Kennitala

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Stökkva á: flakk, leita

Kennitala (skammstafað sem kt.) er einkvæmt 10-tölustafa númer sem einstaklingar, félagasamtök, stofnanir og fyrirtæki nota á Íslandi til að auðkenna sig í viðskiptum og samskiptum við stofnanir, fyrirtæki og aðra einstaklinga. Þetta númer er á forminu DDMMÁÁ-NNPÖ þar sem DD er dagurinn, MM er mánuðurinn, ÁÁ eru síðustu tveir stafirnir í fæðingarárinu, NN er handahófskennd tala, P er prófsumma sem er reiknuð út frá fyrstu átta tölunum og Ö táknar öldina.[1] Kennitölur voru teknar upp á áramótum 1987-1988, en áður var notast við nafnnúmer.

Uppbygging[breyta]

Fyrstu átta stafirnir[breyta]

Fyrstu 6 stafir kennitölu eru myndaðir af fæðingardagsetningu einstaklings. Ef um félagasamtök, stofnun eða fyrirtæki er að ræða er notuð stofndagsetning þess nema hvað tölunni 4 er bætt við fyrsta tölustafinn.

Dæmi:

Næstu tveir stafir kennitölunnar eru valdir af handahófi,[1] þó er varast að þeir verði eins og aðrir sem þegar var úthlutað þannig að einstaklingar fæddir sama dag fái ekki sömu tvo stafi.

Níundi stafurinn[breyta]

Níundi stafur kennitölunnar er vartala, og virkar sem ákveðin prófsumma sem er fengin með því að beita ákveðnu reikniriti á fyrstu 8 tölurnar. Fyrstu átta tölurnar eru margfaldaðar með tölunum 2, 3, 4, 5, 6, 7, 2 og 3 frá hægri til vinstri, margfeldin eru svo lögð saman og módúlus 11 fundinn af summunni,[1] þessi módúlus er svo notaður sem níundi stafurinn. Þannig er hægt að athuga hvort að kennitala sé löglega mynduð og hafna kennitölum sem slegnar eru inn sem ekki standast þetta vartölupróf.

Dæmi hvernig reikna ætti út níunda staf kennitölu einstaklings sem byrjar á 120160 og hefur handahófskenndu stafina 33.[1]

Fyrst eru fyrstu átta tölurnar margfaldaðar með fyrirframákveðinni talnarunu:

( 1\times 3 ) + ( 2\times 2 ) + ( 0\times 7 ) + ( 1\times 6 ) + ( 6\times 5 ) + ( 0\times 4 ) + ( 3\times 3 ) + ( 3\times 2 ) = 58

og þar sem

58 = 11 \times 5 + 3

þar sem 58 \pmod{11}\, er samleifa

58 \pmod{11} \equiv 3\,

þar sem samleifin er 3 (ef það er enginn afgangur þá er talan alltaf núll, ef afgangurinn er 10 þá er slembitala notuð þess í stað).[1] Svo er afgangurinn dreginn frá tölunni ellefu

 11 - 3 = 8

og níundi stafurinn er því átta.

Tíundi stafurinn[breyta]

Tíundi og síðasti stafur kennitölunnar táknar öldina sem aðilinn er fæddur eða stofnaður:[1]

Tilvísanir[breyta]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Kennitölur á heimasíðu þjóðskráar

Heimildir[breyta]

Tengt efni[breyta]

Tenglar[breyta]

  Þessi Íslandsgrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.