Fara í innihald

Harry Houdini

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Harry Houdini
Ehrich Weiss
Houdini circa 1913
Fæddur
Erik Weisz

24. mars 1874(1874-03-24)
Dáinn31. október 1926 (52 ára)
Detroit, Michigan-fylki í Bandaríkjunum
GröfMachpelah kirkjugarðinum, Queens, New York
Minnisvarðar
ÞjóðerniUngverskur-Bandarískur
Önnur nöfnHarry Houdini (sviðsnafn)
RíkisfangBandarískur
StörfTöframaður
MakiWilhelmina "Bess" Beatrice Rahner
Foreldrar
  • Samu Weisz (faðir)
  • Cecilia Steiner (móðir)
ÆttingjarTheodore Hardeen (yngri bróðir)
Undirskrift

Ehrich Weiss (24. mars 1874 — 31. október 1926) var betur þekktur undir sviðsnafni sínu Harry Houdini. Hann var ungversk-bandarískur töframaður, undankomusérfræðingur, baráttumaður gegn miðlum og fleira. Hann fæddist í þáverandi Austurríki-Ungverjalandi í Búdapest og er þá nefndur Erik Weisz en fjölskyldan breytti um eftirnafn eftir þýskri stafsetningu þegar þau fluttu til Bandaríkjanna og tók hann þá upp nafnið Ehrich Weiss.[1][2]

Harry átti mjög atburðaríka æsku, og átti það til að hunsa þann hluta af ævi sinni þegar það var til umfjöllunar. Hann átti heima í Milwaukee á árunum 1882-1887 og var svæðið í Appleton þar sem fjölskylda hans bjó á þeim tíma nefnt Houdini torgið árið 1985.[3][4]

Hann hóf starfsferil sinn aðeins 9 ára að aldri sem loftfimleikamaður undir sviðsnafninu „Ehrich, prinsinn í loftinu“ (ensku: „Ehrich, the Prince of the Air“).

Bardaginn gegn miðlum

[breyta | breyta frumkóða]

Hann hafði verið í baráttu gegn miðlum og átti það til að lauma sér inn í dulargerfi eða með lögregluþjónum á miðilsfunda þar sem fólk átti að hafa samband við anda hinna liðnu, og með þekkingu sinni á sviðsgöldrum vildi hann koma upp um þær blekkingar og svindl sem miðlar notuðust við til að sannfæra kúnna sína um að andar væru viðstaddir. Þetta persónulega stríð hans gegn dulspeki og miðlum hafði verið slíkt að eftir dauða hans fór fólk að gruna morð.[5]

Raunveruleg sagan um dauða Harry Houdini er margslungin og dularfull eins og ævi hans. Margar tilgátur voru um orsök dauða hans, þar á meðal morð á höndum andatrúarhreyfingarinnar eða lífhimnubólgu útfrá mögulegri botnlangabólgu eða þegar hann var kýldur í magan um tveimur vikum fyrr.[6]

Grafreitur og jarðarför

[breyta | breyta frumkóða]

Jarðarförin hans var haldin 4. nóvember 1926 í New York og voru yfir tvöþúsund aðstandendur viðstaddir jarðarförina, og halda meðlimir félags bandarískra töframanna árlega athöfn við gröf hans.[5]

Stytta af Houdini hafði verið við gröf hans en henni var marg sinnis stolið eða eyðilögð á árunum 1975-1993, og gafst Bandaríska Töframanna Samfélagið upp á að endurgera hana.[7]

Það er stytta af syrgjandi konu við gröf Houdini sem er mögulega tilvísun í eiginkonu hans, Bess, sem er talin hafa dáið úr ástarsorg. Hún dó úr hjartaáfalli þann 11. febrúar 1943 (þá 67 ára að aldri), og hafði hún tjáð vilja sinn til að vera jörðuð við hliðina á eiginmanni sínum, en hún var jörðuð í kirkjugarði rúmum 35 mílum norðar vegna þess að kaþólska fjölskyldan hennar neitaði að láta jarða hana í kirkjugarði með gyðingum.[7]

Uppgreftrunin

[breyta | breyta frumkóða]

81 árum eftir dauða, árið 2007, þá var gerð krafa fyrir því að Houdini yrði grafinn upp svo hægt væri að rannsaka orsök dauða hans, en lík hans hafði ekki verið rannsakað við dauða og var grunur um að eitur hafði orðið honum að bana. Árum síðar var ennþá ekkert gert í því máli og ekki var fengið leyfi fyrir slíkri uppgreftrun og talið að um var að ræða fjölmiðlabrellu til að draga athygli að ævisögunni "The Secret Life of Houdini" eftir William Kalush og Larry Sloman sem kom út 2006.[8]

Galdravikan

[breyta | breyta frumkóða]

Alþjóðlega Galdravikan er haldin 25-31.október til heiðurs galdramenningar og Houdini, en hann dó á hrekkjavöku.

Tilvísanir

[breyta | breyta frumkóða]
  1. ↑ Cox, John (19. febrúar 2014). „How to spell Houdini's real name“ (enska). Sótt 11. ágúst 2026.
  2. ↑ John Cox (24. mars 2011). 137 years ago in Budapest... (enska). Skoðað 10. ágúst 2026
  3. ↑ Houdini Plaza. Skoðað 11. ágúst 2026.
  4. ↑ David Saltman (13. febrúar 2014). Houdini's forgotten years. Skoðað 11. ágúst 2026.
  5. 1 2 Suzanne Goldenberg (25. mars 2007). Final escape for the master of illusion? Houdini's family press for exhumation. The Guardian. Skoðað 11. ágúst 2026
  6. ↑ Harry Houdini. Britannica. skoðað 11. ágúst 2026
  7. 1 2 David W. Dunlap (24. október 2011). 20 árum síðar stóð Houdini Safnið í Pennsylvaníu fyrir því að láta endurgera styttuna og koma henni á sinn stað við gröf Houdini.Houdini Returns. (Of Course.). The New York Times. skoðað 11. ágúst 2026.
  8. ↑ John Cox (28. febrúar 2009) Time to bury the Houdini exhumation. skoðað 11. ágúst 2026