Dauðarokk

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Stökkva á: flakk, leita

Dauðarokk er undirstefna þungarokksins. Dauðarokkið þróaðist út frá bylturokki og fyrstu drungarokkshljómsveitanna á miðjum níunda áratugnum.

Dauðarokk er, í einfaldri mynd, öfgakennt þungarokk. Það einkennist af miklum bjögunarhljóm úr gítörunum, mjög hraðri endurtekinni skiptingu milli tveggja tóna (e. Tremolo picking), djúpum öskrum söngvarans, mjög hröðum trommum, moll tónum og oftar en ekki tóntegundaleysi (tónsmíði sem ekki byggist á tóntegund eða tóntegundum) og flóknum lögum með mörgum og flóknum taktbreytingum.

Frumkvöðlar stefnunnar eru taldir vera bandarísku hljómsveitirnar Death og Posessed en þær þróuðu tónlist sína út frá bylturokks hljómsveitum á borð við Slayer og Kreator og svartamálms hljómsveitum á borð við Celtic Frost og Venom. Hljómsveitirnar Obituary, Carcass, Decide og Morbid Angel eru einnig taldar meðal frumkvöðla stefnunnar en hafa þó ekki haft jafn mikil áhrif og hinar fyrrnefndu.

Uppruni[breyta]

Ef að nefna ætti tvær hljómsveitir, sem höfðu hvað mest áhrif á þróun fyrstu dauðarokks hljómsveitanna, væru það sveitirnar Venom og Slayer. Venom, ásamt því að vera frumkvöðlar drungarokksins, höfðu einnig áhrif á bylturokkið og dauðarokkið. Fyrstu tvær plötur þeirra eru taldar áhrifamestar, það er að segja Welcome to Hell, frá 1981 og Black Metal, frá 1982, en frá þeirri síðarnefndu er enska nafn drungarokksins tekið. Tónlistin þeirra einkenndist af myrkum og hráum tón í bland við hrjúfan söng og ógnvekjandi texta. Textarnir voru þá einkum um djöfladýrkun en það féll vel í kramið hjá öfgakendum þungarokkshljómsveitum. Hljómsveitin Slayer var stofnuð árið 1981 og spiluðu bylturokk eins og margar frægar hljómsveitir frá þessum tíma, t.d. Metallica og Megadeth. Tónlistin þeirra var þó mun ofbeldisfyllri og hraðari og var því góður grunnur fyrir fyrstu dauðarokks sveitirnar. Textarnir þeirra voru þá einnig í samræmi við fyrstu dauðarokks sveitirnar, það er að segja um dauða, ofbeldi, stríð og djöfladýrkun. Þriðja plata Slayer, Reign in Blood, á að hafa veitt fyrstu dauðarokkurunum mikinn innblástur og hafði mikil áhrif á frumkvöðla stefnunnar.

Um miðjann níunda áratuginn komu svo fram áhrifamestu dauðarokks sveitirnar, Possessed og Death. Possessed var stofnuð í San Francisco árið 1983. Þeir eru kallaðir fyrsta dauðarokks sveitin fyrir hröðu og þungu lögin þeirra í bland við kokhljóðum söngvarans, Jeff Beccerra. Nafn stefnunnar er einnig talið koma frá þeim en fyrsta smáskífa sveitarinnar bar nafnið Death Metal. Hún kom út árið 1984. Aðeins ári seinna kom svo út þeirra fyrsta breiðskífa, Seven Churches. Hún er talin vera fyrsta dauðarokks platan og jafnframt sú plata sem tengdi bylturokkið við dauðarokkið. Söngvari og forsprakki hljómsveitarinnar segir þá hafa verið undir miklum áhrifum frá Venom, ensku þungarokks sveitinni Motörhead og bandarísku bylturokks sveitinni Exodus.

