Fara í innihald

Naoto Kan

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Naoto Kan
菅 直人
Naoto Kan árið 2011.
Forsætisráðherra Japans
Í embætti
8. júní 2010  2. september 2011
ÞjóðhöfðingiAkihito
ForveriYukio Hatoyama
EftirmaðurYoshihiko Noda
Persónulegar upplýsingar
Fæddur10. október 1946 (1946-10-10) (79 ára)
Ube, Yamaguchi, Japan
StjórnmálaflokkurLýðræðisflokkurinn (1998–2016)
MakiNobuko Kan (g. 1970)
Börn2
HáskóliTækniháskólinn í Tókýó
StarfStjórnmálamaður

Naoto Kan (japanska: 菅 直人; f. 10. október 1946) er japanskur stjórnmálamaður sem var forsætisráðherra Japans frá 2010 til 2011. Kan var leiðtogi Lýðræðisflokksins, sem var við völd í Japan frá 2009 til 2012 eftir sigur sinn gegn Frjálslynda lýðræðisflokknum í þingkosningum árið 2009.

Kan var fjármálaráðherra Japans í ríkisstjórn Yukio Hatoyama frá janúar 2010. Sem fjármálaráðherra talaði Kan fyrir því að skattar yrðu hækkaðir og dregið úr útgjöldum til þess að Japan gæti staðið skil á skuldum sínum, sem voru þær hæstu meðal þróaðra þjóða. Kan tók við af Hatoyama sem leiðtogi Lýðræðisflokksins og sem forsætisráðherra eftir að Hatoyama sagði af sér í júní sama ár vegna deilna um framtíð herstöðvar Bandaríkjahers á eyjunni Okinawa.[1] Kan hélt 11 af 17 ráðherrum úr stjórn Hatoyama þegar hann stofnaði stjórn sína. Við embættistöku sína sagðist Kan vilja bæta samskiptin við Bandaríkin og virða gerða samninga um herstöðina á Okinawa, sem fólu í sér að hún yrði færð á norðurhluta eyjarinnar.[2]

Á minningardegi um seinni heimsstyrjöldina árið 2010 rufu Kan og ríkisstjórn hans gamla hefð með því að heimsækja ekki minnismerki um japanskar stríðshetjur í Tókýó. Þess í stað baðst Kan afsökunar á þeim þjáningum sem styrjöldin olli. Japanskir ráðamenn höfðu lengi haft þann sið að heimsækja minnismerkið á þessum degi, sem hafði verið umdeilt þar sem meðal annars var verið að heiðra stríðsglæpamenn á borð við Hideki Tōjō.[3]

Hamfarirnar í Japan 2011 settu svip á forsætisráðherratíð Kans. Í kjölfar jarðskjálftans og flóðbylgjunnar sem fóru yfir Japan í mars það ár varaði Kan við því að ekki hefði skap­ast jafn mikið neyðarástand í landinu frá lokum seinna stríðs.[4] Í tilkynningu sinni um sprengingar í kjarnorkuverinu í Fukushima vegna hamfaranna greindi Kan frá því að geislavirkni á svæðinu hefði aukist umtalsvert en biðlaði þó til fólks að halda ró sinni og skipaði ekki brottflutning fólks frá Tókýó.[5] Í apríl 2011 tilkynnti stjórn Kans að hún hygðist setja andvirði 49 milljarða dala, eða um 5.530 milljarða íslenskra króna, í neyðarsjóð til að takast á við afleiðingar hamfaranna.[6]

Vinsældir Kans jukust til skamms tíma eftir hamfarirnar en í ágúst var hann orðinn óvinsælli en áður og innan við fimtungur Japana sagðist ánægður með störf hans.[7] Hækkanir Kans á söluskatti til að afla ríkinu tekna svo hægt væri að vinna bug á skuldavanda Japans mældust einnig illa fyrir og urðu honum til frekari óvinsælda. Lýðræðisflokkurinn hlaut slæma útreið í kosningum á efri deild japanska þingsins í júlí 2010, einungis um ári eftir stórsigur sinn í þingkosningunum árið áður.[8] Kan sagði að endingu af sér sem forsætisráðherra og leiðtogi Lýðræðisflokksins þann 26. ágúst 2010.[9]

Tilvísanir

[breyta | breyta frumkóða]
  1. „Naoto Kan næsti forsætisráðherra Japan“. Vísir. 4. júní 2010. Sótt 23. ágúst 2025.
  2. „Ný ríkisstjórn Japans kynnt“. RÚV. 8. júní 2010. Sótt 23. ágúst 2025.
  3. „Baðst afsökunar á þjáningum“. Vísir. 16. ágúst 2010. Sótt 23. ágúst 2025.
  4. „Verstu hamfarir frá stríðslokum“. mbl.is. 13. mars 2011. Sótt 23. ágúst 2025.
  5. Björn Teitsson (16. mars 2011). „Stærsta kjarnorkuslys síðan Tsjernobyl“. Dagblaðið Vísir. bls. 16.
  6. „Japanir setja 5.500 milljarða í neyðaraðstoð innanlands“. Viðskiptablaðið. 22. apríl 2011. Sótt 23. ágúst 2025.
  7. „Naoto Kan á útleið“. RÚV. 23. ágúst 2011. Sótt 23. ágúst 2025.
  8. Baldur Arnarson (13. júlí 2010). „Japan á barmi stjórnarkreppu“. Morgunblaðið. bls. 15.
  9. „Kan segir af sér“. mbl.is. 26. ágúst 2011. Sótt 23. ágúst 2025.


Fyrirrennari:
Yukio Hatoyama
Forsætisráðherra Japans
(8. júní 2010 – 2. september 2011)
Eftirmaður:
Yoshihiko Noda


  Þetta æviágrip sem tengist stjórnmálum og Japan er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.