Synthpop

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Stökkva á: flakk, leita

Synthpop (einnig þekkt sem elektrópopp eða teknópopp) er tónlistarstefna sem setur hljóðgervla í forgrunn.[1][2] Synthpop var ríkjandi á níunda áratugnum og er hljóðgervill í raun einkennandi hljóðfæri þess áratugar. Þrátt fyrir það þá ná rætur þessarar stefnu til baka til 7. áratugsins. Þar voru hljómsveitir farnar að fikta sig áfram með syntha í lögunum sínum og má þar nefna hljómsveitirnar Beach Boys og The Monkees. Hljóðgervlarnir breyttu einkenni fyrrnefndu sveitarinnar ekkert. Fjórða plata The Monkees Pisces, Aquarius, Capricorn & Jones Ltd. innihélt hinn þekkta Moog synth á tveimur lögum. Fyrsta platan til að vera spiluð alfarið á hljóðgervil var Switched on Bach með Wendy Carlos. Hún innihélt lög Bach, spiluð á Moog hljóðgervil.

Í Þýskalandi var önnur hljómsveit að fikra sig áfram með hljóðgervla. Það var hljómsveitin Organisation, betur þekkt sem Kraftwerk, en þeir breyttu nafninu árið 1970. Tónlistin þeirra fór að vera taktfastari en áður þekktist og þar af leiðandi hlustendavænni. Annar tónlistarmaður, frakkinn Jean-Michel Jarre, fór að fikta sig áfram og hóf að blanda syntha tónlist saman við óperu.[3]

Saga[breyta]

Synthpop var eitt helsta einkenni svokallaðrar new wave sem átti sér stað frá lok 1970 til mið 1980. Fóru hljómsveitir að leitast við að nota syntha í lögunum sínum og litu upp til David Bowie og Roxy Music til að nefna einhverja en þeim hafði tekist að þróa synthatónlistina, úr því tilraunakennda formi Kraftwerk, yfir í mun hlustendavænni tónlist. Fljótlega fóru aðrar hljómsveitir að nýta sér hljóðgervlana. Synthpoppið var farið ryðja sér til rúms. Hljómsveitirnar Depeche Mode og The Human League voru þar stærstar. Báðar voru þær breskar en þar átti einmitt helsta þróun synthpop-sins sér stað. Ein fyrsta mainstream hljómsveitin sem braust upp á yfirborðið með dansvænni tónlist var Duran Duran. Tókst þeim að gera tónlistina mýkri og hlýrri og þar af leiðandi hlustendavænni. Með auknum vinsældum sveitarinnar fóru nýjar hljómsveitir að reyna við slíka tónlist en áttu í raun aldrei meir en eitt vinsælt lag (fyrir utan The Human Leage og Eurythmics) á meðan að Duran Duran komst á þann stall að vera kallaðir „stjörnur“. Var því „one-hit wonders“ einkennandi fyrir þessa stefnu.[4]

Hljómsveitir[breyta]

Eins og áður var nefnt þá var Kraftwerk ein fyrsta hljómsveitin til að hefja notkun á synthum í sínum verkum uppúr 1970. Vinsældirnar jukust hratt en voru flest synthpop bönd stöfnuð í kringum 1980. Á meðal hljómsveita frá þessu tímabili voru Eurythmics, Tears For Fears, Thompson Twins, New Order og A-ha.

Líklegast stærsta og vinsælasta sveit þessarar stefnu er þó líklega sænska ofurgrúbban Abba. Þau áttu 18 lög sem fóru á evrópska topp tíu listann, í röð. Vinsældir þeirra jukust gífurlega eftir að þau tóku þátt og sigruðu Eurovision árið 19774 með laginu Waterloo.[5]

Uppruni[breyta]

Erfitt er að átta sig á hvað sé Synthpop og hvað sé Europop eða Eurodisco. Allt er þetta í raun svipað og að flokka þetta endanlega er jafn erfitt og að flokka allt rokk í sérflokk. Eurodiscoið og Synthpop-ið áttu það sameginilegt að synthinn var í forgrunni og er þetta að vissu leyti ein og sama stefnan. Eurodiscoið er eins og gefur til kynna er evrópsk stefna sem á rætur sínar að rekja til Ítalíu þrátt fyrir að innblásturinn sé í jazz, sálartónlist og fönk sem var ein heitasta stefnan í Bandaríkjunum. Í Ítalíu var þessi stefna því alsráðandi og má helst nefna Scotch og Ken Lazlo af þeim ítölsku listamönnum. Í Þýskalandi var þessi stefna einnig nokkuð vinsæl og voru hljómsveitir á borð við Modern Talking og Fancy vinsælar þar. Stíllinn var ekki bundinn við Suður-Evrópu og var Írland einnig þekkt fyrir þessa stefnu.

Dauði og endurvakning[breyta]

Upp úr 1984 fór synthpop-ið að deyja út. Synthar hafa þó ekki horfið úr lögum. Þeir eru enn í mjög mörgum lögum þrátt fyrir að flokkast ekki undir stefnuna „synthpop“. (Webcitation) Synthinn lifði samt sem áður góðu lífi og fór hann að færast yfir í aðrar stefnur.House-tónlistin byrjaði að koma til Englands upp úr 1987. Þar er synthinn í forgrunni ásamt dansvænum 4/4 takti.[6]

Teknó fór að þróast upp úr 1991 og var hvað vinsælast í Belgíu og Hollandi. Er það einnig mikið byggt á synthum en er mun harðara og myrkra en house og synthpop.

1992 kom eurodisco-ið svo aftur. Það hafði breyst aðeins og var hefðbundna eurodisco hljómvseitin samansett af þýskum eða ítölskum producer, svörtum karlmanns rappara og konu að syngja.[7]

Tilvísanir[breyta]

  1. Tímarit.is. „Tímarit“,
  2. The Free Dictionary. „Synth-pop“,
  3. Synth.nu. „The history of synthpop“,
  4. Webcite. „Synthpop“,
  5. Simon Frith Jr.. „Europop“,
  6. JDZ Hype. „House music“,
  7. Synth.nu. „The history of synthpop“,