Mosar

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Stökkva á: flakk, leita
Mosar
Ymsar mosar. Mynd úr bók Ernst Haeckel «Kunstformen der Natur», 1904
Ymsar mosar. Mynd úr bók Ernst Haeckel «Kunstformen der Natur», 1904
Vísindaleg flokkun
Ríki: Jurtaríki (Plantae)
Undirríki: Mosar (Bryophytes)
sensu lato

Skipting
Stotler et Stotl.-Crand.
Stotler et Stotl.-Crand.
Schimp. (sensu stricto)

Mosar (fræðiheiti Bryophytes) eru litlar grænar jurtir, flestar með biöð og stöngul. Halda sér föstum og sjúga næringu með þráðum, en rót vantar. Fjölgar með gróum, en upp af þeim sprettur forkímsþráður og mosinn sjálfur upp af honum. Þegar eggfruman er frjóvguð, vex upp af henni stafur með bauklaga gróhirslu. Mosajurtin er hinn kynjaði ættliður, en gróhirslan og þráðurinn kynlaus.

Vísindi sem rannsóknir á mosum er heitir mosafræði.

Flokkun[breyta | breyta frumkóða]

Mosum er skipt í soppmosa (Marchantiophyta), hornmosa (Anthocerotophyta) og baukmosa (Bryophyta). Í öllum heiminum er talið, að tegundir mosa séu 35 þúsund, sem tilheyra á 177 ættir og 1822 ættkvíslir[1].

Mosar
Phaeoceros laevis.jpg
Phaeoceros laevis — dæmigerð tegund af skiptingu hornmosa
Pohlia nutans.jpeg
Pohlia nutans — dæmigerð tegund af skiptingu baukmosa
Marchantia.jpg
Marchantia polymorpha — dæmigerð tegund af skiptingu soppmosa

Mosar á Íslandi[breyta | breyta frumkóða]

Mosar eru mjög algengir á Islandi, bæði innan um allan gróður, eða þeir eru sjálfir aðalgróðurinn, einkum á ófrjóum stöðum, bæði til fjalla og á láglendi, t.d. í hraunum og móum. Þeim nægir örlítil fokmold, sem sezt í holur í nýlegum hraunum. Fáir hafa lagt stund á mosa- fræði, en flestir þekkja þó grámosann á hraunum og fagurgræna dýjamosann við kaldar uppsprettur, dý. Hér á landi vaxa um 600 tegundir[2], eða álíka margar og allar villtar blómplöntutegundir á landinu.

Lífsferill mosa

Tilvísanir[breyta | breyta frumkóða]

  1. The Plant List (2003), The ''Bryophytes'' (Mosses and liverworts). (Version 1.1. útgáfa) St. Louis: Missouri Botanical Garden. bls: .
  2. Bergþór Jöhannsson (2003), Íslenskir mosar. Skrár og viðbætur. ( útgáfa) Reykjavík: Náttútufræðistofnun Íslands. bls: 138. ISBN 1027-832X

Heimildir[breyta | breyta frumkóða]

  • Bergþór Jöhannsson 2003. Íslenskir mosar: Skrár og viðbætur. 138 bls.

Tengt efni[breyta | breyta frumkóða]

Tenglar[breyta | breyta frumkóða]

  Þessi grasafræðigrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.