Einn einn tveir
112 (borið fram einn einn tveir; einnig ritað 1-1-2) er algengasta neyðarnúmerið í heiminum og hefur verið neyðarnúmerið á Íslandi frá árinu 1996. Númerið er ætlað til að hringja í þegar aðstoð lögreglu, slökkviliðs eða sjúkraflutningaliða er þörf. Neyðarlínan ohf. sér um rekstur og umsjón 112 á Íslandi.[1]
Hægt er að hringja í 112 úr hvaða síma sem er á Íslandi, bæði fastlínu- og farsíma, án endurgjalds. Svokallaðir neyðarverðir, sem svara símtölum í 112, eru sérþjálfaðir til að meta aðstæður og kalla til viðeigandi viðbragðsaðila.[2] Ekki ætti að hringja í 112 nema í raunverulegum neyðartilvikum. Misnotkun á neyðarnúmerinu getur tafið fyrir aðstoð til þeirra sem raunverulega þurfa á henni að halda og getur reynst kostnaðarsamt fyrir þann sem hringir að óþörfu, og jafnvel leitt til refsingar samkvæmt lögum.[3]
Á Íslandi
[breyta | breyta frumkóða]Fyrir árið 1996 hafði hvert og eitt sveitarfélag á Íslandi sitt eigið neyðarnúmer en þá voru um það bil 150 neyðarnúmer skráð í landinu.[4]
Aðdragandi að innleiðingunni var langur en í apríl 1993 skipaði þáverandi dómsmálaráðherra, Þorsteinn Pálsson, nefnd til að leiða þetta ætlunarverk. Í nefndinni sátu fulltrúar frá Almannavörnum, Póst- og símamálastofnun, heilbrigðis- og tryggingamálaráðuneytinu, Slysavarnafélagi Íslands, Slökkviliði Reykjavíkur og sveitarfélögum út á landi. Lögreglan sýndi upphaflega áhuga á símtalsflutningi til að sía frá óviðkomandi hringingar.[4]
Nefndin skilaði frumvarpi sem varð að lögum á Alþingi í febrúar sama ár. Í kjölfarið var samið við Reykjavíkurborg (vegna Slökkviliðsins), Slysavarnafélag Íslands, Securitas, Vara, Póst og síma og Sívaka um rekstur. Þessir aðilar stofnuðu síðan fyrirtækið Neyðarlínuna ohf.[4]
Þann 1. janúar 1996 var númerið 112 formlega tekið í notkun á Íslandi og hefur síðan þá verið eina neyðarnúmerið á landinu.[4]
Erlendis
[breyta | breyta frumkóða]Neyðarnúmerið 112 er sameiginlegt neyðarnúmer í öllum aðildarríkjum Evrópusambandsins (ESB) og Efnahagssvæðisins (EES). Margar aðrar þjóðir um allan heim hafa einnig tekið upp 112 sem sitt neyðarnúmer sem gerir það aðgengilegt og auðþekkjanlegt fyrir ferðamenn.
Tilvísanir
[breyta | breyta frumkóða]- ↑ „Um Neyðarlínuna, Hlutverk, gildi og framtíðarsýn Neyðarlínunnar. Slys, eldur, björgun, viðbragð, sjúkrabíll, þjónusta, ofbeldi, upplýsingar, samband, neyðarvörður, stjórn, lögregla, björgun, neyð, neyðarsvörun, öryggisþjónusta, mannslíf, björgun, slys, hamfarir, náttúruhamfarir“. www.112.is. Sótt 29 maí 2025.
- ↑ „Neyðarverðir“. www.112.is. Sótt 29 maí 2025.
- ↑ „Neyðarlínan“. www.112.is. Sótt 29 maí 2025.
- 1 2 3 4 „Samræmt neyðarnúmer 112 tekur gildi 1. janúar“. Morgunblaðið. 28.12.1995. bls. 27.