Fara í innihald

Rob Jetten

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Rob Jetten
Rob Jetten árið 2022.
Fæddur
Rob Arnoldus Adrianus Jetten

25. mars 1987 (1987-03-25) (38 ára)
Veghel, Hollandi
ÞjóðerniHollenskur
MenntunRadboud-háskóli (BA, MA)
FlokkurLýðræðisflokkurinn 66
MakiNicolás Keenan
Undirskrift

Rob Arnoldus Adrianus Jetten (f. 25. mars 1987) er hollenskur stjórnmálamaður sem hefur verið leiðtogi Lýðræðisflokksins 66 (D66) frá ágúst 2023. Hann hefur verið þingmaður í neðri deild hollenska þingsins frá desember 2023. Hann var áður aðstoðarforsætisráðherra Hollands frá janúar 2024 til júlí 2024 og loftslags- og orkumálaráðherra frá 2022 til 2024.

Æska og menntun

[breyta | breyta frumkóða]

Rob Arnoldus Adrianus Jetten fæddist 25. mars 1987 í Veguel í Norður-Brabant og ólst upp í Uden. Jetten stundaði framhaldsnám í Uden frá 1999 til 2005. Hann nam síðan við Radboud-háskóla frá 2005 til 2011 og útskrifaðist með BA- og MA-gráðu í opinberri stjórnsýslu.[1][2]

Jetten vann um skeið sem starfsnemi hjá hollenska járnbrautarfyrirtækinu ProRail og hélt síðan áfram störfum þar sem ráðgjafi og svæðisstjórnandi fyrir norðausturhluta Hollands.[3]

Stjórnmálaferill

[breyta | breyta frumkóða]

Jetten hóf feril í stjórnmálum sem stefnumótunarráðgjafi þingflokks Lýðræðisflokksins 66 (D66) á efri deild hollenska þingsins og sem formaður ungliðahreyfingar flokksins. Frá 2010 til 2017 var hann jafnframt fulltrúi í borgarstjórn Nijmegen. Jetten var kjörinn á neðri deild hollenska þingsins í þingkosningum Hollands árið 2017. Hann varð síðan talsmaður flokksins í loftslags-, orku-, járnbrauta-, lýðræðisendurnýjunar- og efnahagsmálum.

Þann 9. október 2018 tók Jetten við af Alexander Pechtold sem nýr þingflokksformaður D66 á neðri þingdeildinni.[4] Hann varð þó ekki sjálfkrafa leiðtogi flokksins þar sem kjósa átti um flokksleiðtoga D66 árið 2020. Jetten var þá 31 árs og var yngsti þingflokksforingi í sögu flokksins. Eftir kjör hans gagnrýndu sumir hollenskir fjölmiðlar hann vegna reynsluleysis.[5]

Þegar Mark Rutte myndaði fjórðu ríkisstjórn sína 10. janúar 2022 varð Jetten loftslags- og orkumálaráðherra. Í ráðherratíð Jettens tilkynnti hollenska stjórnin áætlanir árið 2022 um að fjárfesta 750 milljónir evra til ársins 2031 til að gera gasfyrirtækinu Gasunie kleift að þróa vetnisflutningakerfi fyrir Holland.[6]

Þann 14. júlí 2023 lýsti Jetten yfir framboði í leiðtogakjöri Lýðræðisflokksins 66.[7] Hann tók við af Sigrid Kaag eftir að hún tilkynnti að hún myndi ekki leiða D66 í þingkosningum Hollands árið 2023 vegna áhrifa „haturs, hótana og ógna“ gegn henni á fjölskyldu hennar.[8] Jetten sneri aftur á neðri deild þingsins sem þingflokksforingi eftir kosningarnar.[9] Eftir að Kaag sagði af sér 8. janúar 2024 til að taka við embætti hjá Sameinuðu þjóðunum tók Jetten við af henni sem aðstoðarforsætisráðherra og var settur fjármálaráðherra í fjóra daga.[10][11][12] Í framkvæmd fór ríkisritarinn Marnix van Rij þó með völd fjármálaráðherra.[13]

Embættistíma Jetten sem ráðherra lauk þegar Dick Schoof myndaði ríkisstjórn sína 2. júlí 2024.[14] Þegar ríkisstjórn Schoof kynnti fjárlagafrumvarp sitt fyrir árið 2025, sem gerði ráð fyrir tveggja milljarða niðurskurði í menntamálum, myndaði Jetten svonefnt „óguðlegt bandalag“ með mið- og íhaldsflokkum í stjórnarandstöðunni. Stjórnarflokkarnir þurftu aukalegan stuðning á efri deild þingsins en D66 sleit viðræðum við þá í desember 2024, viku áður en samkomulag náðist um að hætta við 750 milljónir af niðurskurðinum.[15][16]

