Þingræði

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu

Kort sem sýnir þingræði með appelsínugulum (lýðveldi) og rauðum (konungsríki) lit

Þingræði er sú stjórnskipunarregla að ríkisstjórn geti aðeins setið með stuðningi löggjafarþingsins. Það er grundvallarregla í flestum lýðræðisríkjum en í öðrum er stuðst við forsetaræði. Þingræðisreglan er ekki skráð réttarregla heldur er hún mótuð af margra alda þróun, í fyrstu aðallega á Bretlandi en fluttist síðan til annarra landa. Reglan mótaðist af baráttu þings og konungs og er samofin minnkandi völdum þjóðhöfðingjans - yfirleitt konungs - í þingræðislöndum. Þingræðisreglan var ekki fullmótuð fyrr en á 19. öld í Bretlandi.

Stuðningurinn við löggjafarþingið þarf ekki að vera fólginn í beinum stuðningi meirihluta. Dæmi eru um minnihlutastjórnir sem njóta óbeins stuðnings flokks eða flokka sem verja hana vantrausti og styðja þá að jafnaði mikilvægustu mál hennar svo sem afgreiðslu fjárlaga.

[breyta] Ísland

Á Íslandi er þingræði en í 1. gr. stjórnarskrár segir: „Ísland er lýðveldi með þingbundinni stjórn”. Fá dæmi eru um minnihlutastjórnir í sögu lýðveldisins.

[breyta] Heimild

• Þingræðisreglan, Námsritgerð við Háskóla Íslands, Jón Sigurgeirsson, 1978

 

Wikiorðabókin er með skilgreiningu tengda:

Þingræði

  Þessi stjórnmálagrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.