Teboðshreyfingin

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Stökkva á: flakk, leita
Meðlimir Teboðshreyfingarinnar mótmæla við Capitol-þinghúsið 12. september 2009.

Teboðshreyfingin (e. tea-party movement) er heiti sem notað er yfir ýmis grasrótarsamtök sem komu fram á hægrivæng Repúblikanaflokksins eftir sigur Baracks Obama í forsetakosningunum 2008. Nafn sitt dregur hreyfingin af Teboðinu í Boston. Þá hafa liðsmenn hreyfingarinnar útskýrt nafn hreyfingarinnar sem svo að TEA standi fyrir Taxed Enough Already.

Meðlimir hreyfingarinnar kalla sig "Teapartiers", en í bandarískum bloggheimum er oft talað um "teabaggers" og hreyfingin kölluð "teabagger movement", þ.e. tepokahreyfingin. Þó nafnið teabaggers hafi í upphafi einnig verði notað af áhangendum hreyfingarinnar er það nú aðallega notað af andstæðingum hreyfingarinnar. Nafnið kom til vegna þess að eitt allra fyrsta uppátæki forystumanna hreyfingarinnar vorið 2009 var að hvetja reiða kjósendur til að senda þingmönnum tepoka í pósti til að minna þá á teboðið í Boston árið 1773. Hins vegar voru vinstrimenn og grínistar fljótir að benda á að "tea-bagging" er umdeild kynlífsathöfn og gerðu stólpagrín að teboðshreyfingunni. Eftir það varð "teabagger" einskonar uppnefni.

Pólítísk stefnumál[breyta]

Teboðshreyfingin er hvorki formleg stjórnmálahreyfing né hefur hún neinn ákveðinn leiðtoga. Teboðshreyfingin hefur enga yfirstjórn á landsvísu en mikið af starfi hreyfingarinnar fer fram í svæðisbundum samtökum sem starfa í nafni hreyfingarinnar. Talið er að svæðisbundin teboðshreyfingarsamtök hafi verið um 1000 árið 2010 en þeim hafi nú fækkað töluvert eða niður í rúmlega 600. Flestir meðlimir hreyfingarinnar tilheyra Repúblikanaflokknum en þó eru sumir innan Teboðshreyfingarinnar sem styðja Frjálshyggjuflokkinn eða eru óflokksbundnir. Töluverður ágreiningur hefur ríkt milli félagslegra íhaldsmanna og frjálslyndra innan Repúblikanaflokksins. Teboðshreyfingin hefur ekki viljað stuðlað að sundrungu innan flokksins og starfar hreyfingin því sem valdamikill þrýstihópur innan Repúblikanaflokksins. Þá hefur hreyfingin sýnt það í verki hvers megnug hún er en ein helsta sönnun þess var þegar Teboðshreyfingin hafði gríðarleg áhrif á framvindu mála í fulltrúaráðskosningunum árið 2010. Þá endurheimtu Repúblikanar meirihluta í þingunu með því að bæta við sig 63 sætum frá fyrri kosningum. Sökum vinsælda hreyfingarinnar meðal kjósenda flokksins hefur fjöldi Repúblikana, bæði innan þings og utan, keppst um að tala máli hreyfingarinnar.

Skipulag[breyta]

Helstu stefnumál Teboðshreyfingarinnar má gróflega setja í fimm flokka.

1. Fylgjendur hreyfingarinnar vilja að gömul gildi sem lögð voru fram í stjórnarskránni árið 1788 verði framfylgt. Þeir túlka stjórnarskrána á íhaldssaman hátt þar sem áhersla er lögð á takmarkað ríkisvald og að valdið skuli vera í höndum fólksins.
2. Teboðshreyfingin er ákaflega mótfallin peningamálastefnu Baracks Obama og telur hana óábyrga. Talsmenn hreyfingarinn vilja aðhald í ríkisfjármálum, lækka skatta og minnka opinber útgjöld.
3. Í þriðja lagi vilja þeir að frjáls viðskipti séu tryggð. Talsmenn teboðshreyfingarinnar telja inngrip stjórnvalda á hinn frjálsa markað eina af aðal ásæðum þess að fjármálakreppan skall á árið 2008 og því er mikilvægt sleppa takinu og leyfa markaðnum aðlagast breytingum á eðlilegan hátt.
4. Siðferðis- og félagsmál mikið rædd meðal áhangenda Teboðshreyfingarinnar, sérstaklega hvað varðar hin hefðbundnu fjölskyldugildi sem og vandamál sem þeir telja að fylgi ólöglegum innflytjendur. Margir liðsmenn hreyfingarinnar vilja herða refsingar er snúa að ólöglegum innflytjendum. Íhaldssamir meðlimir hreyfingarinnar eru margir hverjir mótfallnir fóstureyðingum og vilja sumir meina að þær ættu að vera skilgreindar sem morð. Einnig eru langflestir fylgjendur Teboðshreyfingarinnar alfarið á móti hjónaböndum samkynhneigðra.
5. Síðast en ekki síst vilja fylgjendur hreyfingarinnar losna við Barack Obama úr forsetastólnum hið snarasta og virðast þeir gera hvað sem í þeirra valdi stendur til að sverta nafn hans og mannorð. Fjöldinn allur af samsæriskenningum um hann hafa litið dagsins ljós þar sem hann er sagður vera nasisti, kommúnisti eða múslími. Þá hafa sumir haldið því fram að Obama sé í raun og veru ekki „alvöru“ Bandaríkjamaður. Þeir draga í efa réttmæti hans til að sitja í stól forseta þar sem því er haldið fram að hann sé ekki fæddur í Bandaríkjunum.

Helstu talsmenn[breyta]

Sarah Palin er fyrrverandi ríkisstjóri Alaska og varaforsetaefni John McCains í forsetakosningunum árið 2008. Hún varð fljótt einn mest áberandi talsmaður Teboðshreyfingarinnar. Michele Bachmann er meðlimur á þjóðþingi Bandaríkjanna og stofnaði hún þingflokk í nafni Teboðshreyfingarinnar. Hún stefndi að því að verða forsetaefni Repúblikana fyrir kosningarnar árið 2012 en hlaut afhroð í forkosningum í Iowa árið 2011 og dró í kjölfarið framboð sitt til baka. Ron Paul er megintalsmaður frjálslyndra sjónarmiða innan hreyfingarinnar. Hann hefur hlotið viðurnefnið „Guðfaðir“ Teboðshreyfingarinnar þar sem mörg af helstu baráttumálum hreyfingarinnar koma frá honum. Hann bauð sig fram til forseta Bandaríkjanna árið 1988 í nafni Frjálshyggjuflokksins en hlaut einungis 0,5 % atkvæða á landsvísu. Þá hefur hann í tvígang sóst eftir útnefningu sem forsetaefni Repúblikana flokksins. Fyrst árið 2008 þar sem hann beið lægri hlut fyrir John McCain og svo árið 2012 þar sem Mitt Romney hreppti hnossið.

Heimildir[breyta]

Fyrirmynd greinarinnar var að hluta til „Tea Party movement“ á ensku útgáfu Wikipedia. Sótt 24. október 2012.

Wikimedia Commons er með margmiðlunarefni sem tengist