Vínsteinn

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Stökkva á: flakk, leita
Vínsteinn.
Potassium bitartrate.svg

Vínsteinn er vínsúrt kalín sem finnst í safa ýmissa jurta og var áður fyrr meðal annars notaður sem litunarefni. [1]. Hann hefur efnasambandið KC4H5O6. Þegar talað er um vínstein í matargerð og bakstri er átt við hvítt duft sem er unnið úr gerjuðum vínberjasafa.

Vínsteinn er oft annað aðalefnið í lyftidufti á móti matarsóda (natróni) og kallast slíkt lyftiduft vínsteinslyftiduft. Hann er þó ekki lyftiefni í sjálfu sér og ekki hægt að nota hann einan sér sem slíkt, heldur valda áhrif frá sýrunni í honum ásamt raka úr deiginu því að efnahvörf verða í matarsódanum og koltvísýringsbólur myndast og stækka, sem aftur verður til þess að deigið lyftir sér. Þar sem þetta ferli hefst um leið og vökva er blandað saman við þurrefnin má deigið ekki bíða neitt, heldur þarf að setja fljótt í ofninn svo að loftið sígi ekki úr því aftur.

Vínstein er stundum settur saman við eggjahvítur þegar þær eru þeyttar til að gera marensinn stöðugri og endingarbetri og hann er einnig stundum látinn út í sykurlög þegar síróp er soðið til að koma í veg fyrir kristallamyndun. Hann er líka notaður töluvert í matvælaframleiðslu.

Ef ögn af ediki eða sítrónusafa er hrært saman við vínstein verður til þykkt krem sem má nota til að fægja málma, svo sem kopar og messing.

Tengt efni[breyta]

Tilvísanir[breyta]

  1. Almennar litunarreglur, að lita ullardúka og band; grein í 19. júní 1919