Fara í innihald

Uhuru Kenyatta

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Uhuru Kenyatta
Kenyatta árið 2020.
Forseti Keníu
Í embætti
9. apríl 2013  13. september 2022
VaraforsetiWilliam Ruto
ForveriMwai Kibaki
EftirmaðurWilliam Ruto
Persónulegar upplýsingar
Fæddur26. október 1961 (1961-10-26) (64 ára)
Naíróbí, Keníu
StjórnmálaflokkurJubilee-flokkurinn
MakiMargaret Gakuo (g. 1991)
BörnJomo Kenyatta, Ngina Kenyatta, Jaba Kenyatta
MóðirNgina Kenyatta
FaðirJomo Kenyatta
HáskóliAmherst-háskóli (BA)
Undirskrift

Uhuru Muigai Kenyatta (f. 26. október 1961) er kenískur stjórnmálamaður sem var forseti Keníu frá 2013 til 2022.

Kenyatta er sonur Jomo Kenyatta, fyrsta forseta Keníu.[1] Hann nam stjórnmálafræði og hagfræði við Amherst-háskóla í Bandaríkjunum.[1]

Kenyatta hóf kaupsýslustörf í heimalandinu að loknu námi. Hann á miklar landeignir og er talinn einn ríkasti maður í Afríku samkvæmt tímaritinu Forbes.[1] Kenyatta-fjölskyldan á meðal annars mjólkurvörufélagið Brookside Dairies og eignarhluta í bankageiranum og sjónvarpsstöðinni K24.

Stjórnmálaferill

[breyta | breyta frumkóða]

Uhuru Kenyatta hóf feril í stjórnmálum Keníu árið 1997 en náði ekki kjöri á þing. Árið 1999 skipaði Daniel arap Moi forseti hann formann ferðamálastofu landsins og árið 2001 varð Kenyatta ráðherra sveitarstjórnarmála. Árið 2002 bauð Kenyatta sig fram til forseta með stuðningi Moi fyrir Hið afríska þjóðarbandalag Keníu (KANU) en tapaði fyrir Mwai Kibaki. Hann varð síðan leiðtogi stjórnarandstöðunnar og var kjörinn leiðtogi KANU árið 2005. Kenyatta studdi Kibaki í forsetakosningum Keníu árið 2007 og var skipaður ráðherra sveitarstjórnarmála á ný næsta ár. Hann var jafnframt skipaður varaforsætisráðherra og verslunarráðherra.[1]

Árið 2012 ákærði Alþjóðlegi sakamáladómstóllinn í Haag Kenyatta fyrir glæpi gegn mannúð í tengslum við skipulagningu hans á ofbeldisverkum eftir forsetakosningarnar árið 2007.[2][3] Ákæran var dregin til baka í desember árið 2014.[4]

Í forsetakosningunum árið 2013 bauð Kenyatta sig fram gegn sitjandi forsætisráðherra landsins, Raila Odinga.[5] Hann var frambjóðandi Þjóðarbandalagsins,[6] sem var hluti Jubilee-bandalagsins.[7] Kenyatta hlaut 50,07 % atkvæðanna í kosningunum og var lýstur sigurvegari.[8] Odinga kærði niðurstöðu kosninganna en hæstiréttur Keníu staðfesti sigur Kenyatta þann 30. mars 2013.[9] Kenyatta tók við embætti 9. apríl 2013.

Kenyatta bauð sig fram til annars kjörtímabils í forsetakosningum Keníu árið 2017 og hlaut 54,27% atkvæða á móti 44,74% sem Raila Odinga hlaut. Yfirkjörstjórn landsins lýsti Kenyatta sigurvegara í kjölfarið.[10] Hæstiréttur landsins ógilti hins vegar kosningarnar í september 2017 vegna kæru Odinga og sagði framkvæmd þeirra ekki hafa staðist stjórnarskrá.[11] Boðað var til nýrra forsetakosninga í október 2017 en Raila Odinga tilkynnti að hann myndi ekki bjóða sig fram að nýju þar sem ekki væri tími til að koma á nauðsynlegum umbótum í kosningakerfi landsins.[12] Kenyatta bauð sig því fram án eiginlegs mótframboðs og var lýstur sigurvegari kosninganna í október með 98,2% atkvæða.[13]

Tilvísanir

[breyta | breyta frumkóða]
  1. 1 2 3 4 «Uhuru Kenyatta – Profile, Biography and Timeline» Geymt 17 mars 2013 í Wayback Machine, Soft Kenya.
  2. «Siktet for forbrytelser mot menneskeheten - kan bli Kenyas neste president», VG Nett, 13. nóvember 2012.
  3. «Politisk bombenedslag for kenyanere ved domstolen i Haag», NRK, 24. september 2011.
  4. «ICC drops Uhuru Kenyatta charges for Kenya ethnic violence», BBC News, 5. desember 2014. Sótt 25. nóvember 2025.
  5. «Valgfeber i Kenya», NRK, 9. februar 2013.
  6. «Uhuru Kenyatta launches The National Alliance – TNA party»[óvirkur tengill], Soft Kenya
  7. «Jubilee delegates endorse Uhuru Kenyatta as presidential candidate», Saturday Nation, 23. desember 2012.
  8. «Kenya election: Uhuru Kenyatta wins presidency», BBC News, 9. mars 2013.
  9. «Høyesterett: Kenyatta vant presidentvalget i Kenya», NRK, 30. mars 2013.
  10. „Kenyatta endurkjörinn forseti Kenía“. mbl.is. 11. ágúst 2017. Sótt 25. nóvember 2025.
  11. „Kosið á ný í Kenía“. mbl.is. 1. september 2017. Sótt 25. nóvember 2025.
  12. Þórgnýr Einar Albertsson (11. október 2017). „Odinga fer ekki aftur í forsetaframboð í Keníu“. Vísir. Sótt 25. nóvember 2025.
  13. „Kenyatta sagður hafa unnið“. mbl.is. 31. október 2017. Sótt 25. nóvember 2025.


Fyrirrennari:
Mwai Kibaki
Forseti Keníu
(9. apríl 2013 – 13. september 2022)
Eftirmaður:
William Ruto