Stríð Ísraels og Írans
| Stríð Ísraels og Írans | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||
| Stríðsaðilar | |||||||
|
| |||||||
| Leiðtogar | |||||||
|
| |||||||
Stríð Ísraels og Írans eða Tólf daga stríðið hófst þann 13. júní 2025 þegar Ísrael hóf skyndilegar loftárásir á hernaðarskotmörk og kjarnorkumiðstöðvar í Íran.[1] Íranskir herforingjar og kjarnorkuvísindamenn voru ráðnir af dögum. Íran svaraði með loftskeyta- og drónaárásum á Ísrael.[2]
Ísrael og Íran hafa átt fjandsamleg samskipti í áratugi, eða frá írönsku byltingunni 1979. Frá 2023 hafði Ísrael gert árásir á Hamas og Hezbollah, sem Íran hefur stutt gegn Ísrael. Íran og Ísrael skiptust á flugskeytum árið 2024 tengt þeim átökum.[3]
Þann 22. júní blönduðu Bandaríkin sér beint inn í stríðið er flugher þess gerði loftárásir á þrjár kjarnorkurannsóknarstöðvar Írans með B-2 Spirit-sprengjuflugvélum og flugskeytum sem skotið var frá kafbátum. Aðgerðin var kölluð Miðnæturhamarinn [4]
Þann 24. júní sömdu ríkin um vopnahlé.[5] Stuttu seinna sökuðu Ísraelar Írani um að hafa brotið vopnahléið og hétu því að bregðast við. Hins vegar ásakaði síðar Donald Trump, forseti Bandaríkjanna, bæði ríkin um að hafa rofið vopnahléið í harðorðri yfirlýsingu.[6][7] Seinna um daginn staðfestu bæði ríki að þau ætluðu að virða vopnahléið.[8]
Yfir 1.000 Íranir létust í stríðinu [9] og rúmlega 30 í Ísrael. [10]
Tilvísanir
[breyta | breyta frumkóða]- ↑ Lana Lam, Sofia Ferreira Santos, Jaroslav Lukiv & Nathan Williams (19. júní 2025). „Israel-Iran: How did latest conflict start and where could it lead?“. BBC. Sótt 21. júní 2025.
- ↑ Rebecca Ratcliffe; Adam Fulton, Robert Mackey, Maya Yang, Léonie Chao-Fong, Hayden Vernon, Amy Sedghi, Vicky Graham, Tom Bryant, Jonathan Yerushalmy (13. júní 2025). „"Iran's UN ambassador says 78 killed, 320 wounded in Israeli strikes – as it happened"“. The Guardian. Sótt 21. júní 2025.
- ↑ Economist (13. júní 2025). „Iran and Israel's shadow war explodes into the open“. The Economist. Sótt 21. júní 2025.
- ↑ Silja Rún Sigurbjörnsdóttir (22 júní 2025). „Árás Bandaríkjanna á Íran: „Íran, yfirgangsseggur Miðausturlandanna, verður að boða til friðar"“. Vísir.is. Sótt 22 júní 2025.
- ↑ Þorgrímur Kári Snævarr (24 júní 2025). „Íranskir ríkismiðlar segja vopnahlé hafið“. RÚV. Sótt 24 júní 2025.
- ↑ Silja Rún Sigurbjörnsdóttir (24 júní 2025). „Íranir skjóta á Ísraela“. Vísir.is. Sótt 24 júní 2025.
- ↑ Kjartan Kjartansson; Silja Rún Sigurbjörnsdóttir (24 júní 2025). „Íranir neita að hafa skotið eldflaugum - Vísir“. Vísir.is. Sótt 24 júní 2025.
- ↑ „Trump tókst að koma í veg fyrir fleiri árásir“. Morgunblaðið. 24 júní 2025. Sótt 24 júní 2025.
- ↑ The Eleventh Day of Israeli Strikes: Key Developments Hrana.org, 16. júní, 2025
- ↑ Medical officials say 28 people were killed, over 3,000 wounded by Iranian missiles during conflict Times of Israel, 24. júní, 2025