Beryllín

Litín	Beryllín	Bór
	Magnesín
Efnatákn Be Sætistala 4 Efnaflokkur Jarðalkalímálmur Eðlismassi 1848,0 kg/m³ Harka 5,5 Atómmassi 9,01218 g/mól Bræðslumark 1551,15 K Suðumark 3243,15 K Efnisástand (við staðalaðstæður) Málmur Lotukerfið

Beryllín eða beryllíum (úr grísku: βήρυλλος; „beryll“ ) er frumefni með efnatáknið Be og er númer fjögur í lotukerfinu. Það er eitrað og tvígilt frumefni. Beryllín er stálgrár, sterkur, léttur en samt brothættur jarðalkalímálmur, sem er aðallega notaður sem hersluefni í málmblöndur. Í náttúrunni finnst beryllín í efnasamböndum í steindum á borð við beryl (akvamarín, smaragður) og krýsóberyl.

Beryllín er fremur sjaldgæft efni þar sem það myndast ekki við hefbundna sólstjörnukjarnamyndun heldur aðeins við Miklahvell og síðar vegna áhrifa geimgeisla á geimryk. Efnið nýtist ekki neinum lífverum svo vitað sé. Beryllínryk tærir lífræna vefi og getur valdið lífshættulegu ofnæmi í lungum, beryllíneitrun.

Einkenni

Beryllín hefur hæsta bræðslumark allra léttra málma. Það er einstaklega stíft (um helmingi stífara en stál). Það hefur mikla hljóð- og hitaleiðni og er besti hitaleiðarinn af málmum miðað við þyngd.

Beryllín oxast ekki greiðlega í lofti við staðalhita og staðalþrýsting.

Notkun

Vegna þess hve beryllín er gagnsætt röntgengeislum eru hreinar beryllínflögur gjarnan notaðar í geislaglugga í röntgenlömpum.

Vegna þess hve það er stíft, létt og með hátt bræðslumark er beryllín notað í hluta geimfara og eldflauga.

Tengill

  Þessi efnafræðigrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.