Fara í innihald

Zohran Mamdani

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Zohran Mamdani
Mamdani árið 2025.
Borgarstjóri New York
(kjörinn)
Tekur við embætti
1. janúar 2026
ForveriEric Adams
Persónulegar upplýsingar
Fæddur18. október 1991 (1991-10-18) (34 ára)
Kampala, Úganda
StjórnmálaflokkurDemókrataflokkurinn
MakiRama Duwaji (g. 2025)
MóðirMira Nair
FaðirMahmood Mamdani
HáskóliBowdoin-háskóli (BA)
Undirskrift

Zohran Kwame Mamdani (f. 18. október 1991) er bandarískur stjórnmálamaður af indverskum og úgöndskum uppruna og nýkjörinn borgarstjóri New York. Mamdani er meðlimur í Demókrataflokknum en er jafnframt meðlimur í Sósíalískum demókrötum Bandaríkjanna og er kunnur fyrir skýra vinstristefnu sína.

Mamdani var kjörinn borgarstjóri New York þann 4. nóvember 2025. Hann verður fyrsti músliminn til að gegna embættinu.

Æviágrip

Zohran Mamdani fæddist í Úganda en fluttist til Bandaríkjanna þegar hann var sjö ára gamall.[1] Foreldrar hans eru stjórnmála- og mannfræðingurinn Mahmood Mamdani, sem kennir við Columbia-háskóla, og kvikmyndagerðarkonan Mira Nair.[2]

Mamdani stundaði nám í afrískum fræðum við Bowdoin-háskóla í Maine. Þar stofnaði hann samtök stúdenta um réttlæti fyrir Palestínu.[3]

Mamdani var kjörinn á ríkisþing New York fyrir kjördæmi í Queens árið 2020. Hann hafði lagt áherslu á húsnæðismál, samgöngur, umönnun barna og umhverfisvernd. Hann boðaði jafnframt frystingu húsaleiguverðs, ókeypis dagvistun, ókeypis almenningssamgöngur og aukna skattlagningu auðkýfinga til að fjármagna félagsleg umbótakerfi.[2]

Mamdani hefur verið áberandi talsmaður réttinda Palestínumenna og hefur opinberlega stutt BDS-hreyfinguna um sniðgöngu á ísraelskum útflutningsvörum. Andstæðingar Mamdani hafa sakað hann um gyðingahatur vegna afstöðu hans en hann hafnar slíkum ásökunum og segir gagnrýni sína byggða á mannréttindasjónarmiðum.[2]

Mamdani gaf kost á sér í forvali Demókrataflokksins fyrir borgarstjórakosningar New York árið 2025. Öldungadeildarþingmaðurinn Bernie Sanders og fulltrúadeildarþingkonan Alexandria Ocasio-Cortez lýstu yfir stuðningi við framboð hans. Mamdani vakti athygli fyrir nýstárlega kosningabaráttu sem byggðist meðal annars á stuttum og gamansömum myndböndum á samfélagsmiðlum eins og TikTok og Instagram.[2]

Í forvalinu þótti Andrew Cuomo, fyrrverandi ríkisstjóri New York, langsigurstranglegasti frambjóðandinn. Því kom það verulega á óvart þegar Mamdani hafði betur gegn Cuomo í forvalinu með 43% at­kvæða gegn 36% sem Cuomo hlaut. Cuomo dró framboð sitt í kjölfarið til baka.[4][1] Mamdani var formlega útnefndur borgarstjóraefni Demókrata í New York þann 1. júlí 2025.[5]

Bandarískir íhaldsmenn og hægrisinnar brugðust illa við tilnefningu Mamdani. Donald Trump Bandaríkjaforseti sagði koma til greina að svipta New York fjárhagslegum stuðningi ef Mamdani næði kjöri og færi ekki rétt að.[6] Áhrifavaldurinn Laura Loomer varaði við því að sigur Mamdani myndi leiða til fleiri hryðjuverka í New York.[7]

Mamdani vann sigur í borgarstjórakosningum New York þann 4. nóvember 2025. Hann hlaut 50,4 prósent atkvæða.[8][9]

Tilvísanir

  1. 1 2 Atli Ísleifsson (25. júní 2025). „33 ára sósíal­isti hafði betur gegn Cu­omo í New York“. Vísir. Sótt 26. júní 2025.
  2. 1 2 3 4 Erla Hlynsdóttir (29. júní 2025). „Borgarstjóraefni New York sem rappaði um ömmu sína“. Heimildin. Sótt 8. júlí 2025.
  3. Guðmundur Atli Hlynsson (25. júní 2025). „Lítt þekktur frjálslyndur frambjóðandi skaut fyrrverandi ríkisstjóra ref fyrir rass“. RÚV. Sótt 8. júlí 2025.
  4. „Sósíalískur múslími borgarstjóraefni í New York“. mbl.is. 25. júní 2025. Sótt 8. júlí 2025.
  5. Guðmundur Atli Hlynsson (1. júlí 2025). „Zohran Mamdani útnefndur borgarstjóraefni Demókrata í New York“. RÚV. Sótt 8. júlí 2025.
  6. Hólmfríður Gísladóttir (30. júní 2025). „Hefur í hótunum við New York vegna „kommún­istans" Mamdani“. Vísir. Sótt 8. júlí 2025.
  7. „Ný vonarstjarna Demókrata gæti komist í mikilvægt embætti – Trumpistar kalla hann „hryðjuverkamann". DV. 1. júlí 2025. Sótt 8. júlí 2025.
  8. Aðalsteinn Kjartansson (5. nóvember 2025 2025). „Mamdani sigraði í New York“. Heimildin. Sótt 5. nóvember 2025.
  9. Atli Ísleifsson (5. nóvember 2025). „„Versta mar­tröð Trumps" kjörin borgar­stjóri New York“. Vísir. Sótt 5. nóvember 2025.