Opinn aðgangur
Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Opinn aðgangur er opinn, ókeypis aðgangur á Netinu að heildartexta vísindagreina og námsbóka. Aðallega er talað um opinn aðgang í tengslum við útgáfu ritrýndra vísindagreina. Grein sem gefin er út í opnum aðgangi hefur sérstakan fyrirvara þar sem hver sem er, hvar sem er í heiminum, fær leyfi til að lesa greinina, afrita hana og dreifa henni.
Til eru tvær meginleiðir að opnum aðgangi:
- Eigin safnvistun (einnig kölluð „græna leiðin“[1] [2]) felur í sér að höfundur gefur grein sína út í hefðbundnu tímariti en gerir hana líka aðgengilega á Netinu, venjulega með því að koma henni fyrir í rafbókasafni tiltekinnar stofnunar (eins og t.d. háskólabókasafni) eða með því að senda hana í miðlægt rafbókasafn á viðkomandi sviði (t.d. PubMed fyrir greinar í læknisfræði).
- Opin útgáfa (einnig kölluð „gullna leiðin“[3]) felur í sér að höfundur gefur greinina út í tímariti í opnum aðgangi sem gerir allar greinar sem það gefur út strax aðgengilegar í opnum aðgangi á Netinu.
Um 10% af þeim 25.000[4] ritrýndu tímaritum sem þekkt eru eru gefin út í opnum aðgangi. Af þeim 10.000 ritrýndu tímaritum sem eru í skrá EPrints yfir útgáfustefnu tímarita[5] eru 90% fylgjandi eigin safnvistun í einhverri mynd. 62% styðja eigin safnvistun á ritrýndu eintaki (eftir prentun) en 29% styðja eigin safnvistun fyrir prentun.
[breyta] Tilvísanir
- ↑ Stevan Harnad et al. (2004). The Access/Impact Problem and the Green and Gold Roads to Open Access. Serials Review, vol. 30, issue 4,
- ↑ Budapest Open Access Initiative
- ↑ Stevan Harnad, op cit.
- ↑ ulrichsweb.com(TM) - The Global Source for Periodicals
- ↑ EPrints: Journal Policies - Summary Statistics So Far
