Skrápflundra

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Stökkva á: flakk, leita
Skrápflundra
Ástand stofns
Not evaluated
Vísindaleg flokkun
Ríki: Dýraríki Animalia
Fylking: Seildýr Chordata
Flokkur: Geisluggar Actinopterygii
Ættbálkur: Flatfiskar Pleuronectiformes
Ætt: Flyðruætt Pleuronectidae
Ættkvísl: Hippoglossus
Tegund: H. elassodon
Tvínefni
Hippoglossoides elassodon
D. S. Jordan & C. H. Gilbert, 1880

Skrápflundra (Fræðiheiti: Hippoglossoides elassodon) er flatfiskur af flyðruætt. Gunnar Jónsson fiskifræðingur hefur gefið fiskinum íslenska heitið skrápflundra.[1] Vegna útlits skrápflundrunnar gengur hún einnig undir enska nafninu cigarette paper og paper sole. Skrápflundra er ekki þessi eiginlega kolategund sem finnst aðeins í Atlantshafi, heldur er hún af flyðruætt (Pleuronectidae) og er því náskyld skrápflúru, lúðu og grálúðu en þeir fiskar veiðast við Ísland.[2]

Útlit[breyta]

Fiskurinn er mjög líkur skrápflúru, lúðu og grálúðu í útliti: langvaxinn, sporöskjulagaður, frekar þunnur, hausinn miðlungsstór og kjafturinn stór. Tennurnar eru beittar. Bæði augun eru stór og vinstra augað liggur aftur. Uggar eru sambærilegir við ugga annarra flatfiska. Rákin á miðju fisksins er bein aftur í styrtlu.[3] Litur augnhliðarinnar er frá því að vera dökk ólífu brún til þess að vera rauð grá-brún að lit, sumir fiskanna eru með dökka bletti en alls ekki allir. Blinda hliðin er hvít og hálf gagnsæ á sumum svæðum.[4]

Stærð og aldur[breyta]

Skápflundra er frekar smár fiskur, algeng stærð er frá 25-30 cm en verður allt að 50 cm löng. Þetta er langlífur fiskur og getur orðið allt að 34 ára gamall.[5] Hún verður kynþroska 2-3 ára gömul á suðlægum slóðum þar sem sjórinn er hlýr en 6 ára á norðlægum slóðum þar sem sjórinn er kaldari.[6]

Heimkynni og útbreiðsla[breyta]

Heimkynni skrápflundru eru frá Japanshafi, í Okhotskhafi í Rússlandi og í öllu Beringshafi að ströndum Kaliforníu í Bandaríkjunum.[7] Hún lifir á mjúkum blönduðum leir og sandbotni á 6 – 549 metra dýpi. Fullorðnir eru venjulega undir 180 metra dýpi en ungviðið er grynnra.[8]

Hrygning[breyta]

Skrápflundran hrygnir frá febrúar og fram í maí. Hver hrygna hrygnir 72 – 600 þúsund eggjum. Eggin eru sviflæg þar til þau klekjast á 9 – 20 dögum, það fer allt eftir hitastigi sjávar. Á vorin að lokinni hrygningu færir fiskurinn sig upp á grunninn þar sem fæðan er meiri. Ungviðið vex og þroskast í grunnum árósum, flóum og nálægt ströndinni.[9]

Fæða og óvinir[breyta]

Fæða skrápflundrunnar er margvísleg en aðallega éta þær hryggleysingja sem lifa á botninum eins og krabbadýr, skeldýr, slöngustjörnur, fiskseiði og smokkfiska. Sjálfar eru þær vinsæl fæða og étnar af kyrrahafsþorsk, lúðu, alaskaufsa og tannkola.[10]

Veiðar og veiðiaðferðir[breyta]

Fiskurinn er þéttastur í Beringshafi og er mest veiddur þar, einnig er hann veiddur á norðaustur og norðvestur kyrrahafsveiðisvæðunum.[11]

Skrápflundran er í dag eingöngu veidd af Bandaríkjamönnum við Alaska á veiðisvæðinu Pacific North East.[12] Japanir veiddu mikið af skrápflundru á árunum 1950 til 1985 en þá hættu Japanir veiðum á skrápflundru eftir að veiði erlendra skipa var bönnuð í Alaskaflóa.[13] Árleg veiði hefur verið á bilinu 13 – 25 þúsund tonn síðustu ár og meðalveiðin 18 þúsund tonn.[14]

Kvóti ársins 2011 náðist ekki. Það náðist ekki nema þriðjungur kvótans eða 13.550 tonn af 41.548 tonna kvóta.[15]

Markaðir[breyta]

Markaðir fyrir skrápflundru eru um allan heim. Þó er mest af henni selt innan Bandaríkjanna en eitthvað er selt á heimsmarkaði.

