Ajax Amsterdam

Amsterdamsche Football Club Ajax
Fullt nafn	Amsterdamsche Football Club Ajax
Stytt nafn	Ajax
Stofnað	1900
Leikvöllur	Amsterdam ArenA
Stærð	53 þús
Deild	Eredevisie
2010 - 2011	1. sæti
Heimabúningur Útibúningur

Ajax Amsterdam (fullt nafn: Amsterdamsche Football Club Ajax, eða AFC Ajax) er hollenskt knattspyrnulið frá Amsterdam. Félagið hefur oftar orðið hollenskur meistari en nokkurt annað félag og er sigursælasta knattspyrnulið Hollands, ásamt PSV Eindhoven og Feyenoord Rotterdam. Liðið er auk þess eitt þriggja liða sem unnið hefur öll þrjú stórmót Evrópu (ásamt Juventus, FC Barcelona og Bayern München).

Saga

Upphaf

Félagið var fyrst stofnað af stúdentum við framhaldsskólann Hogere Burgerschool 1883 og hlaut það heitið Union. 1894 var heitinu breytt í Foot-Ball Club Ajax og var það nefnt eftir grísku hetjunni Ajax. Eftir mikið ósætti í stjórninni var félagið hins vegar lagt niður. Það var endurstofnað 18. mars 1900. Fyrstu árin voru mögur, en félagið komst í efstu deild 1911. Fram að þessu höfðu leikmenn notað treyjur félagsins Sparta frá Rotterdam. En í efstu deild urðu þeir að leika í nýjum treyjum. Ákveðið var að nota rauð/hvítar treyjur og hvítar buxur (eins og enn er gert í dag). Eftir þrjú ár í efstu deild féll Ajax um deild, en náðu að komst í efstu deild strax ári síðar 1915. Það leikár urðu þeir í fyrsta sinn hollenskir meistarar. Leikárið var hins vegar dæmt ógilt sökum heimstyrjaldarinnar fyrri. Því varð Ajax ekki opinberlega hollenskur meistari fyrr en 1918. Á næsta leikári setti félagið met er það sigraði deildina án þess að tapa leik, afrek sem hélst í hollensku deildinni í 76 ár.

Gullaldarárin

Liðið sem varð hollenskur meistari 1937

Eftir þetta gekk félaginu heldur brösuglega næstu 10 árin. 1928 voru Ólympíuleikarnir haldnir í Amsterdam. Eftir leikana fékk Ajax afnotarétt á leikvanginum til stórleika. Að öðru jöfnuðu lék félagið á De Meer Stadion rétt utan borgar. Á fjórða áratugnum varð Ajax að einu sigursælasta liði Hollands. Hollenski meistaratitillinn vannst fimm sinnum fram að heimstyrjöldinni síðari. Margir kölluðu þessi ár gullaldarár Ajax og vísuðu þar með til gullaldarára Hollendinga á 17. öld. Stríðið breytti ýmsu. Miklar tilfærslur leikmanna og stjórnarmanna hafði sín áhrif. Ajax varð bikarmeistari 1943 og meistari 1947, en að öðru leyti var árangur lítill næstu árin.

Eredevisie

1955 var fyrsta atvinnumannadeildin formlega stofnuð, Eredevisie. Strax fyrsta leikárið lenti Ajax í öðru sæti með jafnmörg stig og meistararnir. Þeir urðu hins vegar meistarar 1957 og fjórum sinnum í viðbót næsta áratuginn. 1964 gekk til liðs við félagið 17 ára unglingur að nafni Johan Cruyff. Með tilkomu hans sem miðjumanns og þjálfarans Rinus Michels varð félagið mjög sigursælt. Michels réði til sín marga þekkta leikmenn og umbreytti liðinu. Ajax varð hollenskur meistari í þrjú ár í röð, 1966-68 og aftur 1970.

