Svínshvelaætt
| Svínhvalir eða nefjuhvalir Tímabil steingervinga: Miocene - okkar daga |
||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 Svínahvalur á færeysku frímerki
|
||||||||||||||
| Vísindaleg flokkun | ||||||||||||||
|
||||||||||||||
| Ættir | ||||||||||||||
|
Berardius |
Svínhvalir, nefjuhvalir eða nefjungar (fræðiheiti: Ziphiidae) eru hvalategundir af undirættbálki tannhvala (fræðiheiti: Odontoceti). Þeir eru mun stærri en höfrungar en hafa lítið verið rannsakaðir. Þeir halda oftast til á reginhafi þar sem er mikið dýpi.
Innan þessarar ættar eru þekktar 21 tegund en ekki er ólíklegt að fleir eigi eftir að finnast. Þær eru flokkaðar saman í fimm ættir (sumir líffræðingar telja þær sex).
Efnisyfirlit |
Lýsing [breyta]
Afar lítið er vitað um vistfræði svínhvala og nokkrar tegundir eru einungis þekktar af beinafundum. Nokkrar tegundir hafa fyrst á síðustu áratugum fengið vísindalega umfjöllun. Allar tegundirnar nota óvenjulegar aðferðir við fæðuöflun. Í stað þess að festa ætið með því að bíta í það nota svínhvalir sogaðferð[1]. Þessir hvalir hafa sérkennilega langa kjálka en trýnið minnir á andagogg. Tennur hafa því sem næst horfið í þróun þessara tegunda, þær fá einungis tennur í neðrikjálka. Hjá nokkrum tegundum eru það einungis karldýrin sem fá tennur, nokkrar tegundir fá eins konar vígtennur sem sem stingast út úr kjaftinum og minna á tennur villisvína.
Allt eftir tegundum eru svínhvalir 3,5 til 13 metra á lengd og frá einu til fimmtán tonn á þyngd.
Útbreiðsla og hegðun [breyta]
Svínahvali má finna um öll úthöf en eru sjaldgæfir upp við strendur. Þeir eru þekktir fyrir að geta kafað niður á mikið dýpi. Þann 17. október 2006 mældist gáshnallur sem kafaði niður á 1 899 metra dýpi[2]. Hugsanlega geta þeir farið enn dýpra. Oftast kafa þeir í 20 til 30 mínútur en köf í allt að 85 mínútur hafa skráðst. Við Ísland er andarnefjan (fræðiheiti: Hyperoodon ampullatus) algengust af svínhvölum. Aðrar tegundir sem finna má í kringum landið eru gáshnallur (fræðiheiti: Ziphius cavirostris), króksnjáldri (fræðiheiti: Mesoplodon densirostris) og svínahvalur sem einnig er nefndur norðsnjáldri (fræðiheiti: Mesoplodon bidens).
Tilvísanir [breyta]
- ↑ Heyning, J. E. and J. G. Mead, 1996. «Suction feeding in beaked whales: Morphological and experimental evidence». Contributions in Science. No. 464, 12 pp. Natural History Museum of Los Angeles County.
- ↑ «It's official: New free-diving record is 1,899 meters (6,230 feet)». Powered by CDNN - CYBER DIVER News Network by LEWIS SMITH
Heimildir [breyta]
- Páll Hersteinsson (ritstj.), Íslensk spendýr (Reykjavík: Vaka-Helgafell, 2005). ISBN 9979-2-1721-9
