Fara í innihald

Oppenheimer (kvikmynd)

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Oppenheimer
LeikstjóriChristopher Nolan
HandritshöfundurChristopher Nolan
Byggt áAmerican Prometheus eftir Kai Bird og Martin J. Sherwin
Framleiðandi
Leikarar
KvikmyndagerðHoyte van Hoytema
KlippingJennifer Lame
TónlistLudwig Göransson
Fyrirtæki
DreifiaðiliUniversal Pictures
Frumsýning
  • 11. júlí 2023 (2023-07-11) (Le Grand Rex)
  • 21. júlí 2023 (2023-07-21) (Bandaríkin og Bretland)
Lengd180 mínútur[4]
Land
  • Bandaríkin
  • Bretland
TungumálEnska
Ráðstöfunarfé$100 milljónir[5]
Heildartekjur$1,07 milljarðar[6]

Oppenheimer er ævisöguleg kvikmynd frá árinu 2023 sem Christopher Nolan leikstýrði, skrifaði og framleiddi.[7] Myndin fjallar um ævi J. Robert Oppenheimer, bandaríska eðlisfræðingsins sem stýrði þróun fyrstu kjarnorkuvopnanna í seinni heimsstyrjöldinni. Myndin er byggð á ævisögunni American Prometheus frá árinu 2005 eftir Kai Bird og Martin J. Sherwin. Í myndinni er fjallað um rannsóknir Oppenheimers, stjórn hans í rannsóknarstofunni í Los Alamos og öryggisyfirheyrslur hans árið 1954. Cillian Murphy birtist í aðalhlutverki myndarinnar sem Oppenheimer og Robert Downey Jr. lék Lewis Strauss, meðlim í Kjarnorkunefnd Bandaríkjanna. Meðal annarra leikara myndarinnar voru Emily Blunt, Matt Damon, Florence Pugh, Josh Hartnett, Casey Affleck, Rami Malek og Kenneth Branagh.

Tilkynnt var um gerð Oppenheimer í september 2021. Þetta var fyrsta kvikmynd Nolans sem ekki var dreift af Warner Bros. Pictures síðan Memento kom út árið 2000, vegna ósættis Nolans með áætlanir fyrirtækisins um að frumsýna myndir sínar á HBO Max um leið og þær birtust í kvikmyndahúsum.[8] Murphy var fyrsti leikarinn sem fékk hlutverk í myndinni en hinir fengu hlutverk frá 2021 til apríl 2022. Myndin var tekin upp frá febrúar til maí 2022. Kvikmyndatökumaðurinn Hoyte van Hoytema notaði bæði 65 mm IMAX-filmur og 65 mm filmur við tökur myndarinnar, þar á meðal tiltekin atriði með svarthvítri IMAX-kvikmyndaljósmyndun, sem hafði ekki verið gert áður. Líkt og í mörgum fyrri myndum sínum notaði Nolan mikið af praktískum tæknibrellum og lagði áherslu á að fáar samsettar myndir væru í Oppenheimer. Þrátt fyrir þetta eru mörg hundruð skot í myndinni með tölvubrellum.[9] Um það bil 160 manns unnu í tæknibrelluteymi myndarinnar en fæstra þeirra var getið á kreditlista hennar.[10]

Oppenheimer var frumsýnd í Le Grand Rex í París fimmtudaginn 11. júlí 2023 og í breskum og bandarískum kvikmyndahúsum 21. júlí í dreifingu Universal Pictures. Oppenheimer var frumsýnd sama dag og gamanmyndin Barbie frá Warner Bros., sem leiddi til kvikmyndaviðburðarins „Barbenheimer“ þar sem fólk var hvatt til að fara á báðar myndirnar sama dag. Oppenheimer hlaut góða dóma og halaði inn 975 milljónum bandaríkjadala á alþjóðavísu. Hún varð þar með þriðja tekjuhæsta kvikmynd ársins 2023, tekjuhæsta kvikmyndin um seinni heimsstyrjöldina, tekjuhæsta ævisögulega kvikmyndin og næsttekjuhæsta kvikmynd með sautján ára aldurstakmarki sem gerð hefur verið.

