Tokugawa-veldið
| Tokugawa-veldið | |
| 徳川幕府 Tokugawa bakufu | |
 |
 |
| Fáni | Skjaldarmerki |
 | |
| Höfuðborg | Edo (Heimili Sjógunsins) Heian-kyō (Heimili keisarans) |
| Opinbert tungumál | Japanska |
| Stjórnarfar | Keisaraveldi með ættarherstjórn |
| Keisari | Go-Yōzei keisari (1600–1611) Meiji keisari |
| Sjógun | Tokugawa Ieyasu (1603–1605) Tokugawa Yoshinobu |
| Tímabil | Edo-tímabilið |
| • Orrustan um Sekigahara | 21. október 1600 |
| • Umsátrið um Ósaka | 8. nóvember 1614 |
| • Sakoku-tilskipunin 1635 | 1635 |
| • Kanagava-sáttmálinn | 31. mars 1854 |
| • Harris-sáttmálinn | 29. júlí 1858 |
| • Meiji-endurreisnin | 3. janúar 1868 |
| Flatarmál • Samtals |
{{{flatarmál}}} km² |
| Gjaldmiðill | Þriggja parta gjaldmiðill með kopar Mon, silfur Bu og Shu, og gull Ryō. |
| Ekið er | Vinstra megin |
Tokugawa-veldið eða Tokugawa-sjógunatið, líka þekkt sem Edo-sjógunatið var herstjórn Japans á Edotímabilinu frá 1603 til 1868, þegar Japan klofnaði í Boshin-stríðinu sem leiddi til Meiji-endurreisnarinnar.[1][2][3]
Sjógunatið var stofnað af Tokugawa Ieyasu eftir sigur hans í orrustunni við Sekigahara, sem batt enda á borgarastyrjaldir Sengoku-aldarinnar sem fylgdi falli Ashikaga-sjógunatsins. Ieyasu varð sjógun og Tokugawa-ættin réð Japan frá Edokastala í austurborginni Edo (Tókýó) með daimyō-hermönnum af stétt samúræja.[4][5][6]
Sjógunatið kom á strangri stéttaskiptingu og bannaði flestum útlendingum aðgang samkvæmt einangrunarstefnu Sakoku til að stuðla að pólitískum stöðugleika. Tokugawa-sjógunarnir stjórnuðu Japan samkvæmt lénskerfi, þar sem hver daimyō stjórnaði han (lénsríki), þótt landinu væri enn að nafninu til skipt í keisaraleg héruð. Undir stjórn Tokugawa-sjógunatsins upplifði Japan hraðan efnahagsvöxt og þéttbýlisvæðingu, sem leiddi til uppgangs kaupmannastéttarinnar og ukiyo-menningar.
Sjógunatinu hnignaði á Bakumatsu-tímabilinu frá 1853 og sjóguninum var steypt af stóli af stuðningsmönnum keisarahirðarinnar í Meiji-endurreisninni árið 1868. Meiji keisari tók völdin í sínar hendur, en stuðningsmenn Tokugawa-sjógunatsins héldu áfram að berjast í Boshin-stríðinu þar til Lýðveldið Ezo tapaði í orrustunni við Hakodate í júní 1869.
Tilvísanir
[breyta | breyta frumkóða]- ↑ Nussbaum 2002, bls. 978
- ↑ Nussbaum 2002, bls. 167
- ↑ Nussbaum 2002, bls. 525
- ↑ Nussbaum 2002, bls. 878–879
- ↑ Nussbaum 2002, bls. 976
- ↑ Nussbaum 2002, bls. 167
Heimildir
[breyta | breyta frumkóða]- Nussbaum, Louis-Frédéric (2002). Japan Encyclopedia. Harvard University Press reference library (enska). Þýðing eftir Roth, Käthe. Cambridge, Mass.: Harvard University Press. ISBN 978-0-674-01753-5.