Fara í innihald

Lögmaður

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Lögmaður er einnig nafn á íslensku stjórnsýsluembætti.

Lögmaður er lögfræðingur með málflutningsréttindi, það er að segja með réttindi til að flytja mál í dómsal. Almennt séð eru þeir taldir vera þeir einu sem mega flytja mál fyrir dómstólum með fáeinum undantekningum.[1][2]

Málflutningsréttindi

[breyta | breyta frumkóða]

Það eru þrjár gerðir af málflutningsréttindum sem lögmenn geta öðlast, en þau byggja hvert á öðru.[3]

Málflutningur fyrir héraðsdómi

[breyta | breyta frumkóða]

Lögfræðingar þurfa að standast sérstök námskeið og standast próf til að öðlast réttindi til málflutnings og þar með starfstitilinn að vera lögmaður. Námskeiðinu er skipt í tvo hluta sem enda báðir á prófum, og er tilgangur prófa fyrra námskeiðsins að tryggja að viðkomandi lögfræðingur hafi tileinkað sér næga þekkingu á íslenskum lögum til þess að geta stundað lögmannsstörf ásamt því að öðlast þekkingu og þjálfun á því að flytja mál fyrir dómi. Seinni hluti námskeiðs felur í sér verklegt próf.

Málflutningur fyrir Landsrétti

[breyta | breyta frumkóða]

Lögmaður sem hefur verið með málflutningsréttindi fyrir héraðsdómi í 5 ár og flutt í það minnsta 25 mál fyrir annað hvort héraðsdómi eða sérdómstóli getur öðlast réttindi til að flytja mál fyrir Landsrétti.

Málflutningur fyrir Hæstarétti

[breyta | breyta frumkóða]

Þegar lögmaður hefur flutt í það minnsta 15 mál munnlega fyrir Landsrétti og verið með þau réttindi í 3 ár, þá getur lögmaður öðlast réttindin til að flytja dómsmál fyrir Hæstarétti.

Málaflokkar

[breyta | breyta frumkóða]

Lögmenn sérhæfa sig yfirleitt í tilteknum málaflokkum sem tekin eru fyrir í dómssal:[4]

  • Almannatryggingaréttur
  • Almenn lögfræðiþjónusta
  • Barnaréttur
  • Barnaverndarréttur/ barnaverndarmál
  • Bygginga- og skipulagslöggjöf
  • Eignaumsýsla
  • Erfðaréttur
  • Evrópuréttur
  • Fasteignir
  • Félagaréttur
  • Fjármögnun/kaupleigusamningar
  • Fjarskiptaréttur
  • Flugréttur
  • Flutninga- og sjóréttur
  • Gerðardómar
  • Greiðsluerfiðleikar
  • Hjúskapur/sambúð
  • Hlutafélög/einkahlutafélög o.fl.
  • Hugverkaréttur/höfundaréttur
  • Innheimtur
  • Íþróttaréttur
  • Landbúnaðarréttur
  • Lausafjárkaup
  • Lögfræði fjármálafyrirtækja
  • Lögræði/lögræðissvipting
  • Mannréttindi
  • Neytendavernd
  • Opinber innkaup
  • Persónuvernd
  • Sakamál
  • Samkeppnisréttur
  • Samningaréttur/samningagerð
  • Samningurinn um EES
  • Sáttamiðlun
  • Sjálfbærni
  • Skaðabótaréttur/slysamál
  • Skattaréttur
  • Skipasala
  • Stjórnskipunarréttur/stjórnarskrá
  • Stjórnsýsluréttur
  • Sveitastjórnarréttur
  • Umhverfis- og auðlindaréttur
  • Upplýsingatækni
  • Útlendingar
  • Vátryggingaréttur
  • Veðréttur
  • Verktakaréttur/verksamningar og útboð
  • Vinnuréttur/vinnumarkaðsréttur


  1. Sigurður Guðmundsson (10. nóvember 2004). „Hver er munurinn á lögfræðingi og lögmanni?“. Vísindavefurinn. Háskóli Íslands. Sótt 8. apríl 2024.
  2. „Hvernig verður þú lögmaður?“. lmfi.is. Lögmannafélag Íslands. Sótt 8. apríl 2024.
  3. „Öflun málflutningsréttinda“. lmfi.is. Lögmannaflélag Íslands. Sótt 6. júlí 2026.
  4. „Lögmannalisti - Málaflokkar“. lmfi.is. Lögmannafélag Íslands. Sótt 6. júlí 2026.