Hljómsveitin Death, sem hét upprunalega Mantas, er dauðarokks hljómsveit stofnuð í Flórída árið 1983. Death er taldin vera ein áhrifamesta þungarokks hljómsveit allra tíma og frumkvöðlar í dauðarokks og mulningskjarna (e. Grindcore) senunum. Fyrstu plötu þeirra, Scream Bloody Gore sem kom út árið 1987, hefur verið lýst sem hinni fyrstu sönnu dauðarokks plötu. Forsprakki sveitarinnar, Chuck Schuldiner, hefur verið kallaður faðir alls dauðarokks og einnig hinn sanni upphafsmaður stefnunnar. Death eiga sér enn mjög stóran aðdáendahóp þrátt fyrir andlát Chucks árið 2001 og upplausn sveitarinnar sem fylgdi í kjölfarið. Tölur frá 2008 herma að plötur hljómsveitarinnar hafa selst í yfir tveimur milljónum eintaka og af þeim eru yfir 500.000 seldar aðeins í Bandaríkjunum. Cannibal Corpse er eina dauðarokks sveitin sem hefur selt fleirri plötur en Death í Bandaríkjunum.

Auknar vinsældir og þróun stefnunnar[breyta]

Eftir velgengni Possessed og Death fóru margar hljómsveitir að feta sig í fótspor þeirra. Mikið varð um dauðarokks sveitir í Flórída, en þaðan eru Death komnir og því skiljanlegt að margir þar vilji spreita sig áfram í dauðarokkinu. Hljómsveitir á borð við Obituary, Morbid Angel og Deicide spruttu upp og nutu brátt vinsælda innan senunnar. Þær eru starfandi enn þann dag í dag og eiga enn stóran aðdáendahóp. Dauðarokk breiddist út um allan heim, en meðal þeirra sem tóku mjög vel í hana voru Svíar. Þaðan spruttu margar hljómsveitir sem áttu eftir að hafa áhrif á stefnuna, sveitir á borð við Carnage, God Macabre, Entombed, Dismember og Unleashed. Þar þróuðust svo í kjölfarið fyrstu böndin sem aðhylltust melódíska dauðarokkinu (e. Melodic Death Metal). Stefnan kallaðist Gautaborgar þungarokk (e. Gothenburg Metal) í Svíþjóð vegna þess að þar þróaðist stefnan og blómstraði hvað mest. Hljómsveitir á borð við Dark Tranquillity, At the Gates og In Flames urðu mjög vinsælar innan Gautaborgar stefnunnar. Alþjóðlega kallast þessi stefna þó bara melódískt dauðarokk og er enn gríðarlega vinsæl meðal þungarokkara í Bandaríkjunum og víðar.

Undirgrein dauðarokkins, mulningskjarni varð einnig vinsæll í kjölfar dauðarokksins. Stefnan var gerð fræg af breskum hljómsveitum á borð við Napalm Death, og fyrri plötum hljómsveitanna Bolt Thrower og Carcass.

Á seinni plötum Death byrjaði hljómsveitin að færa sig yfir á meiri faglegra og tæknilegra svið en sást á fyrri plötum þeirra. Þeir lögðu því ekki aðeins grunnin að venjulega dauðarokkinu heldur einnig að enn annarri undirgrein þess, sem kallast tæknilegt dauðarokk (e. Technical Death Metal), en gengur einnig undir nafninu framsækið dauðarokk (e. Progressive Death metal). Í þeirri stefnu eru áheyrslur lagðar á enn flóknari takta og gítarriff í flóknari uppsetningu en áður hafði sést. Tilfinningaþrungin gítarsóló heyrast einnig mjög oft í tæknilegu dauðarokki, í bland við þungar og flóknar gítarlínur, hraðar trommur og hin einkenni dauðarokksins.

Dauðarokkið og undirgreinar þess njóta enn mikilla vinsælda í dag meðal þungarokkara, þrátt fyrir að hafa aldrei notið neinnar meginstraums athygli né neinnar almenningshylli af viti.

Undirstefnur[breyta]