Á toppnum í Evrópu

Áttundi áratugurinn var ævintýri líkastur. Ajax varð fimm sinnum hollenskur meistari og fjórum sinnum bikarmeistari. Félagið hafði á liðnum árum tekið þátt í Evrópukeppni meistaraliða með misgóðum árangri. 1970 breyttist það er félagið varð í sinn fyrsta Evrópumeistari eftir 2-0 sigur á Panathinaikos Aþenu. 1971 sigraði Ajax í sömu keppni eftir 2-0 sigur á Inter Milan. Strax árið eftir sigraði Ajax keppnina í þriðja sinn í röð eftir 1-0 sigur á Juventus. Þar með var Ajax annað liðið í Evrópu sem sigraði keppnina þrisvar í röð, en áður hafði Real Madrid afrekað það (reyndar fimm sinnum í röð). Bayern München er eina liðið sem sigrað hefur keppnina þrisvar í röð eftir það. Á sömu þremur árum varð Ajax auk þess tvisvar hollenskur meistari og tvisvar bikarmeistari. Þessu til viðbótar sigraði Ajax Super Cup keppnina í Evrópu 1972 og 1973. 1972 var Ajax einnig heimsbikarmeistari eftir sigur á Indenpendiente frá Argentínu. Með þessum sigrum hafði félagið rækilega stemplað sig inn sem eitt allra besta knattspyrnufélag Evrópu þess tíma.

Ajax í dag

Frank de Boer, fyrrum leikmaður Ajax, er núverandi þjálfari liðsins

Níundi áratugurinn einkenndist af fjölda bikurum í Hollandi, en aðeins einum á alþjóðavettvangi. Liðið varð fjórum sinnum hollenskur meistari og þrefaldur bikarmeistari. Eini titillinn sem vannst í Evrópu var sigur í Evrópukeppni bikarhafa 1987 er liðið sigraði Lokomotive Leipzig frá Austur-Þýskalandi 1-0. Á þessum tíma spiluðu margir þekktir knattspyrnumenn með félaginu, eins og Ronald Coeman, Frank de Boer, Gerald Vanenburg, Marco van Basten og Dennis Bergkamp. Á tíunda áratugnum hélt sigurganga Ajax áfram. Liðið varð fimm sinnum hollenskur meistari og þrefaldur bikarmeistari. 1995 var auk þess eitt allra gjöfulasta ár félagsins. Þá sigraði það í Meistaradeild Evrópu eftir 1-0 sigur á AC Milan, í Super Cup í Evrópu eftir sigur á Real Saragossa og í heimsbikarkeppninni eftir sigur á Grêmio Porto Alegre frá Brasilíu. Með hollenska meistaratitlinum skilaði árið 1995 því fjórum stórum bikurum í safnið. Ajax er eitt af fjórum liðum sem þar með hefur unnið öll þrjú stórmót í knattspyrnu í Evrópu. Á þessum tíma léku þekktir knattspyrnumenn eins og Marc Overmars, Edgar Davids, Michael Laudrup, Patrick Kluivert, Jari Litmanen, Clarence Seedorf og markmaðurinn Edwin van der Sar með félaginu. Árið 1996 fékk Ajax nýjan og glæsilegan leikvang, er Amsterdam ArenA var fullbúinn fyrir félagið. Leikvangurinn kostaði 96 milljónir evra og tekur tæplega 53 þús manns í sæti. Á fyrstu árum 21. aldar hélt félagið áfram sigurgöngu sinni. Fram að 2011 varð Ajax þrefaldur hollenskur meistari og fjórfaldur bikarmeistari. Hins vegar hefur enginn alþjóðlegur titill unnist síðan sögufræga árið 1995. Af nýjum þekktum leikmönnum má nefna Wesley Snijder, Rafael van der Vaart og Zlatan Ibrahimović. Einn Íslendingur leikur með liðinu, Kolbeinn Sigþórsson.

Titlar

Innlendir

• Hollenskur meistari (30): 1918, 1919, 1931, 1932, 1934, 1937, 1939, 1947, 1957, 1960, 1966, 1967, 1968, 1970, 1972, 1973, 1977, 1979, 1980, 1982, 1983, 1985, 1990, 1994, 1995, 1996, 1998, 2002, 2004, 2011
• Hollenskur bikarmeistari (18): 1917, 1943, 1961, 1967, 1970, 1971, 1972, 1979, 1983, 1986, 1987, 1993, 1998, 1999, 2002, 2006, 2007, 2010
• Hollenska Super Cup keppnin (7): 1993, 1994, 1995, 2002, 2005, 2006, 2007

Erlendir

• Evrópukeppni meistaraliða/Meistaradeild Evrópu (4): 1971, 1972, 1973, 1995
• Evrópukeppni bikarhafa (1): 1987
• Evrópukeppni félagsliða (1): 1992
• UEFA Super Cup (3): 1972, 1973, 1995
• Heimsbikarkeppnin (2): 1972, 1995
• Intertoto-keppnin (1): 1968