Oppenheimer hlaut fjölda verðlauna. Myndin var tillnefnd til þrettán Óskarsverðlauna og vann sjö, meðal annars verðlaun sem besta myndin, fyrir besta leikstjórann (Nolan), fyrir besta leikarann (Murphy) og besta aukaleikarann (Downey). Myndin vann jafnframt fimm Golden Globe-verðlaun, meðal annars sem besta myndin í dramaflokki, og sjö BAFTA-verðlaun, meðal annars sem besta myndin. Kvikmyndastofnun Bandaríkjanna setti myndina á lista sinn yfir tíu bestu myndir ársins 2023.

Söguþráður

[breyta | breyta frumkóða]

Á þriðja áratugnum snýr kennilegi eðlisfræðingurinn J. Robert Oppenheimer heim til Bandaríkjanna eftir ferðalög um Evrópu. Hann byrjar kennslustörf við Kaliforníuháskóla í Berkeley, þar sem hann vingast við prófessorinn Haakon Chevalier og geðlæknanemann Jean Tatlock, sem bæði eru kommúnistar. Robert og Jean eiga í rómantísku sambandi sem lýkur þegar Robert kynnist Kitty Puening í teiti. Þótt Kitty sé gift verður hún ófrísk af barni Roberts og þau giftast eftir að hún hefur skilið við mann sinn. Árið 1939 tekst þýskum eðlisfræðingum að kljúfa atómið. Ernest Lawrence, eðlisfræðingur við geislavirknirannsóknarstofu Berkeley, samsinnir Robert um að hægt væri að búa til kjarnorkuvopn með þessari uppgötvun. Oppenheimer birtir fræðigrein sína um svarthol en hún fellur í skuggann af innrásinni í Pólland, sem hrindir af stað seinni heimsstyrjöldinni.

Við Berkeley ráðleggur Lawrence Robert að slíta sambandi við kommúníska kunningja sína svo hann geti hjálpað Bandaríkjunum í stríðinu. Stuttu síðar fær Robert heimsókn frá Leslie Groves ofursta, framkvæmdastjóra Manhattan-verkefnisins, sem hafði áður stýrt byggingu Pentagon. Groves felur Robert það verkefni að stýra þróun kjarnavopna fyrir Bandaríkin og skipar byggingu nýrrar tilraunastofu í Los Alamos í Nýju-Mexíkó. Vísindamenn eru boðaðir þangað til að vinna í laumi að verkefninu með aðstoð hjálparverkefna í Chicago, Hanford og Tennessee. Stuttu eftir upphaf verkefnisins segir kollegi Roberts, Edward Condon, af sér vegna óánægju með strangar reglur hersins um hólfun á tilraunastofunni. Robert fær aðgangsheimild hans og kemur sér strax aftur í samband við Jean. Þau verja einni nótt saman á hóteli og Robert segir henni að þau muni ekki hittast aftur. Jean finnst látin í baðkari sínu nokkrum mánuðum síðar.

Í Los Alamos stingur Edward Teller upp á þróun sprengju með kjarnasamruna og spáir því að hún yrði kraftmeiri en kjarnaklofningssprengjurnar sem verið er að þróa. Sprengjutilraun er dagsett í júlí 1945 og Robert fær bróður sinn, Frank, fyrrum meðlim í Kommúnistaflokknum, til liðs við verkefnið í aðdraganda hennar. Eftir að tilraunin heppnast skipar Truman Bandaríkjaforseti að tveimur sprengjum verði varpað á Japan. Stríðinu lýkur og tímaritið Time nefnir Robert „föður atómsprengjunnar“. Þótt Robert sé stríðshetja ráðleggur hann Truman að hætta frekari kjarnorkuþróun og loka tilraunastofunni í Los Alamos. Skyndileg afstaða Roberts gegn kjarnorkuvopnum gerir hann að utangarðsmanni meðal stjórnmálamanna í Washington, sem draga tryggð hans við Bandaríkin í efa. Þetta leiðir til þess að hann er sviptur Q-öryggisheimild sinni árið 1954 eftir margra mánaða öryggisyfirheyrslur þar sem gamall kunningskapur Roberts við kommúnista er dreginn fram í dagsljósið. Robert heldur starfi sínu við Princeton-háskóla en er ekki lengur ráðgjafi í kjarnorkustefnu Bandaríkjanna.

