Ísöld

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Stökkva á: flakk, leita
Jöklar þekja stóran hluta jarðar á ísöldum.

Ísöld er jarðsögulegt tímabil þar sem þykkar jökulbreiður hylja stór landsvæði. Slík tímabil geta staðið í nokkrar milljónir ára og valdið miklum breytingum á yfirborði meginlanda.

Allnokkrar ísaldir hafa sett svip á sögu jarðarinnar. Sú elsta er kennd við svokallaðan forkambrískan tíma fyrir meira en 570 milljónum ára. Síðasta tímabil mikilla jökulframrása er kallað Pleistósen tímabilið og er almennt talið hafa hafist fyrir um 2,6 milljónum ára og lokið fyrir 10 þúsund árum.[1] Sumir telja að síðustu ísöld sé ekki lokið enn heldur sé nú hlýskeið ísaldar[2] (líkt og tiltölulega hlýr vetrardagur[3]).

Minna kuldakast og tímabil sem einkenndist af framrás jökla hefur verið nefnt litla ísöld, en hún hófst á 16. öld og var viðvarandi næstu þrjár aldir. Litla ísöld náði hámarki árið 1750 en þá voru jöklar í mestu framrás síðan á hinni Kvarteru ísöld.

Ekki er vitað með vissu hvað veldur ísöldum[4] en meðal þess sem getur haft áhrif eru geislun sólar, Milankovic-sveifla sem er reglubundin breyting á afstöðu sólar og jarðar, breytingar á kerfi hafsstrauma og mikil tíðni eldgosa.

Neðanmálsgreinar[breyta]

  1. Sigurður Steinþórsson. „Hvað er ísöld og hvenær myndast hún?“. Vísindavefurinn 8.8.2000. http://visindavefur.is/?id=750. (Skoðað 27.3.2009).
  2. Sigurður Steinþórsson. „Hvað er ísöld og hvenær myndast hún?“. Vísindavefurinn 8.8.2000. http://visindavefur.is/?id=750. (Skoðað 27.3.2009); og Emilía Dagný Sveinbjörnsdóttir. „Hvenær kemur aftur ísöld?“. Vísindavefurinn 22.2.2008. http://visindavefur.is/?id=7090. (Skoðað 27.3.2009).
  3. Sigurður Steinþórsson. „Hver er munurinn á ísöld og kuldaskeiði?“. Vísindavefurinn 7.1.2009. http://visindavefur.is/?id=30385. (Skoðað 27.3.2009).
  4. Sigurður Steinþórsson. „Hvað er ísöld og hvenær myndast hún?“. Vísindavefurinn 8.8.2000. http://visindavefur.is/?id=750. (Skoðað 27.3.2009).

Tenglar[breyta]

Wikimedia Commons er með margmiðlunarefni sem tengist