  • Melódískt dauðarokk: Skandinavískt dauðarokk, þá aðallega Gautaborgarþungarokkið, er oftast talið vera upphaf melódísku dauðarokkssenunnar. Stefnan er samblanda af dauðarokki og þungarokki. Takturinn er oftast hægari en í venjulegu dauðarokki og mun meiri melódía er í lögunum. Öskur eru ofast notuð í því en þau eru hærri og skrækari en djúpu kokhljóðin og urrin sem venjulegir dauðarokks söngvarar gefa frá sér. Einnig notast sumar melódískar dauðarokks hljómsveitir við venjulegan og hreinan söng, í bland við öskrin. Breska sveitin Carcass, sem byrjaði sem mulningskjarna hljómsveit, er oftast talin hafa gefið út fyrstu melódísku dauðarokks plötuna, fyrir utan skandinavísku hljómsveitirnar, en það er platan Heartwork sem kom út árið 1993. Meðal hljómsveita sem aðhyllast stefnunni er hægt að nefna At the Gates, In Flames, Dark Tranquillity, Carcass, Amorphis og Amon Amarth.
  • Tæknilegt dauðarokk: Tæknilegt dauðarokk og framsækið dauðarokk eru nánast sama stefnan, þar sem lítið sem enginn munur er á þeim. Í þessari stefnu eru áheyrslur lagðar á enn flóknari takta og gítarriff í flókinni uppsetningu. Tilfinningaþrungin gítarsóló heyrast mjög oft í tæknilegu dauðarokki, í bland við þungar og flóknar gítarlínur, hraðar trommur og hin einkenni dauðarokksins. Hljómsveitir sem heyra undir þessa stefnu blanda oft öðrum tónlistarstefnum við tónlistina, svo sem framsæknu rokki (e. Progressive Rock), djazzi og klassískri tónlist. Meðal hljómsveita sem aðhyllast þessari stefnu má nefna Decapitated, Cryptopsy, Edge of Sanity, Opeth, Origin og Sadist. Meðal hljómsveita sem blanda klassískri tónlist við stefnuna er hægt að nefna Necrophagist, Spawn of Possession og Fleshgod Apocalypse en hljómsveitir á borð við Cynic, Atheist, Pestilence og Gorguts eru undir áhrifum frá djazzi.
  • Mulningskjarni: Mulningskjarni er stefna sem er blanda af dauðarokki, iðnaðar tónlist (e. Industrial Music), stefnunni hávaði (e. Noise) og mjög öfgakenndu harðkjarnapönki (e. Hardcore Punk). Tónlistin einkennist af mjög bjöguðum, hráum og niður-stilltum gítarhljómi, hröðum takti og óskiljanlegum urrum og kokhljóðum eða öskrum í hárri tónhæð. Annað frægt einkenni stefnunnar eru virkilega stutt lög, en þau styðstu eru aðeins nokkrar sekúndur að lengd. Hljómsveitin Napalm Death á heimsmetið fyrir styðsta lag í heimi en það er lagið „You Suffer“ sem er aðeins ein sekúnda að lengd. Efni texta mulningskjarna hljómsveita nær frá pólitískum efnum yfir í blóðsúthellingar og annað ógeðfellt efni. Meðal hljómsveita sem aðhyllast stefnunni má nefna Napalm Death, fyrri plötur Carcass og Bolt Thrower, Brutal Truth og Nasum.
  • Drunga-dauðarokk (e. Blackened Death Metal): er stefna sem blandar saman drungarokki og dauðarokki. Oft má heyra í hljómsveitum sem falla ekki alveg undir dauðarokkið né undir drungarokkið, og eru því skilgreindar af þungarokkssamfélaginu sem drunga-dauðarokks sveitir. Þær einkennast þá af nokkrum einkennum hvorrar stefnu fyrir sig eftir því sem þeim finnst hljóma vel saman. Hljómsveitir á borð við Belphegor, Behemoth, Akercocke, Svart Crown og Sacramentum falla undir þessa undirgrein dauðarokksins og drungarokksins.
  • Sinfónískt dauðarokk: Sinfónískt dauðarokk (e. Symphonic Death Metal) er stefna sem hefur verið að stækka nú á seinustu árum. Stefnan tekur til sín einkenni úr dauðarokkinu og svo hin sinfónísku einkenni sinfóníska þungarokksins (e. Symphonic Metal). Lögin verða því oftast mjög þung og hörð en á sama tíma hljómar tilfinningaþrungin, sinfónísk tónlist með, þá ofast nær spiluð á hljómborð á tónleikum en í stúdíói er oft notast við alvöru hljóðfæri til þess að fá sem bestan tón. Af hljómsvetum sem aðhyllast sinfóníska dauðarokkinu má nefna Septic Flesh, Nightfall og Eternal Tears of Sorrow.

Heimildir[breyta]