Júdas Ískaríot
Júdas Ískaríot (dáinn í kringum 30-33 e.Kr.) var samkvæmt Nýja testamentinu einn af tólf lærisveinum Jesú og sonur Símonar. Júdas er helst þekktur fyrir að hafa svikið Jesú.
Svik Júdasar
[breyta | breyta frumkóða]Samkvæmt Markúsarguðspjalli sveik Júdas Jesú rétt fyrir síðustu kvöldmáltíðina. Þáði hann 30 silfurpeninga fyrir að svíkja Jesú. Til eru reyndar tvær útgáfur af aðdraganda svikanna. Í Mattheusarguðspjalli spyr Júdas hversu mikla peninga hann fengi fyrir að segja til Jesú. Í Lúkasarguðspjalli og Jóhannesarguðspjalli líkamnast Satan í Júdasi og Júdas tekur svikatilboðinu. Í Jóhannesarguðspjalli segir Júdas við mennina að þeir skuli handtaka þann sem hann kyssi á kinnina. Sá var Jesús.[1]
Dauði Júdasar
[breyta | breyta frumkóða]Í nýja testamentinu fer tvennum sögum af því hvernig Júdas dó. Samkvæmt Matteusarguðspjalli iðraðist Júdas þess að hafa svikið Jesú. Hann reyndi að skila silfurpeningunum 30 sem hann fékk fyrir að svíkja Jesú til æðstu prestanna en þeir neituðu að taka við þeim. Júdas kastaði því peningunum inn í musterið og fyrirfór sér síðan með því að hengja sig.[2]
Matteusarguðspjall greinir frá því að æðstu prestarnir hafi ekki viljað setja peningana í hirslu musterisins þar sem þeir hafi verið „blóðpeningar“. Þeir hafi því notað þá til að kaupa akur af leirkerasmiði í námunda við Jerúsalem og hafi hann síðan verið notaður sem grafreitur fyrir útlendinga. Þaðan af hafi jarðeignin verið kölluð „Blóðreitur“.[3]
Önnur frásögn af dauða Júdasar birtist í Postulasögunni. Þar er Júdas sjálfur sagður hafa keypt jarðeign fyrir peningana sem hann hlaut fyrir svikráðin, en hafi steypst á höfuðið og magi hans sprungið svo að innyfli hann féllu út:[4]
| Á þessum dögum stóð Pétur upp meðal bræðranna. Þar var saman kominn flokkur manna, um eitt hundrað og tuttugu að tölu. Hann mælti: „Bræður, rætast hlaut ritning sú, er heilagur andi sagði fyrir munn Davíðs um Júdas, sem vísaði leið þeim, er tóku Jesú höndum. Hann var í vorum hópi, og honum var falin sama þjónusta. Hann keypti reit fyrir laun ódæðis síns, steyptist á höfuðið og brast sundur í miðju, svo að iðrin öll féllu út.“ Þetta varð kunnugt öllum Jerúsalembúum, og er reitur sá kallaður á tungu þeirra Akeldamak, það er Blóðreitur.[5] |
Kristnir fræðimenn, einkum þeir sem aðhyllast bókstafstúlkun á biblíunni, hafa gert tilraunir til að samræma þessar tvær frásagnir. Er misræmið þá gjarnan skýrt þannig að Júdas hafi reynt að hengja sig líkt og Matteus segir en að reipið hafi slitnað og Júdas steypst á höfuðið líkt og segir í postulasögunni.[6]
Tilvísanir
[breyta | breyta frumkóða]- ↑ Ásdís Nína Magnúsdóttir; Heiða María Sigurðardóttir (15. ágúst 2005). „Hver sveik Jesú?“. Vísindavefurinn.
- ↑ Illugi Jökulsson (22. mars 2015). „Þegar Júdas gekk út og hengdi sig“. Vísir. Sótt 17. mars 2016.
- ↑ Biblían. Matteusarguðspjall 27:6–8 (Netútgáfa Snerpu).
- ↑ Illugi Jökulsson (29. mars 2015). „Hvað vakti fyrir Júdasi?“. Vísir. Sótt 17. mars 2016.
- ↑ Biblían. Postulasagan 1:12–19 (Netútgáfa Snerpu).
- ↑ Zwiep, Arie W. (2004). Judas and the Choice of Matthias: A Study on Context and Concern of Acts 1:15–26. Wissenschaftliche Untersuchungen zum Neuen Testament 2. Reihe. 187. bindi. Tübingen, Þýskalandi: Mohr Siebeck. bls. 109. ISBN 978-3-16-148452-0.
