Ayn Rand

Ayn Rand (2. febrúar 1905 - 6. mars 1982) var bandarískur rithöfundur og heimspekingur sem er frægust fyrir verk sín The Fountainhead og Atlas Shrugged. Í verkum sínum boðaði hún skynsamlega einstaklingshyggju og einstaklingsframtak. Stjórnmálahugmyndir hennar eru í anda laissez-faire kapítalisma og frjálshyggju en heimspeki hennar var einkum undir áhrifum Aristótelesar.áÐ

Ayn Rand fæddist í Sankti Pétursborg í Rússlandi og var skírð Alissa Zinovievna Rosenbaum. Hún gerðist snemma andstæðingur hjarðhyggju, og tókst að komast til Bandaríkjanna í ársbyrjun 1926. Þegar þangað kom hélt hún til Hollywood í því skyni að freista gæfunnar sem handritshöfundur. Hún giftist leikaranum Frank O’Connor 1929 og gerðist bandarískur ríkisborgari 1931. Hún samdi nokkrar sögur og leikrit á fjórða áratug 20. aldar. En kunnustu verk hennar komu út seinna, skáldsögurnar The Fountainhead 1943 (sem birst hefur í íslenskri þýðingu undir nafninu „Uppruninn“) og Atlas Shrugged 1957. Meginstefið í báðum sögunum er hið sama, einstaklingurinn gegn múgnum, sköpun gegn sníkjulífi. Báðar sögurnar hafa selst í milljónum eintaka þrátt fyrir það að textinn sé langdreginn. Í skáldsögum Rands skiptast söguhetjurnar í skapandi fólk og hamlandi og flytja söguhetjurnar langar ræður um lífsviðhorf sín. Rand skrifaði einnig margt annað um heimspeki. Seinni hluta ævinnar bjó hún í New York og lést þar.

Tenglar

• Heimasíða Ayn Rand Institute
• „Ayn Rand“ í The Internet Encyclopedia of Philosophy
• Ádeila á Rand eftir Murray Rothbard
• Grein um Rand eftir Andra Óttarsson
• Álit Ayn Rand á frjálshyggjumönnum