Roh Moo-hyun

Roh Moo-hyun
Roh Moo-hyun
노무현
	Roh árið 2003.
Forseti Suður-Kóreu
	Í embætti; 25. febrúar 2003 – 25. febrúar 2008
Forsætisráðherra	Goh Kun; Lee Hae-chan; Han Myeong-sook; Han Duck-soo;
Forveri	Kim Dae-jung
Eftirmaður	Lee Myung-bak
Persónulegar upplýsingar
Fæddur	1. september 1946; Bongha, Suður-Kóreu
Látinn	23. maí 2009 (62 ára) Bongha, Suður-Kóreu
Dánarorsök	Sjálfsvíg
Stjórnmálaflokkur	Óflokksbundinn (2007–2009); Uri-flokkurinn (2003–2007); Lýðræðisflokkurinn (2000–2003); Þjóðfundur um ný stjórnmál (1995–2000); Lýðræðisflokkurinn (1991–1995); Lýðræðisflokkurinn (1990–1991); Endursameinaði lýðræðisflokkurinn (1987–1990)
Maki	Kwon Yang-sook (g. 1972)
Börn	2
Undirskrift

Roh Moo-hyun (hangúl: 노무현; hanja: 盧武鉉; 1. september 1946 – 23. maí 2009) var suðurkóreskur stjórnmálamaður sem var forseti Suður-Kóreu frá 2003 til 2008.

Í forsetatíð sinni hélt Roh áfram „sólskinsstefnu“ forvera síns gagnvart Norður-Kóreu. Við embættistöku sína sagðist hann vilja bæta almannaþjónustu, vinna bug á spillingu og jafna hagvöxt innanlands.^[1] Hann átti jafnframt frumkvæði að stofnun sannleiks- og sáttanefndar til að varpa ljósi á fortíð Suður-Kóreu og að lögum um eignarnám á eignum gamalla samverkamanna japanska hernámsliðsins í Kóreu.

Roh fyrirfór sér árið 2009 eftir að hafa verið sakaður um spillingu.^[2]

Starfsferill

Roh Moo-hyun varð héraðsdómari árið 1975 og lögmaður árið 1978. Árið 1981, á tíma einræðisstjórnar Chun Doo-hwan hershöfðingja, hitti hann um tuttugu stúdentamótmælendur sem höfðu verið fangelsaðir og pyntaðir í marga mánuði. Hann ákvað þaðan í frá að sérhæfa sig í mannréttindalögfræði: „Þegar ég sá skelfinguna í augum þeirra og neglurnar rifnar af tánum þeirra lauk þægilegu lögmannslífi mínu.“^[3]

Stjórnmálaferill

Árið 1987 var Roh forseti Borgarahreyfingar fyrir lýðræðislegri stjórnarskrá og var einn leiðtoga í baráttu Suður-Kóreumanna fyrir auknu lýðræði. Hann var sviptur lögmannsréttindum og handtekinn vegna pólitískra afskipta sinna. Árið 1988 var hann kjörinn á suðurkóreska þingið og tók þátt í rannsóknum á einræðisstjórninni. Hann var meðlimur í sérstakri rannsóknarnefnd á spillingu og fordæmdi ríkisstjórnina fyrir fjöldamorð á mótmælendum eftir uppreisnina í Gwangju árið 1980.^[3]

Roh var talsmaður Endursameinaða lýðræðisflokksins árið 1991, framkvæmdastjóri Rannsóknarmiðstöðvar um sjálfstæða sveitarstjórn árið 1993 og varaforseti Þjóðfundar um ný stjórnmál árið 1997.

Í forsetakosningum Suður-Kóreu árið 1997 tók Roh þátt í kosningaherferð fyrrum andófsmannsins Kim Dae-jung. Árið 2001 varð Roh hafmála- og sjávarútvegsráðherra í stjórn Kims. Roh bauð sig fram í forsetakosningum landsins í desember 2002 eftir að hafa unnið sigur í forvali Þúsaldarlýðræðisflokksins. Hann vann óvæntan sigur í kosningunum með 48,9% atkvæða gegn Lee Hoi-chang, en hafði aðeins mælst með 2% fylgi í skoðanakönnunum í byrjun kosningabaráttunnar.^[3]

Þann 12. mars 2004 samþykkti suðurkóreska þingið fordæmalaust frumvarp um að svipta Roh Moo-hyun tímabundið forsetavaldi. Stjórnlagadómstóll landsins ógilti frumvarpið þann 14. maí sama ár. Í febrúar þetta ár hafði Roh hafði lýsti yfir stuðningi við Uri-flokkinn í þingkosningum sem haldnar voru í apríl, sem var brot á kosningalögum.

Roh fundaði með leiðtoga Kim Jong-il, leiðtoga Norður-Kóreu, í Pjongjang frá 2. til 4. október árið 2007. Þeir undirrituðu yfirlýsingu þar sem þeir lofuðu að vinna saman að friði og efnahagslegri farsæld á Kóreuskaga. Samkvæmt yfirlýsingunni áttu ríkin að semja við Bandaríkin og Kína um nýtt kerfi „varanlegs friðar“ sem átti að koma í stað vopnahlésins sem hafði bundið enda á virk átök í Kóreustríðinu árið 1953.^[4]

Andlát

Eftir forsetatíð sína var Roh sakaður um spillingu. Hann fyrirfór sér árið 2009, þegar hann var 62 ára, með því að stökkva niður af bjargi. Hann skildi eftir bréf þar sem hann gerði grein fyrir verknaðinum.^[5]

Einkahagir

Eiginkona Roh var Kwon Yang-sook. Þau eignuðust son árið 1973 og dóttur árið 1975.

Tilvísanir

↑ „Participatory governement: Top 12 policy goals“ (enska). Afrit af upprunalegu geymt þann 29. janúar 2016.
↑ „Fyrrverandi forseti Suður-Kóreu framdi sjálfsmorð“. Vísir. 23. maí 2009. Sótt 30. desember 2025.
1 2 3 Philippe Mesmer (26 maí 2009). „Roh Moo-hyun, ancien président sud-coréen“. Le Monde (franska). ISSN 1950-6244. Sótt 27 október 2017..
↑ APF (4 október 2007). „Les deux Corées s'engagent sur la paix et la prospérité économique“. Le Monde..
↑ „L'ancien président de la Corée du Sud se suicide“. Le Figaro. 2009-5-23..

Fyrirrennari:
Kim Dae-jung

Forseti Suður-Kóreu
(25. febrúar 2003 – 25. febrúar 2008)

Eftirmaður:
Lee Myung-bak

[1] „Participatory governement: Top 12 policy goals“ (enska). Afrit af upprunalegu geymt þann 29. janúar 2016.

[2] „Fyrrverandi forseti Suður-Kóreu framdi sjálfsmorð“. Vísir. 23. maí 2009. Sótt 30. desember 2025.

[:0-3] 1 2 3 Philippe Mesmer (26 maí 2009). „Roh Moo-hyun, ancien président sud-coréen“. Le Monde (franska). ISSN 1950-6244. Sótt 27 október 2017..

[4] APF (4 október 2007). „Les deux Corées s'engagent sur la paix et la prospérité économique“. Le Monde..

[5] „L'ancien président de la Corée du Sud se suicide“. Le Figaro. 2009-5-23..

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]