Eftir innrás Rússa í Úkraínu lýsti Jetten yfir stuðningi við hækkun framlaga Hollands til varnarmála úr 2% í 3% af vergri landsframleiðslu og vísaði til þess að Evrópa gæti ekki reitt sig á stuðning Bandaríkjanna í öryggismálum eftir endurkomu Donalds Trump í forsetaembætti árið 2025.[17]

Jetten er samkynhneigður.[18] Hann tilkynnti trúlofun sína með argentínska hokkíleikmanninum Nicolás Keenan í nóvember 2024, eftir að þeir höfðu verið í sambandi í þrjú ár.[19][20]

Tilvísanir

[breyta | breyta frumkóða]
  1. ↑ Alumnus Rob Jetten is de nieuwe minister voor Klimaat en Energie - vefsíða Radboud-háskóla
  2. ↑ Members of Cabinet: Rob Jetten - vefsíða ríkisstjórnar Hollands
  3. ↑ „Carrière Rob Jetten gaat héél erg snel“. AD (hollenska). Sótt 8. desember 2018.
  4. ↑ „Rob Jetten nieuwe fractievoorzitter D66“. NOS (hollenska).
  5. ↑ „Waarom D66'er Rob Jetten zoveel weerstand oproept“. Adformatie.nl (hollenska).
  6. ↑ Toby Sterling (29. júní 2022), Dutch government to invest 750 mln euros to develop hydrogen network Reuters.
  7. ↑ Nieuwenhuis, Marcia; Hoedeman, Jan (14 júlí 2023). „Rob Jetten stelt zich kandidaat als nieuwe lijsttrekker van D66“. Algemeen Dagblad (hollenska). Sótt 6 nóvember 2023.
  8. ↑ „Dutch finance minister quits after 'hate and threats'“. Yahoo News (bresk enska). 13 júlí 2023. Sótt 14 júlí 2023.
  9. ↑ „Verdeling van portefeuilles Tweede Kamerfractie“. Democrats 66 (hollenska). Sótt 10. mars 2024.
  10. ↑ „Sigrid Kaag heeft nieuwe baan, Rob Jetten wordt demissionair minister van Financiën en vicepremier“. BNR Nieuwsradio (hollenska). 8 janúar 2024. Sótt 8 janúar 2024.
  11. ↑ „Van Weyenberg minister van Financiën, Gräper staatssecretaris van Cultuur“. NOS (hollenska). 10 janúar 2024. Sótt 12 janúar 2024.
  12. ↑ „Steven van Weyenberg“. Ríkisstjórn Hollands. 5. desember 2023. Sótt 12 janúar 2024.
  13. ↑ „Kaag stopt als minister, wordt per 8 januari VN-gezant voor wederopbouw Gaza“. NOS (hollenska). 26. desember 2023. Sótt 13 janúar 2024.
  14. ↑ „Ministers en staatssecretarissen kabinet-Schoof beëdigd“. NOS (hollenska). 2 júlí 2024. Sótt 2 júlí 2024.
  15. ↑ Meijer, Remco (11. desember 2024). „Coalitie en vier oppositiepartijen eens over afgezwakte bezuinigingen op onderwijsbegroting“. de Volkskrant (hollenska). Sótt 14. desember 2024.
  16. ↑ Oving, Sanne; Slompt, Priscilla (5. desember 2024). „D66 stapt uit overleg over onderwijsbegroting, andere partijen praten wel door“. NU.nl (hollenska). Sótt 5. desember 2024.
  17. ↑ Righton, Natalie (18 janúar 2025). „D66 twijfelt aan toewijding Trump en wil 10 miljard euro per jaar extra in defensie steken“. de Volkskrant (hollenska). Sótt 23 janúar 2025.
  18. ↑ van den Berg, Stephanie (30 október 2025). „Centrist Rob Jetten could become Netherlands' youngest and first openly gay prime minister“. Reuters. Sótt 2 nóvember 2025.
  19. ↑ „Rob Jetten stapt in huwelijksbootje met Argentijnse hockey-international: 'Zijn heel happy samen'“. Algemeen Dagblad (hollenska). 26 nóvember 2024. Sótt 28 nóvember 2024.
  20. ↑ Van Leeuwen, Marlies; Knipping, Lise (3 janúar 2025). „Rob Jetten over 'ingewikkelde' kinderwens: 'Bizarre bedragen voor draagmoeder in buitenland'“. Algemeen Dagblad (hollenska). Sótt 3 janúar 2025.
Sótt frá „https://is.wikipedia.org/w/index.php?title=Rob_Jetten&oldid=1934863“