Alec Guinness
Sir Alec Guinness | |
|---|---|
 Alec Guinness árið 1973. | |
| Upplýsingar | |
| Fæddur | Alec Guinness de Cuffe 2. apríl 1914 Maida Vale, London, Englandi |
| Dáinn | 5. ágúst 2000 (86 ára) Midhurst, Vestur-Sussex, Englandi |
| Þjóðerni | Enskur |
| Ár virkur | 1934–1996 |
| Maki | Merula Salaman (g. 1938) |
| Börn | Matthew Guinness |
| Óskarsverðlaun | |
| Besti leikari í aðalhlutverki fyrir Brúin yfir Kwai-fljótið (1958) | |
Sir Alec Guinness (2. apríl 1914 – 5. ágúst 2000) var breskur leikari. Hann er sá leikari sem birtist í flestum kvikmyndum á lista Kvikmyndastofnunar Bretlands yfir 100 mikilvægustu bresku myndir 20. aldarinnar. Hann birtist í níu myndum á listanum, þar af sex í aðalhlutverkum, fimm í leikstjórn Davids Lean og fjórum frá Ealing Studios. Guinness vann Óskarsverðlaun, BAFTA-verðlaun, Golden Globe-verðlaun, Tony-verðlaun og Volpi-bikar á ferli sínum. Árið 1959 sæmdi Elísabet 2. Bretadrottning hann riddaranafnbót fyrir störf í þágu lista. Hann hlaut stjörnu á frægðargötu Hollywood árið 1960, heiðursverðlaun Bandarísku kvikmyndaakademíunnar fyrir ævistarf sitt árið 1980 og heiðursverðlaun BAFTA árið 1989.
Guinness hóf feril sem sviðsleikari árið 1934. Tveimur árum síðar, þegar hann var 22 ára, lék hann Ósrik í uppsetningu á Hamlet á West End og gekk til liðs við leikfélagið Old Vic.[1] Hann hélt áfram að leika í Shakespeare-leikritum allan feril sinn. Guinness gegndi þjónustu í varaliði breska sjóhersins í seinni heimsstyrjöldinni og stýrði lendingarfari í innrásum bandamanna á Sikiley og Elbu. Ásamt Laurence Olivier, John Gielgud og Ralph Richardson var Guinness meðal helstu sviðsleikaranna sem tókst að aðlaga sig að breska kvikmyndaiðnaðinum eftir stríðið. Guinness birtist í sex gamanmyndum Ealing Studios, fyrst í myndunum A Run for Your Money og Allt fyrir upphefðina (þar sem Guinness lék átta mismunandi persónur) árið 1949. Guinness tók að sér aðalhlutverk í kvikmyndum árið 1951, fyrst í myndunum Maðurinn í hvítu fötunum og Gull og meira gull (sem skilaði honum fyrstu Óskarsverðlaunatilnefningu sinni sem besti leikarinn), svo árið 1955 með myndinni Konumorðingjarnir og loks í myndinni Sjóveiki skipstjórinn árið 1957.
Guinness vann sex sinnum með leikstjóranum David Lean: Sem Herbert Pocket í Glæstar vonir (1946), Fagin í Oliver Twist (1948), Nicholson ofursti í Brúin yfir Kwai-fljótið (1957), sem Guinnes hlaut bæði Óskarsverðlaun og BAFTA-verðlaun fyrir, Feisal prins í Arabíu-Lawrence (1962), Jevgraf Sívagó hershöfðingi í Doktor Sívagó (1965) og Godbole prófessor í Ferðin til Indlands (1984). Árið 1970 lék Guinness afturgöngu Jacobs Marley í myndinni Jóladraumur eftir Ronald Neame. Guinness öðlaðist nýja frægð hjá yngri kynslóðum með því að leika Obi-Wan Kenobi í Stjörnustríðsmyndunum. Hann hlaut tilnefningu til Óskarsverðlauna og Golden Globe-verðlauna sem besti aukaleikarinn fyrir leik sinn í fyrstu myndinni árið 1977. Á síðari æviárum var Guinness einkum þekktur fyrir að leika njósnarann George Smiley í BBC-sjónvarpsþáttaröðunum Blindskák og Endatafl eftir John le Carré.[2]
Tilvísanir
[breyta | breyta frumkóða]- ↑ „Sir Alec Guinness, leikarinn og maðurinn“. Morgunblaðið. 18. ágúst 1968. bls. 23.
- ↑ „Minningarkorn um leikarann Sir Alec Guinness“. Faxi. 9. september 2001. bls. 6–7.