Fimm árum síðar er Lewis Strauss, fyrrum formaður Kjarnorkunefndar Bandaríkjanna, tilnefndur í embætti verslunarmálaráðherra Bandaríkjanna. Umræður um tilnefningu hans á öldungadeild Bandaríkjaþings fara að snúast um hlutverk hans í falli Roberts. Í ljós kemur að Strauss skipulagði persónulega aðför gegn Robert eftir deilur milli þeirra um útflutning á geislavirkum kjarnategundum. Hann telur Robert jafnframt hafa svívirt sig með andstöðu sinni gegn vetnissprengjunni og vegna þess að Albert Einstein hundsaði hann eftir samtal við Oppenheimer við Princeton. Strauss er hafnað í atkvæðagreiðslu þingsins, sem bindur enda á stjórnmálaferil hans. Árið 1963 sæmir Johnson forseti Robert Enrico Fermi-verðlaununum og gefur þannig til kynna að stjórnin hafi tekið hann í sátt. Í afturhvarfi til samtals Roberts og Einsteins við Princeton kemur í ljós að Einstein hafði spáð því að ferill Roberts myndi þróast á þennan veg. Robert spáði því á móti að áframhaldandi þróun kjarnavopna gæti tortímt heiminum, sem olli Einstein svo miklu hugarangri að hann virti Strauss að vettugi.