Liðið

Leikmenn Ajax í leikárinu 2011-12

Nr.	Leikmaður	Land	Síðan	Kom frá
Markmenn
12	Kenneth Vermeer	Holland	2008	Willem II Tilburg (Lánaður)
30	Jeroen Verhoeven	Holland	2009	FC Volendam
Varnarmenn
2	Gregory van der Wiel	Holland	2005	HFC Haarlem
3	Toby Alderweireld	Belgía	2004	Beerschot AC
4	Jan Vertonghen	Belgía	2007	RKC Waalwijk (Lánaður)
5	Vurnon Anita	Holland	1999	VV Maarssen
13	Andre Ooijer	Holland	2010	PSV Eindhoven
15	Nicolai Boilesen	Danmörk	2009	Brøndby IF
17	Daley Blind	Holland	2010	FC Groningen
22	Bruno Silva	Úrugvæ	2011	SC Internacional
Miðjumenn
6	Eyong Enoh	Kamerún	2008	Ajax Cape Town
8	Christian Eriksen	Danmörk	2008	Odense BK
10	Siem de Jong	Holland	2005	De Graafschap
16	Theo Janssen	Holland	2011	FC Twente Enschede
18	Nicolás Lodeiro	Úrugvæ	2010	Nacional Montevideo
26	Jan-Arie van der Heijden	Holland	2011	Willem II Tilburg
31	Rodney Sneijder	Holland	1999	D.O.S. Utrecht
Framherjar
7	Miralem Sulejmani	Serbía	2008	SC Heerenveen
9	Kolbeinn Sigþórsson	Ísland	2011	AZ Alkmaar
11	Lorenzo Ebecilio	Holland	2005	HVV Hollandia
19	Dmitri Bulykin	Rússland	2011	RSC Anderlecht
21	Derk Boerrigter	Holland	2011	RKC Waalwijk
23	Aras Özbiliz	Holland/Armenía	1998	HVV Hollandia
25	Thulani Serero	Suður-Afríka	2011	Ajax Cape Town

Markaskorarar

Eftirfarandi leikmenn hafa skorað flest mörk fyrir Ajax. Enginn þeirra leikur lengur fyrir liðið.

Tore
1	Piet van Reenen	1929-1942	273
2	Johan Cruyff	1964-1973, 1981-1983	205
3	Sjaak Swart	1956-1973	175
4	Henk Groot	1959-1963, 1965-1969	161
5	Piet Keizer	1961-1974	146
6	Wim Volkers	1923-1936	129
6	Marco van Basten	1982-1987	129
8	Rinus Michels	1946-1958	123
8	Ruud Geels	1974-1978	123
10	Dennis Bergkamp	1986-1993	103

Þjálfarar

Þjálfarar Ajax frá byrjun:

Tímabil Þjálfari 1910−1915 Jack Kirwan 1915−1925 Jack Reynolds 1925−1926 Harold Rose 1926−1928 Sid Castle 1928-1940 Jack Reynolds 1940−1941 Vilmos Halpern 1941−1942 Wim Volkers 1942 Dolf van Kol 1942−1947 Jack Reynolds 1947−1948 Robert Smith 1948−1950 Walter Crook 1950−1953 Robert Thomson 1953−1954 Walter Crook 1954−1959 Karl Humenberger 1959−1961 Vic Buckingham 1961−1962 Keith Spurgeon

Tímabil Þjálfari 1962−1963 Joseph Gruber 1963−1964 Jack Rowley 1964−1965 Vic Buckingham 1965−1971 Rinus Michels 1971−1973 Ștefan Kovács 1973−1974 George Knobel 1974−1975 Hans Kraay 1975−1976 Rinus Michels 1976−1978 Tomislav Ivić 1978−1979 Cor Brom 1979−1981 Leo Beenhakker 1981−1982 Kurt Linder 1982−1985 Aad de Mos 1985−1988 Johan Cruyff 1988 Kurt Linder 1988−1989 Spitz Kohn

Tímabil Þjálfari 1989−1991 Leo Beenhakker 1991−1997 Louis van Gaal 1997−1999 Morten Olsen 1999−2000 Jan Wouters 2000 Hans Westerhof 2000−2001 Co Adriaanse 2001−2005 Ronald Koeman 2005 Ruud Krol 2005−2006 Danny Blind 2006−2007 Henk ten Cate 2007−2008 Adrie Koster 2008−2009 Marco van Basten 2009 John van't Schip 2009−2010 Martin Jol 2010 Frank de Boer

Heimildir

• Fyrirmynd greinarinnar var „AFC Ajax“ á hollensku útgáfu Wikipedia. Sótt 6. október 2011.
• Fyrirmynd greinarinnar var „Ajax Amsterdam“ á þýsku útgáfu Wikipedia. Sótt 6. október 2011.