Úkraínska

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Stökkva á: flakk, leita
Úkraínska
Українська мова Úkrajýnsjka mova
Málsvæði Úkraína, Rússland, Hvíta-Rússland, Rúmenía, Moldóva, Kanada, Pólland, Ísrael, Bandaríkin, Kasakstan, Brasilía, Slóvakía
Heimshluti Fyrrum Sovétríki, Vestur-Evrópa, Asía, Norður-Ameríka
Fjöldi málhafa Uþb. 45.400.000
Sæti 26
Ætt Indóevrópskt
        Baltóslavneskt
        Slavneskt
        Austurslavneskt

                Úkraínska

Stafróf {{{stafróf}}}
Opinber staða
Opinbert
tungumál
Úkraína
Fyrsta mál
heyrnarlausra
{{{fyrsta mál}}}
Stýrt af Úkraínsku Tungumála Stofnuninni
Tungumálakóðar
ISO 639-1 uk
ISO 639-2 ukr
ISO 639-3 {{{iso3}}}
SIL UKR
ATH: Þessi grein gæti innihaldið hljóðfræðitákn úr alþjóðlega hljóðstafrófinu í Unicode.

Úkraínska (украї́нська мо́ва; með latnesku stafrófi: ukrayins'ka mova; IPA: ukrɑˈjɪnʲsʲkɑ ˈmɔwɑ) er slavneskt tungumál sem er talað í Úkraínu af 45,4 milljónum manns (2014) en er einnig algengt samskipta- og móðurmál í öðrum fyrrverandi ríkjum. Úkraínska er rituð með afbrigði af kýrillíska stafrófinu. Hún er eitt þriggja mála sem nú eru notuð sem teljast til austurslavnesku málagreinarinnar, hin tvö eru rússneska og hvítrússneska.

Greining[breyta]

Úkraínska er austur-slavneskt mál innan indóevrópskrar málaættar. Austurslavnesk eru enn fremur rússnesku og hvítrússnesku.

Nafnorð hafa 7 föll. Auk þeirra 4 sem við þekkjum úr íslensku eru staðarfall og tækisfall. Úkraínska hefur hvorki ákveðinn né óákveðinn greini og tengisögn í nútíð (er) er ekki notuð.

Útbreiðsla[breyta]


Útbreiðsla úkraínsku
Hinn úkraínskumælandi heimur

Ljósbleikar: opinbert mál
Vínrauður: mikið notað, víðast skilið eða talað; ekki opinbert

Mállýskur[breyta]

Mállýskumunur hefur verið ekki mikill í úkraínsku og að munur á milli mállýskna hafi minnkað mikið á 20. öld. Mállýskumunur er bæði hvað varðar framburð, orðaforða og málfræði. Sú úkraínsku sem notuð er opinberlega og kennd í skólum byggist á mállýsku Kíev og Vínnytsja.

Stafagerð[breyta]

Úkraínska er rituð með afbrigði af kýrillísku letri sem samanstendur af 33 bókstöfum.

Kýrillískur
bókstafur
Skifletur Akademísk
umritun
IPA Umritun
А а 01-Russian alphabet-А а.svg а /ɑ/ /ɑ/
Б б 02-Russian alphabet-Б б.svg бе /bɛ/ /b/
В в 03-Russian alphabet-В в.svg ве /ʋɛ/ /ʋ/, /w/
Г г 04-Russian alphabet-Г г.svg ге /ɦɛ/ /ɦ/
Ґ ґ ґе /gɛ/ /g/
Д д 05-Russian alphabet-Д д.svg де /dɛ/ /d/
Е е 06-Russian alphabet-Е е.svg е /e/ /ɛ/
Є є є /je/ /jɛ/, /ʲɛ/
Ж ж 08-Russian alphabet-Ж ж.svg же /ʒɛ/ /ʒ/
З з 09-Russian alphabet-З з.svg зе /zɛ/ /z/
И и 10-Russian alphabet-И и.svg и /ɪ/ /ɪ/
I і і /i/ /i/
Ї ї ї /ji/ /ji/, /jɪ/
Й й 11-Russian alphabet-Й й.svg йот /jɔt/ /j/
К к 12-Russian alphabet-К к.svg ка /kɑ/ /k/
Л л 13-Russian alphabet-Л л.svg ел /ɛl/ /l/
М м 14-Russian alphabet-М м.svg ем /ɛm/ /m/
Н н 15-Russian alphabet-Н н.svg ен /ɛn/ /n/
О о 16-Russian alphabet-О о.svg о /ɔ/ /ɔ/
П п 17-Russian alphabet-П п.svg пе /pɛ/ /p/
Р р 18-Russian alphabet-Р р.svg ер /ɛr/ /r/
С с 19-Russian alphabet-С с.svg ес /ɛs/ /s/
Т т 20-Russian alphabet-Т т.svg те /tɛ/ /t/
У у 21-Russian alphabet-У у.svg у /u/ /u/
Ф ф 22-Russian alphabet-Ф ф.svg еф /ɛf/ /f/
Х х 23-Russian alphabet-Х х.svg ха /xɑ/ /x/
Ц ц 24-Russian alphabet-Ц ц.svg це /t͡sɛ/ /t͡s/
Ч ч 25-Russian alphabet-Ч ч.svg че //t͡ʃɛ/ //t͡ʃ/
Ш ш 26-Russian alphabet-Ш ш.svg ша /ʃɑ/ /ʃ/
Щ щ 27-Russian alphabet-Щ щ.svg ща /ʃt͡ʃɑ/ /ʃt͡ʃ/
Ь ь 30-Russian alphabet-ь.svg м’який знак
/mjɑˈkɪj znɑk/
/ʲ/
Ю ю 32-Russian alphabet-Ю ю.svg ю /ju/ /ju/, /ʲu/
Я я 33-Russian alphabet-Я я.svg я /ja/ /jɑ/, /ʲɑ/

Auk þess sem tugatáknið sem er notað úrfellingarmerki: |з'їзд|.

Tenglar[breyta]

Wikipedia
Wikipedia: Úkraínska, frjálsa alfræðiritið
Einkennismerki Wikiorðabókar
Wikiorðabókin er með skilgreiningu á orðinu
  Þessi tungumálagrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.