Tilvísanir

[breyta | breyta frumkóða]
  1. 1 2 3 4 Lazic, Elena (21 júlí 2023). „Review: Oppenheimer“. Cineuropa. Sótt 8 janúar 2025.
  2. 1 2 3 4 5 „Oppenheimer (2023)“. Moviefone. Sótt 8 janúar 2025.
  3. „Oppenheimer“. New Mexico Film Office. Sótt 8 janúar 2025.
  4. Oppenheimer (15)“. British Board of Film Classification. 6 júlí 2023. Afrit af uppruna á 6 júlí 2023. Sótt 6 júlí 2023.
  5. Keegan, Rebecca (14 júlí 2023). 'This Can't Be Safe. It's Got to Have Bite': Christopher Nolan and Cast Unleash Oppenheimer. The Hollywood Reporter. Afrit af uppruna á 20 júlí 2023. Sótt 15 júlí 2023.
  6. Oppenheimer. Box Office Mojo. IMDb. Sótt 5. mars 2025.
  7. Scott, A. O. (21 október 2023). „Are Fears of A.I. and Nuclear Apocalypse Keeping You Up? Blame Prometheus. - How an ancient Greek myth explains our terrifying modern reality“. The New York Times. Sótt 21 október 2023.
  8. Fleming, Mike (14. september 2021). „Christopher Nolan Chooses Universal Pictures For His Film About J. Robert Oppenheimer & The A-Bomb“. Deadline. Afrit af uppruna á 19 janúar 2024. Sótt 19 janúar 2024.
  9. „No VFX in 'Oppenheimer'? "Clearly Not True" Says Film's Oscar-Winning VFX Supervisor“. The Hollywood Reporter. 23 ágúst 2023. Afrit af uppruna á 3. mars 2026. Sótt 22. mars 2026.
  10. „Christopher Nolan Forgot To Credit Over 80% Of VFX Crew On 'Oppenheimer'. Cartoon Brew. 23 júlí 2023. Afrit af uppruna á 26 febrúar 2026. Sótt 22. mars 2026.
  11. Kroll, Justin (8 október 2021). „Cillian Murphy Confirmed to Star As J. Robert Oppenheimer In Christopher Nolan's Next Film At Universal, Film Will Bow in July 2023“. Deadline Hollywood. Afrit af uppruna á 8 október 2021. Sótt 8 október 2021.
  12. Kroll, Justin (20 október 2021). „Emily Blunt In Talks To Join Christopher Nolan's Next Film Oppenheimer At Universal“. Deadline Hollywood. Afrit af uppruna á 2 nóvember 2021. Sótt 20 október 2021.
  13. 1 2 Kroll, Justin (2 nóvember 2021). „Robert Downey Jr. And Matt Damon Latest Stars To Join Christopher Nolan's Oppenheimer. Deadline Hollywood. Afrit af uppruna á 2 nóvember 2021. Sótt 2 nóvember 2021.
  14. 1 2 3 Kit, Borys (9. desember 2021). „Florence Pugh, Rami Malek, Benny Safdie Join Christopher Nolan's Oppenheimer (Exclusive)“. The Hollywood Reporter. Afrit af uppruna á 10. desember 2021. Sótt 9. desember 2021.
  15. 1 2 Lang, Brent (22 febrúar 2022). „Christopher Nolan's Oppenheimer Releases Moody First Look, Kenneth Branagh Joins Cast“. Variety. Afrit af uppruna á 22 febrúar 2022. Sótt 22 febrúar 2022.
  16. Kroll, Justin (4 janúar 2022). „Josh Hartnett Joins Christopher Nolan's Next Film Oppenheimer. Deadline Hollywood. Afrit af uppruna á 4 janúar 2022. Sótt 4 janúar 2022.
  17. Francis-Crow, Alana (23 apríl 2022). Oppenheimer Set Photos Reveal Casey Affleck Is Cast In New Nolan Movie“. Screen Rant. Afrit af uppruna á 24 apríl 2022. Sótt 23 apríl 2022.
  18. Grobar, Matt (22 febrúar 2022). „Christopher Nolan's Oppenheimer Gets First-Look Photo As Kenneth Branagh Joins Cast“. Deadline Hollywood. Afrit af uppruna á 22 febrúar 2022. Sótt 22 febrúar 2022.
  19. Kroll, Justin (1. mars 2022). Oppenheimer: Jason Clarke Joins Christopher Nolan's Next Tentpole At Universal“. Deadline Hollywood. Afrit af uppruna á 1. mars 2022. Sótt 1. mars 2022.
