Ultravox

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Stökkva á: flakk, leita

Ultravox var einn af aðalboðberum breskrar rafpopptónlistarstefnu í byrjun 9. áratugarins, sterklega undir áhrifum nýrómantískrar stefnu, en fékk þó einnig innblástur í pönki, glysrokki, ,,pöbbarokki" og síðar meir að meginleyti hljóðgervlatónlist.

Hljómsveitin var stofnuð af John Foxx (söngur, lagahöfundur og hljómborðsleikari). Gekk hún fyrst undir nafninu Tiger Lily, og samanstóð af John Foxx áðurnefndum, Chris Cross (bassi, gítar), Billy Currie (hljómborð, fiðlur), Stevie Shears (gítar) og Warren Cann (slagverk). Sendi hljómsveitin frá sér eina smáskífu árið 1973, áður en þeir breyttu nafninu sínu í Ultavox! Þeir gerðu samning við Island Records árið 1976, og gáfu út sína fyrstu plötu, Ultravox!, í febrúar 1977. Platan seldist illa og náði ekki inn á breska vinsældarlistann.

Helstu áhrif Ultravox á fyrstu árum þess voru breskar pönk og nýbylgjustefnur. Hún fékk innblástur af listaskóla-glysrokki frá hljómsveitum eins og Roxy Music, The New York Dolls, og eins frá fyrstu plötum Da vid Bowie og Brian Eno.

Síðar á árinu 1977 sendu Ultravox! frá sér pönkaðri plötu, sem bar hið stórfurðulega heiti Ha!-Ha!-Ha!. Þrátt fyrir að viðlag aðalsmellsins ROckwrok (þetta er EKKI stafsetningarvilla að minni hálfu) hafi fengið spilun á BBC Radio 1, þá hafði Ultravox! greinilega ekki náð hylli breskra aðdáenda og náði Ha!-Ha!-Ha! ekki inn á vinsældarlistann heldur í þetta skipti. Eftir útgáfu plötunnar yfirgaf Stevie Shears bandið og stofnaði sitt eigið band, Faith Global.

Þrátt fyrir að gítarar og rafmagnsfiðla (sem var notuð í Astradyne) hafi ráðið ferðinni á Ha!-Ha!-Ha!, þá var algjör kúvending á síðasta lagi plötunnar, Hiroshima Mon Amour, en hér var um að ræða lag leikið með hljóðgervlum. Þetta lag olli þáttarskilum í sögu hljómsveitarinnar, og er uppáhaldslag margra áhangenda hinnar upphaflegu Ultravox!. Árið 1978 datt upphrópunarmerkið aftan af nafni hljómsveitarinnar og varð hér eftir rituð einfaldlega Ultravox.

Final line-up of Ultravox's first incarnation that ended in 1979, from left: John Foxx, Warren Cann, Billy Currie, Chris Cross, Robin Simon.

Skipan Ultravox árin 1978-79, talið frá vinstri: John Foxx, Warren Cann, Billy Currie, Chris Cross og Robin Simon (sá síðasti leysti Stevie Shears af hólmi árið 1970.

Nýr gítarleikari kom í stað Stevie Shears, en sá hér Robin Simon. 1978 gáfu Ultravox út 3. plötuna, Systems of Romance. Þessi klikkaði líka og þar með riftu Island Records plötusamningnum við Ultravox. John Foxx stökk frá borði til að byrja sólóferil og Robin Simon gekk til liðs við Magazine. Tónlistarlega var platan nokkurs konar framhald af fyrri verkum hljómsveitarinnar, sem gerðu hljóðgervlum hærra undir höfði. 1979 gáfu Island Records plötu með bestu lögum Ultravox hingað til, Three Into One, sem var nokkurs konar sambræðingur úr þeim 3 plötum sem komið höfðu út.

Þekktasta uppröðun Ultravox fyrr og síðar, frá 1979 til 1984, talið frá vinstri: Warren Cann, Midge Ure (leysti af John Foxx og Robin Simon), Billy Currie og Chris Cross.

