Rafspenna

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu

Stökkva á: flakk, leita

Rafspenna (oftast kölluð spenna) er styrkur rafmagns. Í rafmagnsfræðu er oftast átt við mismum á styrk mættisins milli tveggja punkta í rafsviði, þar sem annar punkturinn er jörð, sem samkvæmt skilgreiningu hefur rafmætti núll. SI mælieining er volt, nefnd eftir ítalska eðlisfræðingnum Alessandro Volta.

Særðfræðileg skilgreining rafspennu: Styrkur rafmættis, eða sú vinna, sem þarf til að hliðra einingarrafhleðslu í rafsviði, frá punkti b til punkts a, en það má setja fram með ferilheildinu

V_a - V_b = \int _a ^b \mathbf{E}\cdot d\mathbf{l}.

Jafnspenna er föst í tíma, en riðspenna sveiflast reglulega milli tveggja útgilda.

Jafnspennan V í rafrás er hlutfall afls W og rafstraums I:

V = \frac{W}{I}

Efnisyfirlit

[breyta] Samband straums og spennu

Lögmál Ohms gefur samband rafspennu og -straums í rafrás með því að skilgreina rafviðnám.

[breyta] Spennulögmál

Spennulögmálið segir að summa allra spennugjafa rafrásar sé jöfn summu spennulfallanna.

[breyta] Jöfnur Maxwells

Jöfnur Maxwells gefa samband rafsegulsviðs og rafspennu.

[breyta] Háspenna

Alþjóðlegt viðvörunarmerki vegna háspennu (ISO 3864), Háspennumerkið.

Háspenna kallast rafspenna sem er nægjanlega há til geta valdið skammhlaupi í lofti og er hættuleg mönnum og dýrum.

[breyta] Rafspenna á heimilum

Íslensk heimili nota 230 volta riðspennu, með sveiflutíðnina 50 rið, sem strangt tekið telst ekki háspenna, en getur samt verið banvæn. Um raflagnir á heimilum og í fyrirtækjum gilda lög, sem ætlað er að koma í veg fyrir slys af völdum rafmagns.