  20. 1 2 Kit, Borys (16 febrúar 2022). „Christopher Nolan's Oppenheimer Adds Halloween Kills, Manifest Actors (Exclusive)“. The Hollywood Reporter. Afrit af uppruna á 16 febrúar 2022. Sótt 16 febrúar 2022.
  21. Reul, Katie (8 maí 2023). „New 'Oppenheimer' Trailer Reveals a Sad Albert Einstein, Florence Pugh, Robert Downey Jr. and More in Christopher Nolan's Star-Studded Movie“. Variety. Afrit af uppruna á 8 maí 2023. Sótt 8 maí 2023.
  22. Grobar, Matt (2. mars 2022). „Christopher Nolan's Oppenheimer Adds James D'Arcy & Michael Angarano“. Deadline Hollywood. Afrit af uppruna á 3. mars 2022. Sótt 2. mars 2022.
  23. Couch, Aaron (25 febrúar 2022). „David Dastmalchian Reuniting With Christopher Nolan for Oppenheimer (Exclusive)“. The Hollywood Reporter. Afrit af uppruna á 25 febrúar 2022. Sótt 25 febrúar 2022.
  24. Kit, Borys (7 febrúar 2022). „Dane DeHaan Joins Christopher Nolan's Oppenheimer (Exclusive)“. The Hollywood Reporter. Afrit af uppruna á 7 febrúar 2022. Sótt 7 febrúar 2022.
  25. 1 2 Kit, Borys (22 febrúar 2022). Oppenheimer: Alden Ehrenreich, David Krumholtz Join Christopher Nolan Drama (Exclusive)“. The Hollywood Reporter. Afrit af uppruna á 22 febrúar 2022. Sótt 22 febrúar 2022.
  26. Remley, Hilary (22 febrúar 2022). Ironheart Adds Alden Ehrenreich to Marvel Disney+ Series“. Collider. Afrit af uppruna á 21 júlí 2022. Sótt 21 júlí 2022.
  27. Couch, Aaron (23. mars 2022). Oppenheimer Enlists Tony Goldwyn (Exclusive)“. The Hollywood Reporter. Afrit af uppruna á 23 maí 2022. Sótt 23. mars 2022.
  28. Oppenheimer Production Information Approved“ (Press release). Universal Pictures Publicity. 21 júní 2023. Afrit af uppruna á 10 júlí 2023. Sótt 10 júlí 2023.
  29. Vivarelli, Nick (20 júní 2023). House of the Dragon Star Jefferson Hall Set for Emirati Director Nayla Al Khaja's Debut Three – Global Bulletin“. Variety. Afrit af uppruna á 29 júní 2023. Sótt 10 júlí 2023.
  30. Grobar, Matt (16 febrúar 2022). Oppenheimer: Matthew Modine Joins Christopher Nolan's Film For Universal“. Deadline Hollywood. Afrit af uppruna á 16 febrúar 2022. Sótt 16 febrúar 2022.
  31. 1 2 White, James (1. mars 2022). Oppenheimer Adds Jason Clarke And Louise Lombard“. Empire. Afrit af uppruna á 2. mars 2022. Sótt 2. mars 2022.
  32. Jannat, Zarghona (8 maí 2023). „Star-studded cast shines in new Oppenheimer trailer“. The Markhor Times. Afrit af uppruna á 21 júní 2023. Sótt 13 júlí 2023.
  33. Jones, Nate (12 júlí 2023). „Which Supporting Characters in Oppenheimer Will Die of Radiation Poisoning?“. Vulture. Afrit af uppruna á 20 júlí 2023. Sótt 13 júlí 2023.
  34. 1 2 Thompson, David (22 júlí 2023). „Oppenheimer Cast: Every Celebrity & Actor In the Movie“. The Direct. Afrit af uppruna á 26 júlí 2023. Sótt 26 júlí 2023.
  35. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Jones, Nate (12 júlí 2023). „Which Supporting Characters in Oppenheimer Will Die of Radiation Poisoning?“. Vulture. Afrit af uppruna á 20 júlí 2023. Sótt 17 júlí 2023.
  36. Kroll, Justin (11. mars 2022). Army Of The Dead Breakout Matthias Schweighöfer Joins Christopher Nolan's Oppenheimer. Deadline Hollywood. Afrit af uppruna á 9 júní 2022. Sótt 11. mars 2022.
