Litla hryllingsbúðin (söngleikur)

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Stökkva á: flakk, leita

Litla hryllingsbúðin er söngleikur eftir Alan Menken (tónlist) og Howard Ashman (texti). Söngleikurinn, sem byggður er á samnefndri kvikmynd frá árinu 1960 í leikstjórn Roger Corman, var frumsýndur í útjaðri leikhússlífsins í New York, í WPA-leikhúsinu 6. maí 1982, en 27. júlí sama ár var söngleikurinn sýndur í Orpheum-leikhúsinu í New York, sem svokölluð Off-Broadway sýning. Þegar sýningum var hætt, eftir 2209 skipti, hafði söngleikurinn fengið fjölmörg verðlaun og viðurkenningar og af söngleikjum sem sýndir hafa verið í lengstan tíma samfellt var Litla hryllingsbúðin í þriðja sæti.

Tónlistin í Litlu hryllingsbúðinni er í anda sjöunda áratugar 20. aldar. Mörg þekkt lög eru í söngleiknum og þekktustu lögin á Íslandi eru eflaust Þú verður tannlæknir og Gemmér (í þýðingu Megasar). Einnig er vitnað í dægurmenningu sjöunda áratugarins, til dæmis koma fram persónur í söngleiknum sem heita Chiffon, Crystal og Ronnette, en þær heita eftir vinsælum hljómsveitum sjöunda áratugarins.

Litla hryllingsbúðin hefur verið sýnd víða um heiminn og meðal annars var gerð kvikmynd eftir söngleiknum árið 1986. Söngleikurinn hefur einnig verið vinsælt viðfangsefni áhugaleikfélaga.


Söguþráður[breyta]

Litla hryllingsbúðin segir frá munaðarleysingjanum Baldri sem lifir frekar óspennandi lífi. Hann vinnur í lítilli blómabúð í skuggahverfi borgarinnar, hjá Músnikk, sem tók Baldur í fóstur. Viðskiptin ganga fremur illa og blómabúðin er um það bil að leggja upp laupana. Í blómabúðinni vinnur einnig Auður, sæt ljóska sem Baldur er ástfanginn af. En hún á kærasta, leðurklæddan og ofbeldisfullan tannlækni, sem ferðast um á mótorhjóli og beitir Auði ofbeldi. Dag einn kaupir Baldur dularfulla plöntu, sem hann nefnir Auði II. Eftir því sem plantan vex og dafnar aukast viðskiptin stöðugt meira í blómabúðinni og Baldur verður sífellt vinsælli. Kvöld eitt uppgötvar hann að plantan getur talað og hún lofar honum frægð og frama, gulli og grænum skógum. En sá galli er á gjöf Njarðar að plantan nærist á mannablóði og vill helst fá ferskt mannakjöt að borða. Matarvenjur plöntunnar eiga eftir að hafa skelfilegar afleiðingar.

Sýnt á Íslandi[breyta]

Á Íslandi hefur Litla hryllingsbúðin verið sett upp þrisvar sinnum í atvinnuleikhúsum. Samhliða þessum þremur uppfærslum var tónlistin úr sýningunum gefin út á plötum/geisladiskum. Einnig hefur Hryllingsbúðin verið sýnd af áhugamannaleikhópum víða um landið, s.s. í grunn- og framhaldsskólum.

1985[breyta]

Forsíðumynd af leikskrá frá árinu 1985

Fyrsti atvinnuleikhópurinn sem sýndi Litlu hryllingsbúðina á Íslandi var Hitt leikhúsið. Sýnt var í Gamla bíó (Íslensku óperunni) við Ingólfsstræti í Reykjavík og fór frumsýningin fram 13. janúar 1985. Sýningum lauk í byrjun desember sama ár og voru þær þá orðnar fleiri en 100. Sýningargestir urðu u.þ.b. 50.000 og fram að þeim tíma hafði aðeins eitt leikhúsverk verið betur sótt á Íslandi: Fiðlarinn á þakinu.[1] Yfirumsjónarmenn sýningarinnar voru Sigurjón Sighvatsson og Páll Baldvin Baldvinsson. Einar Kárason þýddi laust mál í sýningunni en Magnús Þór Jónsson (Megas) þýddi söngtextana.


Leikarar í sýningunni voru:

Hljóðfæraleikarar í sýningunni voru: Pétur Hjaltested (Hljómborð, hljómsveitarstjórn), Haraldur Þorsteinsson (Bassi), Björgvin Gíslason (Gítar) og Ásgeir Óskarsson (Trommur).