Lang stærstur hluti stofnsins er veiddur í botntroll. Þó eru 30% veidd í flottroll. Veiðitímabilið er frá janúar til júní.[16] Trúlega er skrápflundran meðafli á flotrollsveiðum.

Árið 2010 var verðmæti tegundarinnar 2,1 milljarður og veiðin var um 18 þúsund tonn. Það gerir 119 krónur fyrir hausaðan og slægðan kola.[17] Á sama tíma var meðalverð á skrápflúru á markaði á Íslandi um 41 króna á kíló fyrir slægðan fisk og framboðið var 52 tonn.

Heimildaskrá[breyta]

  1. Hafrannsóknarstofnunin. (e.d.). Sjávardýraorðabók. Sótt 5. febrúar 2013 af http://www.hafro.is/undir.php?ID=22&REF=3
  2. Fishwatch. (e.d.). Flathead Sole. Sótt 5. febrúar 2013 af http://www.fishwatch.gov/seafood_profiles/species/sole/species_pages/flathead_sole
  3. FAO. (e.d.). Species fact sheets, hippoglossoides elassodon. Sótt 5. febrúar 2013 af http://www.fao.org/fishery/species/2547/en FAO. (2009)
  4. Karmer, D. E., W. H. Barss, B. C. Paust og B. E. Bracken (1995). Guide to NORTHEAST PACIFIC Flatfishes Families Bothidae, Cynoglossidae, and Pleuronectidae. Alaska: University of Alaska Fairbanks.
  5. FAO. (e.d.). Species fact sheets, hippoglossoides elassodon. Sótt 5. febrúar 2013 af http://www.fao.org/fishery/species/2547/en FAO. (2009)
  6. Fishwatch. (e.d.). Flathead Sole. Sótt 5. febrúar 2013 af http://www.fishwatch.gov/seafood_profiles/species/sole/species_pages/flathead_sole
  7. Fishbase. (e.d.). Hippoglossoides elassodon. Sótt 5. febrúar 2013 af http://www.fishbase.de/summary/Hippoglossoides-elassodon.html
  8. FAO. (e.d.). Species fact sheets, hippoglossoides elassodon. Sótt 5. febrúar 2013 af http://www.fao.org/fishery/species/2547/en
  9. Fishwatch. (e.d.). Flathead Sole. Sótt 5. febrúar 2013 af http://www.fishwatch.gov/seafood_profiles/species/sole/species_pages/flathead_sole
  10. Fishwatch. (e.d.). Flathead Sole. Sótt 5. febrúar 2013 af http://www.fishwatch.gov/seafood_profiles/species/sole/species_pages/flathead_sole
  11. FAO. (e.d.). Species fact sheets, hippoglossoides elassodon. Sótt 5. febrúar 2013 af http://www.fao.org/fishery/species/2547/en FAO. (2009)
  12. FAO. (e.d.). Species fact sheets, hippoglossoides elassodon. Sótt 5. febrúar 2013 af http://www.fao.org/fishery/species/2547/en FAO. (2009)
  13. Eastern Fisheries, Inc. (e.d.) Flatfish, Flathead Sole/Market Overview. Sótt 5. febrúar 2013 af http://easternfisheries.com/harvest/flathead_sole.html
  14. Fishwatch. (e.d.). Flathead Sole. Sótt 5. febrúar 2013 af http://www.fishwatch.gov/seafood_profiles/species/sole/species_pages/flathead_sole
  15. Iquique us. (e.d.). Individual species. Sótt 5. febrúar 2013 af http://www.iquiqueus.com/?id=72&form_data_id=23
  16. Fishwatch. (e.d.). Flathead Sole. Sótt 5. febrúar 2013 af http://www.fishwatch.gov/seafood_profiles/species/sole/species_pages/flathead_sole
  17. Fishwatch. (e.d.). Flathead Sole. Sótt 5. febrúar 2013 af http://www.fishwatch.gov/seafood_profiles/species/sole/species_pages/flathead_sole