæmst undan móður sinni.
  • öræfaköttur (eða öræfakettlingur) er smávaxið lamb sem gengur (lengst) inni á afrétti.
  Þessi landbúnaðargrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.
  1. „Íslenska lambakjötið er einstakt“. www.mbl.is. Sótt 26. mars 2026.
  2. (2022). ‘Íslenskt lambakjöt’ (EU No: PDO-IS-2636 – 28/09/2020). Sótt af: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A52022XC0928%2804%29&qid=1677844489788#document1
  3. „Erfðabreytt fóður bannað í íslenskri sauðfjárrækt“. www.bbl.is. Sótt 26. mars 2026.
  4. „AUGLÝSING frá Matvælastofnun um vernd afurðarheitisins „Íslenskt lambakjöt" með vísan til uppruna. | Stjórnartíðindi“. island.is. Sótt 26. mars 2026.
  5. „Rúmlega helmingur erlendra ferðamanna borðar lambakjöt“. www.bbl.is. Sótt 26. mars 2026.
  6. „Samstarf og óskir neytenda - Lambakjöt“. Sótt 26. mars 2026.