Rachel Corrie
Rachel Corrie | |
|---|---|
 Rachel Corrie 16. mars 2003. | |
| Fædd | Rachel Aliene Corrie 10. apríl 1979 |
| Dáin | 16. mars 2003 (23 ára) |
| Dánarorsök | Kramin af jarðýtu |
| Menntun | Evergreen State College |
| Störf |
|
| Samtök | International Solidarity Movement |
Rachel Aliene Corrie (10. apríl 1979 – 16. mars 2003) var bandarískur aðgerðasinni og dagbókarhöfundur. Hún var meðlimur í samtökunum International Solidarity Movement og tók þátt í hjálparstarfi á vegum þeirra á hernámssvæðum Ísraela í Palestínu. Árið 2003 var Corrie stödd í Rafah á Gazaströndinni þar sem Ísraelsher var að rífa niður hús Palestínumanna. Hún var drepin þegar brynvarin jarðýta Ísraela ók yfir hana og kramdi hana.
Æviágrip
[breyta | breyta frumkóða]Rachel Corrie fæddist 10. apríl árið 1979. Hún fékk ung áhuga á stjórnmálum og starfaði með ungliðahreyfingum í Bandaríkjunum. Hún fór að kynna sér átök Ísraela og Palestínumanna eftir að hún kynntist ísraelskri konu í Bandaríkjunum sem átti fjölskyldu sem hafði lifað af helförina. Corrie einsetti sér að læra arabísku og hóf að safna fé til að geta farið til Palestínu til að taka þátt í sjálfboðastarfi. Hún komst í kynni við fólk sem hafði tekið þátt í sjálfboðastarfi á Vesturbakkanum og gekk í samtökin International Solidarity Movement (ISM), friðsamleg mótmælasamtök gegn hernámi Ísraela í Palestínu.[1]
Corrie fór til Palestínu árið 2003 og kom til borgarinnar Rafah á Gazaströndinni. Hún stóð í bréfaskrifum við foreldra sína í Bandaríkjunum á meðan hún dvaldi í Palestínu. Corrie kenndi palestínskum börnum sem hún bjó hjá ensku og þau kenndu henni arabísku, horfði á teiknimyndir með þeim og reyndi að dreifa athygli þeirra þegar hernaðarlegar ógnir steðjuðu að. Hún skipulagði jafnframt mótmæli gegn innrásinni í Írak sem þá var yfirvofandi og reyndi að sannfæra Palestínumenn um að bróðurpartur Bandaríkjamanna hefði ekki áhuga á stríði, aðeins lítill hópur stjórnmálaleiðtoga.[1]
Dauði Corrie og eftirmálar
[breyta | breyta frumkóða]
Þann 16. mars 2003 keyrði ísraelsk jarðýta í átt að húsi palestínsks apótekara í Rafah. Corrie tók sér stöðu milli jarðýtunnar og hússins og var klædd appelsínugulu vesti, með gjallarhorn og umkringd öðrum sjálfboðaliðum. Aðgerðir hennar voru í samræmi við aðrar aðgerðir ISM-hreyfingarinnar. Jarðýtan nam ekki staðar heldur keyrði hún áfram, valtaði yfir Corrie og bakkaði síðan yfir hana. Corrie var enn á lífi eftir atvikið og sagði vinum sínum að hún héldi að bakið á sér væri brotið. Hún lést af sárum sínum í sjúkrabíl á leið á spítala.[1]
Ariel Sharon forsætisráðherra Ísraels lofaði George W. Bush Bandaríkjaforseta ítarlegri rannsókn á andláti Corrie. Ísraelski herinn lýsti því fljótt yfir að dauðsfallið hefði verið slys og enginn var sakfelldur fyrir atvikið.[1] Félagar Corrie sögðu hana hafa verið myrta þar sem ómögulegt væri að ökumaður jarðýtunnar hefði ekki séð hana.[2]
Foreldrar Rachel Corrie, Cindy og Craig, höfðuðu mál gegn ísraelska ríkinu eftir dauða hennar og sögðu ríkið og herinn bera ábyrgð. Ísraelsk stjórnvöld höfnuðu því og sögðu Corrie hafa verið völd að eigin dauða með því að hafa staðið í vegi fyrir jarðýtunni. Foreldrar Corrie vörðu rúmlega 200 þúsund dölum í að fljúga með vitni til Ísraels, vera sjálf viðstödd réttarhöldin og í að þýða rúmlega þúsund blaðsíður af prentuðum dómsskjölum. Þau kröfðust aðeins eins Bandaríkjadals í táknrænar miskabætur frá Ísrael en fóru einnig fram á að ríkið greiddi málskostnaðinn.[3] Þann 28. ágúst 2012 hafnaði ísraelskur dómstóll kröfu foreldranna.[4] Dómarinn byggði niðurstöðu sína á rannsókn hersins, þar sem talið var að dauði Corrie hefði verið slys.[5]
Eftir dauða Corrie stofnuðu foreldrar hennar samtökin The Rachel Corrie Foundation for Peace and Justice í hennar nafni. Í október 2012 veitti Yoko Ono þeim viðurkenningu úr LennonOno-friðarsjóðnum.[6]
Í menningu
[breyta | breyta frumkóða]Eftir dauða Rachel Corrie sömdu þau Katharine Viner og Alan Rickman leikritið Ég heiti Rachel Corrie um sögu hennar. Leikritið er einleikur sem er aðallega byggður á tölvupóstum og dagbókarskrifum Corrie, en hún hafði haldið dagbók frá unga aldri. Einleikurinn var upphaflega fluttur í London árið 2005. Hann var síðar þýddur á hebresku og sýndur í Jerúsalem árið 2013 þrátt fyrir hótanir stjórnvalda um að svipta leikhús sem sýndu hann opinberum fjárstyrkjum.[7]
Leikkonan Þóra Karítas Árnadóttir keypti réttinn að einleiknum á Íslandi og Gísli Rúnar Jónsson þýddi hann á íslensku. Einleikurinn var settur upp í Borgarleikhúsinu í Reykjavík í janúar 2009 og fór Þóra Karítas með hlutverk Corrie.[2]
Tilvísanir
[breyta | breyta frumkóða]- 1 2 3 4 Þóra Karítas Árnadóttir (1. nóvember 2009). „Rachel Corrie“. Frjáls Palestína. bls. 23; 15.
- 1 2 „Ferðalagið sem ég ætlaði í“. Dagblaðið Vísir. 1. ágúst 2008. bls. 32–33.
- ↑ „Úrskurður í máli Rachel Corrie í dag“. Vísir. 28. ágúst 2012. Sótt 3. júlí 2025.
- ↑ „Kröfu foreldra Rachel Corrie hafnað“. RÚV. 28. ágúst 2012. Sótt 3. júlí 2025.
- ↑ Jón Bjarki Magnússon (17. október 2012). „Pandórubox Rachel Corrie“. Dagblaðið Vísir. bls. 13.
- ↑ Einar Falur Ingólfsson (13. október 2012). „Halda baráttunni áfram“. Morgunblaðið. bls. 18.
- ↑ Guðsteinn Bjarnason (9. júlí 2013). „Einleikurinn um Rachel Corrie sýndur í Jerúsalem“. Vísir. Sótt 3. júlí 2025.