Oliver Twist
 Opnusíða í fyrstu útgáfu bókarinnar með myndskreytingu eftir George Cruikshank. | |
| Höfundur | Charles Dickens |
|---|---|
| Upprunalegur titill | Oliver Twist; or, The Parish Boy's Progress |
| Þýðendur | Hannes J. Magnússon (1943) Páll Eggert Ólafsson (1906) |
| Land |  Bretland |
| Tungumál | Enska |
| Útgefandi | Richard Bentley |
Útgáfudagur | 1838 |
| ISBN | ISBN 9979781343 |
Oliver Twist: saga munaðarlauss drengs (enska: Oliver Twist; or, The Parish Boy's Progress) er skáldsaga eftir Charles Dickens. Sagan birtist upphaflega sem framhaldssaga á árunum 1837 til 1839 og sem bók í þremur bindum árið 1838.[1] Sagan segir frá munaðarleysingja að nafni Oliver Twist sem elst upp á fátækraheimili en flýr til Lundúna. Þar kemst hann í kynni við gengi barnungra vasaþjófa undir forystu aldraða glæpaforingjans Fagins. Oliver uppgötvar jafnframt uppruna sinn og finnur eftirlifandi ættingja sína í borginni.
Í Oliver Twist er fjallað á órómantískan máta um líf afbrotafólks og um ómannúðlega meðferð á munaðarleysingjum í Englandi á miðri 19. öld.[2] Undirtitill bókarinnar, The Parish Boy's Progress, er vísun í För pílagrímsins (e. The Pilgrim's Progress) eftir John Bunyan og í röð skopmynda eftir listmálarann William Hogarth, A Rake's Progress og A Harlot's Progress.[3]
Í bókinni deilir Dickens á barnaþrælkun, heimilisofbeldi, tælingu barna í glæpastarfsemi og á líf götubarna. Skáldsagan kann að vera innblásin af sögu Roberts Blincoe, munaðarleysingja sem gaf út endurminningar af æskustörfum sínum í bómullarmyllu á fjórða áratugnum. Líklegt er að Dickens hafi einnig sótt innblástur í eigin reynslu úr barnæsku þar sem hann varði tveimur árum á fátækraheimili frá 12 ára aldri og missti því af hluta af skólagöngu sinni.[4]
Oliver Twist hefur mörgum sinnum verið kvikmynduð og sett á svið, meðal annars með kvikmynd frá árinu 1948 með Alec Guinness í hlutverki Fagins, vinsælum söngleik með titlinum Oliver! (sem var sjálfur gerður að Óskarsverðlaunakvikmynd árið 1968) og Disney-teiknimyndinni Óliver og félagar árið 1988.[5]
Tilvísanir
[breyta | breyta frumkóða]- ↑ „Oliver Twist | Introduction & Summary“. Encyclopædia Britannica. Afrit af uppruna á 22 ágúst 2019. Sótt 4 apríl 2018.
- ↑ Donovan, Frank. The Children of Charles Dickens. London: Leslie Frewin, 1968, bls. 61–62.
- ↑ Dunn, Richard J. Oliver Twist: Heart and Soul (Twayne's Masterwork Series No. 118). New York: Macmillan, bls. 37.
- ↑ Dickens, Charles. Oliver Twist. Kiddy Monster Publication. bls. Summary.
- ↑ „Oliver and Company“. 1988. Afrit af uppruna á 30 maí 2019. Sótt 13 febrúar 2017.