Á hljómplötu/segulbandsspólu sem kom út með tónlistinni úr sýningunni voru eftirtalin lög:

  1. Forleikur - Litla hryllingsbúðin
  2. Bísinn
  3. Da dú
  4. Lifnaðu við
  5. Allt getur svosem skeð!
  6. Lokað vegna breytinga
  7. Þú verður tannlæknir
  8. Músnikk og sonur hans
  9. Þar sem allt grær
  10. Allt er breytt - Gemmér
  11. Nú (Gas)
  12. Goggurinn
  13. Snögglega Baldur
  14. Ritningin glöggt frá því greinir
  15. Svaf ekki dúr
  16. Lokasöngur

1999[breyta]

Forsíðumynd af leikskrá frá árinu 1999

Leikfélag Reykjavíkur var annað atvinnuleikfélagið sem sýndi Litlu hryllingsbúðina. Hún var sýnd á stóra sviði Borgarleikhússins, frumsýnt var 4. júní 1999. Að þessu sinni var það Gísli Rúnar Jónsson sem þýddi og staðfærði verkið, en áfram var notast við söngtexta Megasar. Sýningin var 468. verkefni Leikfélags Reykjavíkur. Sýningar urðu samtals 66 og sýningargestir urðu 29.603.[3] Leikstjóri var Kenn Oldfield. Leikarar í sýningunni voru:

Hljómsveit sýningarinnar skipuðu: Jón Ólafsson (Hljómborð og tónlistarstjóri), Karl Olgeirsson (Hljómborð), Jón Elvar Hafsteinsson (Gítar), Friðrik Sturluson (Bassi), Jóhann Hjörleifsson (Trommur, slagverk).

Geisladiskur kom út með nokkrum lögum úr sýningunni, á honum er að finna þessi lög:

  1. Litla hryllingsbúðin
  2. Skítþró
  3. Dadú
  4. Lifnaðu við
  5. Það sem enginn veit
  6. Markús og sonur
  7. Þú verður tannlæknir
  8. Þar sem allt grær
  9. Gemmér
  10. Lokað vegna breytinga
  11. Snögglega Baldur
  12. Matarhlé
  13. Ritningin glöggt frá því greinir

2006[breyta]

Forsíðumynd af leikskrá frá árinu 2006

Þriðja íslenska atvinnuleiksýningin á Hryllingsbúðinni var sett upp af Leikfélagi Akureyrar, í samstarfi við Íslensku óperuna og var hún frumsýnd 24. mars 2006 í Samkomuhúsinu á Akureyri. Sýnt var á Akureyri allt vorið, en í maí var farið með sýninguna til Reykjavíkur og var hún frumsýnd í Íslensku óperunni við Ingólfsstræti þann 13. maí. Sýnt var í Reykjavík í maí og júní, en í september voru sýndar nokkrar aukasýningar á Akureyri. Einar Kárason þýddi laust mál og enn var notast við söngtextaþýðingar Megasar. Andrea Gylfadóttir hlaut Grímuverðlaunin 2006 sem besti söngvari fyrir hlutverk sitt í söngleiknum, en auk þess var Ástrós Gunnarsdóttir, danshöfundur sýningarinnar, tilnefnd til sömu verðlauna sem danshöfundur ársins. Leikstjóri sýningarinnar var Magnús Geir Þórðarson. Leikarar í sýningunni voru:

Hljóðfæraleikarar í sýningunni voru þeir Kristján Edelstein (Gítar, hljómsveitarstjóri), Arnór Vilbergsson (Hljómborð, aðstoðarhljómsveitarstjóri), Stefán Ingólfsson (bassi) og Halldór G. Hauksson (trommur).

Eins og áður var tónlistin úr sýningunni gefin út á geisladiski og er eftirtalin lög að finna á honum:

  1. Litla hryllingsbúðin
  2. Bísinn
  3. Da Dú
  4. Lifnaðu við
  5. Ég trúi þessu ekki
  6. Allt getur svo sem skeð
  7. Þar sem allt grær
  8. Lokað vegna breytinga
  9. Þú verður tannlæknir
  10. Músnikk og sonur hans
  11. Allt er breytt
  12. Gemmér
  13. Nú (gas)
  14. Flóahró
  15. Snögglega Baldur
  16. Goggurinn
  17. Greyin allt góma
  18. Svaf ekki dúr
  19. Þú laugar öll mín lauf
  20. Lokasöngur (gefðu þeim ei)

Neðanmálsgreinar[breyta]

  1. Morgunblaðið 1. desember 1985: „100. sýning á Litlu hryllingsbúðinni“
  2. Morgunblaðið 4. október 1985
  3. Upplýsingar frá Leikminjasafni Íslands (1, 2)
  4. Morgunblaðið 17. ágúst 1999: „Níu hlutverk í sömu sýningunni“

Tenglar[breyta]