Fara í innihald

Ísafjarðarkirkja

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Ísafjarðarkirkja
Ísafjarðarkirkja
Ísafjarðarkirkja (2014) Banja-Frans Mulder
Almennt
Prestakall:  Ísafjarðarprestakall
Núverandi prestur:  Sr. Magnús Erlingsson
Organisti:  Judith P. Tobin
Byggingarár:  1995
Arkitektúr
Arkitekt:  Hróbjartur Hróbjartsson
Efni:  Steinsteypa
Kirkjurýmið
Sæti:  Í kirkjunni er sæti fyrir næstum 300 mans

Ísafjarðarkirkja er sóknarkirkja Ísafjarðarkaupstaðar. Núverandi kirkja var teiknuð af Hróbjarti Hróbjartssyni og vígð á uppstigningardag árið 1995. Áður hafði á Ísafirði verið timburkirkja, reist 1863, en sú kirkja skemmdist mikið í eldsvoða 1987.

Á hliðaraltari við norðurvegg kirkjunnar er ný afsteypa af Kristslíkneski Thorvaldsens, gjöf frá Hnífsdalssöfnuði, en í gömlu kirkjunni var afsteypa af sama verki. Til hliðar við Kristslíkneskið eru minningartöflur vegna nokkurra leiða, sem eru undir kirkjugólfinui. Undir gólfinu er ein steinkista en ekki er vitað hver í henni hvílir. Þann 26. nóvember árið 1997 var einstæður atburður í Ísafjarðarkirkju.  Þá var jarðsungin Guðný Guðjónsdóttir.  Í lok athafnarinnar var hún í kistu sinni jarðsett í gegnum kirkjugólfið og lögð til hinstu hvílu við hlið eiginmanns síns, Jóns Kristins Finnssonar.  Mun þetta vera einsdæmi í kirkjusögu tuttugustu aldarinnar.[1]

Fyrir jólin 1995 var sett upp nýtt danskt 22 radda pípuorgel frá P. Bruhn og var andvirði orgelsins að mestu gefið af fáeinum ísfirskum fyrirtækjum.  Orgelið var vígt við miðnæturmessu á jólanótt þegar þáverandi organisti kirkjunnar, Hulda Bragadóttir, lék Toccötu og Fúgu í d-moll eftir J. S. Bach.  Sérstakir vígslutónleikar voru síðan haldnir í janúar en þá frumflutti Hörður Áskelsson, organisti í Hallgrímskirkju, Dýrð Krists, orgelverk í sjö þáttum, sem sóknarnefndin pantaði hjá Jónasi Tómassyni tónskáldi á Ísafirði.  Seinna voru fimm þættir verksins endurfluttir í Ísafjarðarkirkju og þá var búið að bæta við einsöngsrödd, sem kontratenórinn Sverrir Guðjónsson söng, og dansi, sem Lára Stefánsdóttir steig. Að frumkvæði Ingvars Jónassonar var stofnaður flygilsjóður og stóð hann fyrir kaupum á Bösendorfer hljóðfærinu, sem nú er í kirkjunni. Ísafjarðarkirkja hefur verið notuð fyrir leiksýningar og tónleika á undanförnum árum. Þess er skemmst að minnast að kórverkin Messías eftir Händel og Requiem eftir Mozart voru flutt í kirkjunni af kór og hljómsveit.