Þekktur tónlistarmaður, Midge Ure (nú Sir Midge Ure), var fenginn til liðs við Ultravox í apríl 1979. Hann hann hafði náð smá vinsældum með glysrokkbandinu Slik og pönkbandinu The Rich Kids. Árið 1979 lék hann tímabundið með þungarokksbandinu Thin Lizzy (fjölhæfur tónlistarmaður á ferð). Midge Ure og Billy Currie (sem var þegar í Ultravox) höfðu átt samstarf með hljómsveitinni Visage (sem sennilega er þekktust fyrir toppsmellinn Fade to grey. Midge tók þar með sæti John Foxx og Robin Simon fyrir upptökur á næsta albúmi Ultravox, sem átti eftir að verða vinsælasta plata Ultravox frá upphafi.

Platan, sem bar nafnið Vienna, kom út árið 1980, og var platan gefin út af Chrysalis Records, sem komst á kortið með þessu albúmi.

Vienna náði miklum vinsældum með samnefndu lagi, sem fylgt var eftir með áberandi myndbandi. Það náði að komast upp í 2. sæti á Topp 40 listanum í Bretlandi árið 1981. Platan náði 3. sæti á vinsældarlistanum, og var því fylgt eftir með albúminu Rage in Eden árið 1981, sem varð þó erfið í fæðingu.

Sá sem hljóðsetti Systems of Romance, Vienna og Rage in Eden hét Conny Plank, sem var austurrískur hljóðupptökumaður, sem er upphafsmaður Krautrock tónlistarstefnunnar sem hljómsveit hans, Neu!, hafði mótað. Þess má geta að upphrópunarmerkið sem fyrst var notað við upphaflega ritun Ultravox hafði verið fengin frá Neu!.

Ultravox fékk nú annan útsetjara, George Martin að nafni, til að sjá um útsetninguna á næstu plötu Ultravox, Quartet, sem kom út árið 1982, sem varð vinsælasta plata Ultravox í Bandaríkjunum.

Árið 1984 var Midge Ure meðhöfundur og hjálpaði til við útsetningu á smáskífu Band Aid, Do they know it's Christmas?. Um það verkefni þarf ekki að orðlengja hér, enda orðið heimsfrægt, og var fylgt eftir með smá ,,uppfærslu" árið 2004. Einnig kom Band Aid grúppan saman á Live Aid árið eftir, sem Ultravox.

Eftir að upptökum lauk á albúminu Lament (þekktast við toppsmellinn Dancing with tears in my eyes, uppáhaldslag margra), bað Warren Cann um að fá að yfirgefa Ultravox. Við tók Mark Brzezicki (Big Country). Gáfu Ultravox út plötuna U-Vox árið 1986, en eftir það fór hver og einn sína leið.

Midge Ure hafði átt sólóferil samhliða veru sinn i hjá Ultravox (náði hann lagi á 1. sæti Topp 40 listans breska, If I was, sem kom út 1985). Ekki þurfti hann að hafa miklar áhyggjur af verkefnum eftir þetta, enda gat hann einnig af sér gott orð sem útsetjari.

Fyrrum meðlimir Ultravox, Billy Currie og Robin Simon stofnuðu árið 1989 hina stuttlífu hljómsveit Humania, sem aðeins spilaði á tónleikum, en gaf aldrei út plötu fyrr en árið 2006.

Tilraun til endurreisnar á Ultravox var reynd ár ið 1991, þegar Billy endurreisti hana með hjálp Tony Fenelle til að gefa út plötuna Revelation (1993), og síðar með hjálp Sam Blue til að gefa út plötuna Ingenuity árið 1996. Verður þessi útgáfa Ultravox seint talin standast samanburð gullára bandsins.

Texti þessi er nokkurs konar þýðing á grein um Ultravox á ensku á wikipedia, http://en.wikipedia.org/wiki/Ultravox.