Þorlákstíðir

Þorlákstíðir eru fornar tíðabænir, sem fram að siðskiptum voru sungnar í Skálholti á messudögum Þorláks helga. Textar eru að miklu leyti varðveittir, og þeir eru á latínu. Nótnasetningu má einnig lesa. Þorlákstíðir eru varðveittar í handritinu AM 241 a II fol., sem talið er ritað um 1400. Róbert Abraham Ottósson skrifaði doktorsritgerð sína um tíðasönginn og varði hana við Háskóla Íslands árið 1959. Í ritgerð sinni sýndi Róbert fram á að tíðasöngurinn er byggður á erlendum fyrirmyndum, þ.e. á söngvum sem felldir voru að frumortum kveðskap íslensks skálds til heiðurs heilögum Þorláki. Flest þessara laga er að finna í tíðasöngsbók frá miðri 13. öld sem nú er geymd á British Library í Lundúnum (Add. 23935). Upprunalegu söngvarnir tilheyra Dóminíkanareglunni og kemur það nokkuð á óvart þar sem reglan festi aldrei rætur á Íslandi.

Nótur Þorlákstíða voru fyrst prentaðar í þjóðlagasafni séra Bjarna Þorsteinssonar snemma á 20. öld. Ljósprentun og útgáfa Róberts A. Ottóssonar voru prentuð með doktorsritgerð hans árið 1959. Sönghópurinn Voces Thules gaf tíðirnar út í heilu lagi á nokkrum geisladiskum en textana á bók árið 2006. Tíðirnar taka um þrjár klukkustundir í flutningi. Þorláks finnst sömuleiðis getið í fornum tíðabókum biskupsdæmisins í Niðarósi.

Fleiri hafa rannsakað efni og form tíðasöngsins og má þar nefna að Ágúst Ingi Ágústsson skrifaði BA-ritgerð við Listaháskóla Íslands árið 2024 og hefur einnig flutt hluta tíðasöngsins með sönghópnum Cantores Islandiae.

Handrit

Handritið AM 241 a II fol. er varðveitt á Stofnun Árna Magnússonar í Reykjavík og er aðgengilegt á netinu. Það var lengi varðveitt í Kaupmannahöfn enda var það hluti af safni Árna Magnússonar á fyrri hluta 18. aldar. Handritinu var skilað til Íslands 27. nóvember 1996 samkvæmt samkomulagi ríkisstjórna Íslands og Danmerkur um skiptingu íslensku handritanna.