Táknfræði
Táknfræði er vísindagrein sem fæst við rannsóknir á táknum, táknunarferli og miðlun merkingar. Í táknfræði er tákn skilgreint sem allt sem miðlar merkingu til túlkanda, hvort sem það er meðvitað eða ómeðvitað. Táknunarferli er sömuleiðis hvaða ferli sem er sem felur í sér táknun. Tungumálið er eitt af mörgum táknkerfum sem menn nota. Önnur táknkerfi eru meðal annars líkamstjáning og listræn tjáning. Táknfræði fæst líka við nám og þekkingu.[1]
Ólíkt málfræði fæst táknfræði við alls kyns táknkerfi, hvort sem þau eru málleg eða ekki, og hvort sem þau eru mannleg eða ekki. Táknfræði fæst þannig við tilvísanir, tilnefningar, samlíkingar, myndhvörf, táknsæi, táknun og samskipti frá almennu sjónarmiði. Fræðileg undirstaða táknfræðinnar eru táknkenningar svissneska málfræðingsins Ferdinands de Saussure og bandaríska heimspekingsins Charles Sanders Peirce.[2] Táknfræði er stundum talin til hugvísinda og stundum til félagsvísinda.
Táknfræði fæst við rannsóknir á alls konar ólíkum fyrirbærum sem skapa merkingu. Þetta geta verið menningarleg fyrirbæri eða líffræðileg fyrirbæri, eins og eru rannsökuð í dýratáknfræði og plöntutáknfræði. Bandaríski táknfræðingurinn Thomas Sebeok leit þannig á táknfræði sem brú milli hugvísinda og lífvísinda.[3] Aðrir þekktir táknfræðingar eru meðal annars danski málfræðingurinn Louis Hjelmslev, þýski læknirinn Thure von Uexküll, litáíski bókmenntafræðingurinn Algirdas Julien Greimas, ítalski heimspekingurinn Umberto Eco, og frönsku bókmenntafræðingarnir Roland Barthes og Julia Kristeva.
Tilvísanir
[breyta | breyta frumkóða]- ↑ Campbell, C., Olteanu, A., & Kull, K. (2019). Learning and knowing as semiosis: Extending the conceptual apparatus of semiotics. Sign Systems Studies 47(3/4), 352–381.
- ↑ Krampen, M. (1987). „Ferdinand de Saussure and the Development of Semiology“. Classics of semiotics. Boston, MA: Springer US. bls. 59–88.
- ↑ Kull, Kalevi (2003). „Thomas A. Sebeok and biology: Building biosemiotics“. Cybernetics and Human Knowing. 10 (1): 47–60.
