Codex Sinaiticus
Codex Sinaiticus (Skammstafað א (Tischendorf), 01 (Gregory) eða δ2 (Von Soden)) er eitt af þremur elstu handritum sem til eru af biblíunni. Upphaflega hafa bæði Gamla og Nýja testamentið verið í handritinu, en nú vantar um það bil helminginn af Gamla testamentinu. Í handritinu eru einnig Apókrýf rit, og önnur biblíutengd rit, svo sem Bréf Barnabasar og Hirðirinn, eftir Hermas.[1]
Efnisyfirlit |
[breyta] Uppruni og textagildi
Handritið er skrifað með hástöfum á forngrísku um 350 e.Kr., stuttu eftir að kristni var gerð að ríkistrú í Rómaveldi. Ekki er vitað nákvæmlega hvar það var skrifað en Sesarea í Palestínu (Herbet Milne og T.C.Skeat) og Alexandría í Egyptalandi (Kirsopp Lake) eru þeir staðir sem helst koma til greina. Vitað er að handritið var leiðrétt í Sesareu á fimmtu eða sjöttu öld. Þegar arabar náðu borginni á sitt vald árið 638, varð því sennilega bjargað af flóttamönnum og síðan flutt til Katrínarklaustursins við Sínaífjall í Egyptalandi (á Sínaískaga).[1]
Handritið er ein af mikilvægustu heimildunum um hinn alexandríska gríska frumtexta Nýja testamentisins, sem er talinn vera sá sem stendur næst hinum eiginlega frumtexta. Handritið gegnir því mikilvægu hlutverki í útgáfu sameinuðu biblíufélaganna af frumtextanum (Textinn er þekktur sem UBS4 eða NA27).[2]
[breyta] Saga handritsins
Árið 1761 kom ítalskur ferðamaður, Vitaliano Donati, í Katrínarklaustrið á Sínaískaga, og fékk þá að sjá handrit þar, m.a. Codex Sinaiticus. Hann segir frá því í dagbók sinni, sem var þó ekki prentuð fyrr en 1879, eftir að handritið var komið til Vesturlanda.[3]
Handritið varð fyrst þekkt á Vesturlöndum 1844, þegar þýski fornfræðingurinn Constantin von Tischendorf fann það og komst yfir 43 blöð úr því. Hann fór með þau til Þýskalands og voru þau gefin Háskólabókasafninu í Leipzig. Tischendorf fór aftur í Katrínarklaustrið árið 1859, á vegum Alexanders 2. Rússakeisara, og fékk hann þá það sem eftir var af handritinu, 346½ blað. Var því komið fyrir í safni í Pétursborg.[4] Árið 1933 vantaði gjaldeyri í rússneska ríkiskassann og var sá hluti handritsins þá seldur Þjóðminjasafni Bretlands í London (nú í Þjóðbókasafni Bretlands – British Library). Árið 1975 fór fram viðgerð á Katrínarklaustrinu og fundust þá 12 blöð úr handritinu í lokuðu rými. Síðan hafa fundist leifar af 14 blöðum í bókbandi annarra handrita í klaustrinu.[5] Loks eru í Pétursborg leifar af 3 blöðum sem rússneski fræðimaðurinn Vladimir N. Beneshevich fann í bókbandi í klaustrinu á árunum 1907–1911.[6] Hlutar af handritinu eru því nú í fjórum löndum.
Þótt svo að Tischendorf hafi lengi verið talinn hetja fyrir að bjarga handritinu, hafa undanfarið komið fram greinar sem saka hann um að hafa náð því með brögðum.[7] Hafa fulltrúar klaustursins haldið því fram að hann hafi aðeins fengið handritið lánað til fræðilegra nota. Tilraunir til að fá handritinu skilað hafa ekki borið árangur.
[breyta] Tilvísanir
- ↑ 1,0 1,1 Kurt und Barbara Aland, Der Text des Neuen Testaments. Einführung in die wissenschaftlichen Ausgaben sowie in Theorie und Praxis der modernen Textkritik, Deutsche Bibelgesellschaft, Stuttgart 1981, SS. 117-118. ISBN 3-438-06011-6.
- ↑ Metzger, Bruce M. (1992) The Text of the New Testament: Its Transmission Corruption, and Restoration Third, enlarged edition. New York & Oxford : Oxford University Press.
- ↑ Kirsopp Lake, (1911). Codex Sinaiticus Petropolitanus: The New Testament, the Epistle of Barnabas and the Shepherd of Hermas, Oxford: Clarendon Press, s. IV.
- ↑ Lake, Helen& Lake, Kirsopp (1911) Codex Sinaiticvs Petropolitanvs Oxford : Clarendon Press
- ↑ Skeat, T. C. "The Last Chapter in the History of the Codex Sinaiticus", Novum Testamentum XLII, 4, pp. 313-315.
- ↑ Бенешевич Владимир Николаевич, "Памятники Синая археологические и палеографические", Вып. 2, Sankt Petersburg, 1912; V. N. Beneshevich, "Catalogus Codicum Manuscriptorum Graecorum qui in Monasterio Sanctae Catherinae in Monte Sina Asservantur" St. Petersburg (1911).
- ↑ Bentley, James (1985) The Secrets of Mount Sinai: The story of the Codex Sinaiticus London : Orbis
[breyta] Tengt efni
[breyta] Heimildir
- Fyrirmynd greinarinnar var „Codex Sinaiticus“ á ensku útgáfu Wikipedia. Sótt 16. september 2010.
[breyta] Tenglar
- Gregory, C. R. (1900). Textkritik des Neuen Testaments (tungumál: de).
- Metzger, Bruce M. (1991). Manuscripts of the Greek Bible: An Introduction to Palaeography. Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-502924-6.
- Metzger, Bruce M.; Ehrman, Bart D. (2005). The Text of the New Testament: Its Transmission, Corruption, and Restoration (tungumál: Snið:En). New York, Oxford: Oxford University Press.
- Endurútgáfa Sinaiticus' á stafrænu formi (en)
- Constantin von Tischendorf, Fragmentum Codicis Friderico-Augustani ex Iesaia et Ieremia in: Monumenta sacra inedita (Leipzig 1855), vol. I, pp. 211 ff.
- Codex Sinaiticus - Timarit.is