  37. „Schweighöfers nächste große Rolle“ [Schweighöfer's next big role]. Der Spiegel (þýska). 2 nóvember 2022. Afrit af uppruna á 12 febrúar 2023. Sótt 12 febrúar 2023.
  38. Kit, Borys (22. mars 2022). Oppenheimer: Alex Wolff Joins All-Star Cast of Christopher Nolan Drama (Exclusive)“. The Hollywood Reporter. Afrit af uppruna á 27. mars 2022. Sótt 22. mars 2022.
  39. Grobar, Matt (4 apríl 2022). „Christopher Denham & Josh Zuckerman Join Oppenheimer; Shane Dax Taylor's Indie Best Man Adds Andrey Ivchenko“. Deadline Hollywood. Afrit af uppruna á 31 maí 2022. Sótt 4 apríl 2022.
  40. 1 2 Grobar, Matt (10. mars 2022). Oppenheimer: Harrison Gilbertson & Emma Dumont Board Christopher Nolan's Thriller For Universal“. Deadline Hollywood. Afrit af uppruna á 10. mars 2022. Sótt 10. mars 2022.
  41. 1 2 Grobar, Matt (7. mars 2022). „Christopher Nolan's Oppenheimer Adds Guy Burnet & Danny Deferrari“. Deadline Hollywood. Afrit af uppruna á 22 apríl 2022. Sótt 7. mars 2022.
  42. Grobar, Matt (1. mars 2022). „Louise Lombard Joins Oppenheimer; Harold And The Purple Crayon Adds Camille Guaty“. Deadline Hollywood. Afrit af uppruna á 22 apríl 2022. Sótt 1. mars 2022.
  43. „Here's How Close 'Oppenheimer' Sticks to J. Robert Oppenheimer's Life“. Time. 21 júlí 2023. Afrit af uppruna á 11 ágúst 2023. Sótt 30 október 2023.
  44. Grobar, Matt (4. mars 2022). „Christopher Nolan's Oppenheimer Casts No Exit Star David Rysdahl (Exclusive)“. The Hollywood Reporter. Afrit af uppruna á 17 apríl 2022. Sótt 4. mars 2022.
  45. Rubin, Rebecca (9. mars 2022). Drake and Josh Star Josh Peck Joins Christopher Nolan's Oppenheimer (Exclusive)“. Variety. Afrit af uppruna á 9 júní 2022. Sótt 9. mars 2022.
  46. „The Cast of 'Oppenheimer' and the Real People They Play“. Vanity Fair. 20 júlí 2023. Afrit af uppruna á 26 júlí 2023. Sótt 26 júlí 2023.
  47. Couch, Aaron (15. mars 2022). Oppenheimer Enlists Vikings Actor Gustaf Skarsgard (Exclusive)“. The Hollywood Reporter. Afrit af uppruna á 4 apríl 2022. Sótt 15. mars 2022.
  48. Grobar, Matt (29. mars 2022). „Billy Slaughter Joins Amazon's The Burial; Oppenheimer Adds Trond Fausa“. Deadline Hollywood. Afrit af uppruna á 4 júní 2022. Sótt 29. mars 2022.
  49. Grobar, Matt (16. mars 2022). „Devon Bostick Joins Universal's Oppenheimer; Sony's George Foreman Biopic Adds Deion Smith“. Deadline Hollywood. Afrit af uppruna á 18 apríl 2022. Sótt 16. mars 2022.
  50. 1 2 „Oppenheimer Cast: Every Celebrity & Actor in the Movie“. The Direct. ágúst 2023. Afrit af uppruna á 26 júlí 2023. Sótt 30 júlí 2023.
  51. „Egy magyar szerepre magyar színész is jutott az Oppenheimerben – Haumann Máté alakítja Szilárd Leót“. 14 júlí 2023. Afrit af uppruna á 14 júlí 2023. Sótt 30 júlí 2023.
  52. D'Alessandro, Anthony (15 apríl 2022). „Christopher Nolan's Oppenheimer Adds Olivia Thirlby“. Deadline Hollywood. Afrit af uppruna á 4 júní 2022. Sótt 15 apríl 2022.
  53. Grater, Tom (1 apríl 2022). „Gary Oldman Says He Is Appearing In One Scene In Christopher Nolan's Oppenheimer. Deadline Hollywood. Afrit af uppruna á 23 maí 2022. Sótt 1 apríl 2022.
  54. Burnett | @BrynnaLynne24, Aminah Syed | @aminahsyed_ & Brynna (12 janúar 2024). „Q&A: How actor Troy Bronson portrayed KU alumnus Joseph W. Kennedy in 'Oppenheimer'. The University Daily Kansan. Afrit af uppruna á 26 febrúar 2024. Sótt 12. mars 2024.