Risaeðlur

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
(Endurbeint frá Risaeðla)
Stökkva á: flakk, leita
Risaeðlur
Tímabil steingervinga: TríasKrít (óvængjaðar)
Eftirlíking af Tyrannosaurus rex Senckenberg-safninu í Frankfurt.
Eftirlíking af Tyrannosaurus rex Senckenberg-safninu í Frankfurt.
Vísindaleg flokkun
Ríki: Animalia
Fylking: Seildýr (Chordata)
Flokkur: Sauropsida
Undirflokkur: Diapsida
Innflokkur: Archosauromorpha
(óraðað) Archosauria
(óraðað) Ornithodira
Yfirættbálkur: Dinosauria *
Owen, 1842
Ættbálkar og undirættbálkar

Risaeðlur (fræðiheiti Dinosauria) voru hryggdýr sem drottnuðu yfir landrænu vistkerfi Jarðar í meira en 160 milljónir ára. Þær komu fyrst fram á sjónarsviðið fyrir um 230 milljónum ára. Í lok Krítartímabilsins, fyrir 65 milljónum ára. varð hamfaraatburður sem olli útdauða þeirra og þar með endalokum yfirráða þeirra á landi. Fuglar nútímans eru taldir beinir afkomendur risaeðlanna.

Allt frá því að leifar fyrstu risaeðlunnar fundust á 19. öld hafa steingerðar beinagrindur þeirra dregið að sér mikla athygli á söfnum um víða veröld. Risaeðlur eru orðnar nokkurs konar hluti af heimsmenningunni og ekkert lát virðist á vinsældum þeirra, sér í lagi á meðal barna. Fjallað hefur verið um þær í metsölubókum og kvikmyndum á borð við Jurassic Park (Júragarðurinn), og nýjustu uppgötvanir um risaeðlur birtast reglulega í fjölmiðlum.

Orðið dinosaur er einnig notað óformlega til að lýsa hvers kyns forsögulegum skriðdýrum eins og pelycosaur Dimetrodon, hinum vængjaða pterosaur, og vatnaskriðdýrunum ichthyosaur, plesiosaur og mosasaur, þrátt fyrir að engin þeirra séu í raun risaeðlur.

Tengt efni[breyta | breyta frumkóða]

Tengill[breyta | breyta frumkóða]