Verkamannaflokkur Kóreu
| Verkamannaflokkur Kóreu 조선로동당 | |
|---|---|
 | |
| Aðalritari | Kim Jong-un |
| Stofnár | 24. júní 1949 |
| Höfuðstöðvar | Chung-guyok, Pjongjang |
| Félagatal |  ~6.500.000 |
| Stjórnmálaleg hugmyndafræði |
Kommúnismi Juche Kóresk þjóðernishyggja |
| Einkennislitur | Rauður |
| Sæti á Æðstaráði alþýðunnar |  |
Verkamannaflokkur Kóreu (hangúl: 조선로동당; MR: Chosŏn Rodongdang) er eini stjórnarflokkur Norður-Kóreu. Flokkurinn var stofnaður árið 1949 með samruna Verkamannaflokks Norður-Kóreu og Verkamannaflokks Suður-Kóreu og er elsti starfandi stjórnmálaflokkur í Kóreu. Flokkurinn fer með stjórn Alþýðuhers Kóreu, ríkishers Norður-Kóreu. Verkamannaflokkurinn er stærsti flokkurinn í Æðstaráði alþýðunnar, þingi Norður-Kóreu. Á þinginu eru leyfðir tveir aðrir stjórnmálaflokkar sem eru alfarið undirgefnir Verkamannaflokknum og verða að viðurkenna „forystuhlutverk“ hans til þess að fá að starfa innan ramma laganna.[1] Kim Jong-un er núverandi leiðtogi flokksins sem aðalritari hans.
Hin norðurkóreska deildarskrifstofa Kommúnistaflokks Kóreu (CPK) var stofnuð árið 1945. Árið 1946 var hún til skamms tíma endurnefnd Kommúnistaflokkur Norður-Kóreu og hlaut sjálfstæði undan CPK. Flokkurinn sameinaðist Hinum nýja alþýðuflokki Kóreu sama ár og myndaði með honum Verkamannaflokk Norður-Kóreu. Árið 1948 var Norður-Kórea stofnuð undir stjórn hreyfingarinnar. Næsta ár sameinaðist hreyfingin Verkamannaflokki Suður-Kóreu og myndaði flokkinn í núverandi mynd. Árið 1950 hóf flokksleiðtoginn Kim Il-sung Kóreustríðið með það að markmiði að sameina Kóreu með hervaldi en neyddist til að hörfa vegna hernaðarinngrips Bandaríkjamanna. Kim Il-sung reyndi að viðhalda hlutleysi í deilum Kína og Sovétríkjanna en dró um leið úr áhrifum bæði Kínverja og Sovétmanna innan Verkamannaflokksins. Kim hreinsaði burt fylkingar keppinauta sinna úr flokknum á sjötta og sjöunda áratugnum og efldi persónudýrkun á sjálfum sér.
Á sjötta landsþingi Verkamannaflokks Kóreu árið 1980 tilkynnti Kim Il-sung að sonur hans, Kim Jong-il, yrði arftaki hans. Kim Il-sung lést árið 1994 og Kim Jong-il tók við. Í valdatíð Kim Jong-il, sem stýrði landinu sem formaður þjóðvarnarnefndar landsins, voru vísanir til kommúnisma markvisst fjarlægðar úr gögnum flokksins og ríkisins og þeirra í stað vísað til svonefndrar Songun-hugmyndafræði, sem felur í sér forgang hernaðarhyggju. Samkvæmt stefnunni grundvallast pólitískt vald á hernum, fremur en á verkalýðsstéttinni, og stofnanir flokksins misstu því töluvert vald. Kim Jong-il lést árið 2011 og sonur hans, Kim Jong-un, tók við völdum. Í valdatíð hans hafa stofnanir flokksins endurheimt nokkuð af áhrifum sínum og dregið hefur úr áhrifum hersins. Á fjórða flokksfundi Verkamannaflokksins árið 2012 var reglum flokksins breytt svo fram kæmi að svonefndur „kimilsung-kimjongilismi“ væri „eina leiðarljós flokksins“.[2] Árið 2021 veik Kim Jong-un frá Songun-stefnunni og tók hennar í stað upp stefnu um „fólkið í forgrunni“, auk þess sem hann áréttaði að flokkurinn aðhylltist enn kommúnisma.[3][4][5]
Verkamannaflokkur Kóreu er opinberlega kommúnistaflokkur sem hefur kimilsung-kimjongilisma að leiðarljósi, þ. e. samsuðu af hugmyndafræði Kim Il-sung og Kim Jong-il.[3][4] Flokkurinn aðhyllist hugmyndafræði sem Kim Il-sung nefndi Juche og gengur út á sjálfstæði og þróun landsins fyrir tilstilli alþýðunnar. Þótt Juche hafi í upphafi verið skilgreind sem kóresk túlkun á marx-lenínisma leggur flokkurinn nú áherslu á að hún sé sjálfstæð hugmyndafræði. Verkamannaflokkur Kóreu viðurkennir að Kim-valdaættin fari með úrslitavald um stefnu sína. Flokkurinn er skipulagður samkvæmt „kerfi einsleitrar hugmyndafræði“ sem Kim Yong-ju og Kim Jong-il lögðu grunn að.
Formlega fer flokksþing Verkamannaflokksins með æðsta vald innan flokksins en í reynd er æðsti leiðtogi landsins einvaldur. Eftir fjórða landsþing Verkamannaflokksins árið 1961 voru landsþingin haldin með óreglulegu millibili um það bil einu sinni á áratugs fresti. Eftir sjötta landsþingið árið 1980 var ekkert landsþing haldið vegna efnahagskreppu fyrr en árið 2016, eftir að Kim Jong-un tók við.[6]
Verkamannaflokkurinn er bannaður í Suður-Kóreu samkvæmt þjóðaröryggislögum. Flokkurinn sætir refsiaðgerðum af hálfu Sameinuðu þjóðanna, Evrópusambandsins, Ástralíu og Bandaríkjanna.[7]
Heimildir
[breyta | breyta frumkóða]- Cha, Victor; Hwang, Balbina (2009). „Government and Politics“. Í Worden, Robert (ritstjóri). North Korea: a Country Study (5th. útgáfa). Federal Research Division. Library of Congress. ISBN 978-1598044683.
- Frank, Rüdiger; Hoare, Jim; Köllner, Patrick; Pares, Susan (2013). North Korea in 2012: Domestic Politics, the Economy and Social Issues. Brill Publishers. bls. 41–72. ISBN 9789004262973. Afrit af upprunalegu geymt þann 17 október 2015.
- „Executive Order – Blocking Property of the Government of North Korea and the Workers' Party of Korea, and Prohibiting Certain Transactions with Respect to North Korea“ (enska). Hvíta húsið. 16. mars 2016. Sótt 14 nóvember 2021.
- 권영전 (1 júní 2021). 북한 노동당 규약 주요 개정 내용 [Meiriháttar breytingar á flokksreglum Verkamannaflokks Kóreu]. Yonhap News Agency. Sótt 13 ágúst 2022.
Tilvísanir
[breyta | breyta frumkóða]- ↑ Cha & Hwang 2009, bls. 214.
- ↑ Frank et al. 2013, bls. 45.
- 1 2 Kim 2021
- 1 2 Yonhap News Agency 2021
- ↑ Yonhap News Agency 2021.
- ↑ Mishra, Sandip Kumar (10 maí 2016). „North Korea's 7th Party Congress: Context and Content“. Sótt 22 janúar 2026.
- ↑ Hvíta húsið 2016.