Kórveggur Ísafjarðarkirkju stóð auður fyrstu tíu árin meðan safnaðarheimilið var innréttað.  Haustið 2005 var efnt til samkeppni um hönnun nýs altarisverks.  Fjórum ungum listamönnum var boðið að senda inn tillögur. Fyrir valinu varð hugmynd Ólafar Nordal, sem hún nefnir Fugla himinsins.  Verkið er byggt á þjóðsögunni um Lausnarann og lóurnar.  Í þjóðsögum Jóns Árnasonar er sagan á þessa leið:  Einu sinni var Kristur að mynda fugla af leiri með öðrum börnum Gyðinga á sabbatsdegi.  Þegar börnin höfðu verið að þessari iðju um hríð bar þar að einn af Sadúseum; hann var aldraður og siðavandur mjög og átaldi börnin fyrir þetta athæfi þeirra á sjálfum sabbatsdeginum.  Hann lét sér þó ekki nægja ákúrurnar einar heldur gekk hann að leirfuglunum og braut þá alla fyrir börnunum.  Þegar Kristur sá hvað verða vildi brá hann hendi sinni yfir allar fuglamyndirnar, sem hann hafði búið til, og flugu þeir þegar upp lifandi.  En það eru lóurnar og því er kvak þeirra „dýrrin“ eða „dýrrindí“, að þær syngja drottni sínum dýrð og lof fyrir lausnina frá ómildri hendi Sadúseans.  Ef maður heyrir til lóunnar þetta fyrst á vorin:  „Dýrrin, dýrrin“, veit það á gott; en heyri maður fyrst til hennar:  „Óhú, óhú“, mun mótdrægt verða. Hin upprunalega helgisaga er varðveitt í Bernskuguðspjalli Tómasar, sem ritað var seint á annarri öld af kristnum mönnum í Mesópótamíu.  Það tilheyrir svokallaðri Tómasarhefð innan apokrýfra rita Nýja testamentisins. Sagan finnst einnig í Kóraninum í breyttri útgáfu. Fuglar himinsins er gert úr 749 lóum, sem mótaðar voru í jarðleir af sóknarbörnunum og gestum þeirra undir handleiðslu höfundarins og Ólafar Oddsdóttur leirlistakonu.  Komið var upp vinnuaðstöðu í Vestrahúsinu og þangað komu ungir sem aldnir til að móta sinn fugl.  Fuglarnir voru síðan brenndir í leirofni og settir upp í kirkjunni. Hver fugl er líkt og bæn viðkomandi til Guðs, tjáning hans fyrir almættinu. Þannig er þetta altaristafla safnaðarins og lofgjörð hans til Guðs.  Hver fugl var merktur með númeri og teiknaður inn á uppdrátt og þannig ættu flestir að geta fundið aftur fuglinn sinn.  Þegar frá líður verður verkið minning um hendurnar og fólkið, sem sköpuðu það.[2]

Altaristaflan var vígð með messu á 11. sunnudegi eftir þrenningarhátíð, sama degi kirkjuársins og gamla Eyrarkirkjan var vígð, sem árið 2007 bar upp á 19. ágúst. Við messuna söng Kór Ísafjarðarkirkju við undirleik Margrétar Gunnarsdóttur.  Ingunn Ósk Sturludóttir söng tvö einsöngslög um lóuna.  Höfundur verksins, Ólöf Nordal, og formaður sóknarnefndar, Helga Friðriksdóttir, fluttu ávörp.  Fyrir altari þjónuðu sóknarpresturinn, sr. Magnús Erlingsson, og prófasturinn, sr. Agnes M. Sigurðardóttir, en hún var skýdd gamla rauða höklinum, sem faðir hennar, sr. Sigurður Kristjánsson (1907-1980) íklæddist við messur í hinni gömlu Ísafjaðarkirkju.

Ekki verða allir þeir prestar og aðrir starfsmenn, sem unnið hafa við Ísafjarðarkirkju á tuttugustu öld, nefndir hér.  Þó ber að geta þess að sr. Sigurður Kristjánsson þjónaði Ísafjarðarkirkju í 35 ár, frá árinu 1942 til ársins 1977, þá tók við sr. Jakob Ágúst Hjálmarsson og þjónaði til ársins 1989.  Næstu tvö árin þjónaði hér sr. Karl V. Matthíasson.  Magnús Erlingsson vígðist til Ísafjarðarkirkju árið 1991 og hefur verið hér sóknarprestur síðan þá.  Árin 1997 til 2000 þjónaði prestakallinu ásamt honum sr. Skúli Sigurður Ólafsson.[1]

Ísafjarðarsókn nær yfir þéttbýlið við Skutulsfjörð og eins Hnífsdal.  Guðmundur Magnús Kristjánsson er formaður sóknarnefndar, ritari er Hlynur Hafberg Snorrason og gjaldkeri er Andrés Guðmundsson.  Kirkjuvörður er Matthildur Ásta Helgadóttir og hún er einnig meðhjálpari og kirkjugarðsvörður.

  Þessi grein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.
  1. 1 2 Bæklingur um sögu Ísafjarðarkirkju e. sr. Magnús Erlingsson
  2. „Nýtt altarisverk vígt í Ísafjarðarkirkju - Vísir“. visir.is. 8. mars 2007. Sótt 27 júní 2025.