Tóbak

Tóbaksjurt
Nicotiana tabacum
Vísindaleg flokkun
Ríki: Jurtaríki (Plantae) Skipting: Dulfrævingar (Magnoliophyta) Flokkur: Tvíkímblöðungar (Magnoliopsida) Ættbálkur: Kartöflubálkur (Solanales) Ætt: Náttskuggaætt (Solanaceae) Ættkvísl: Nicotiana L.
Tegundir
Nicotiana acuminata Nicotiana alata Nicotiana attenuata Nicotiana benthamiana Nicotiana clevelandii Nicotiana excelsior Nicotiana forgetiana Nicotiana glauca Nicotiana glutinosa Nicotiana langsdorffii Nicotiana longiflora Nicotiana obtusifolia Nicotiana paniculata Nicotiana plumbagifolia Nicotiana quadrivalvis Nicotiana repanda Nicotiana rustica Nicotianasuaveolens Nicotiana sylvestris Nicotiana tabacum Nicotiana tomentosa Tilv: ITIS 30562 26. ágúst, 2005

Tóbak er efni sem unnið er úr blöðum tóbaksjurta (fræðiheiti: Nicotiana) sem eru ættkvísl jurta af náttskuggaætt upprunnin í Norður- og Suður-Ameríku. Tóbaks er yfirleitt neytt með því að reykja það sem píputóbak eða í vindlum eða sígarettum. Tóbaks er líka neytt með því að tyggja það (skro, munntóbak), taka það í vörina eða sjúga það inn í gegnum nefið (neftóbak). Tóbaksneysla á uppruna sinn meðal indíána í Nýja heiminum en þessi siður breiddist hratt út um allan heim eftir landafundina á 15. öld. Litið er á tóbaksreykingar sem meiri háttar heilbrigðisvandamál vegna þess hve það er stór áhrifaþáttur í tíðni krabbameins auk ýmissa öndunarfæra- og hjartasjúkdóma.

Jón Grunnvíkingur fræðimaður safnaði m.a. tóbaksvísum. Ein þeirra er þannig:

Tóbakið, sem tíðkar þjóð,

temprast má það vel með kurt.

Það er að vísu gáfan góð,

guði sé lof fyrir slíka jurt.

(höfundur ókunnur).

Tengill

• Nú kann ég að reykja; grein um tóbak í Lesbók Morgunblaðsins 1996
• Tóbaksnautn á Íslandi að fornu; grein í Eimreiðinni 1898
• Þegar tóbakið kom til Evrópu; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1931
• Tóbakið sem tíðkar þjóð; grein í Morgunblaðinu 1991
• Tóbakið og deilurnar um það; grien í Lögbergi 1932

  Þessi líffræðigrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.