Einar Benediktsson

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Stökkva á: flakk, leita
„Einar Benediktsson“ getur einnig átt við Einar Benediktsson, sendiherra.

Einar Benediktsson (oft nefndur Einar Ben) (31. október 186421. janúar 1940) var skáld, ritstjóri, lögfræðingur, embættis- og mikill athafnamaður. Einar er talinn í hópi nýrómantískra skálda og samdi mikil ljóð með hátimbruðu yfirbragði. Orðin: „Aðgát skal höfð í nærveru sálar“ eru úr ljóði hans Einræður Starkaðar, III.

Ævi og ferill[breyta]

Faðir Einars var Benedikt Sveinsson, alþingismaður og sýslumaður og móðir hans hét Katrín Einarsdóttir, húsmóðir. Einar gekk í Lærða Skólann í Reykjavík þaðan sem hann varð stúdent 1884. Hann fór því næst til Kaupmannahafnar og útskrifaðist sem lögfræðingur úr Hafnarháskóla 1892.

Einar stofnaði fyrsta dagblað Íslands, Dagskrá, árið 1896, sem studdi Heimastjórnarflokkinn, og var sjálfur ritstjóri þess í tvö ár. Hann átti þátt í stofnun Landvarnarflokksins árið 1902 og gaf út blaðið Landvörn samhliða því. Einar átti þátt í því að koma á laggirnar fyrstu loftskeytastöð landsins árið 1906. Hann kom einnig að útgáfu blaðanna Þjóðin (1914-15), Þjóðstefna (1916-17) og Höfuðstaðurinn (1916-17).

Einar var mikill áhugamaður um virkjun fallvatna og stofnaði ásamt öðrum Fossafélagið Títan 1914 til athugunar á því hvort arðbært væri að byggja virkjanir við Þjórsá. Ekkert varð úr þeim fyrirætlunum fyrr en um hálfri öld seinna þegar Búrfellsvirkjun var byggð.

Á árunum 1907-21 ferðaðist Einar mikið. Hann fór til Noregs, Edinborgar í Skotlandi, sneri aftur til Kaupmannahafnar (1908-10) en eyddi svo sjö árum í London (1910-17) áður en hann fór enn aftur til Kaupmannahafnar (1917-21), þess í milli hafði hann stuttar viðkomur á Íslandi.

Hann sneri endanlega aftur heim til Íslands 1921 og bjó í Reykjavík næstu árin, þó svo að hann hafi oft verið langdvölum erlendis, meðal annars í Þýskalandi, á Spáni og í Norður-Afríku. Þá lét hann fara fram rannsóknir á námum í Miðdal, til þess að skoða möguleikana á málmvinnslu og sementsframleiðslu. Síðustu átta árum ævi sinnar eyddi Einar í Herdísarvík á Reykjanesi, þar sem hann lést 1940. Einar var grafinn í þjóðargrafreit á Þingvöllum.

Eitt og annað[breyta]

  • Stytta af Einari eftir Ásmund Sveinsson stendur á Miklatúni, almenningsgarði í Reykjavík.
  • Veitingastaðurinn Einar Ben við Ingólfstorg er nefndur eftir Einari.
  • Guðjón Friðriksson, sagnfræðingur, gaf út ævisögu Einars í þremur bindum á árunum 1997-2000.

Helstu verk[breyta]

  • Sögur og kvæði (1897)
  • Pétur Gautur (1901) (Þýðing á leikriti Henrik Ibsen)
  • Hafblik (1906) (Kvæði)
  • Hrannir (1913) (Kvæði)
  • Vogar (1921) (Kvæði)
  • Hvammar (1930) (Kvæði)

Heimildir[breyta]

Tenglar[breyta]

Einkennismerki Wikiheimildar
Á Wikiheimild er að finna texta sem tengist
  Þetta æviágrip er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.