Mojtaba Khamenei
| Mojtaba Khamenei | |
|---|---|
| مجتبی خامنهای | |
.jpg) Khamenei árið 2026. | |
| Æðsti leiðtogi Írans | |
Núverandi | |
| Tók við embætti 8. mars 2026 | |
| Forseti | Masoud Pezeshkian |
| Forveri | Ali Khamenei |
| Persónulegar upplýsingar | |
| Fæddur | 8. september 1969 Mashhad, Íran |
| Maki | Zahra Haddad-Adel (g. 1999; d. 2026) |
| Börn | 3 |
| Móðir | Mansoureh Khojasteh Bagherzadeh |
| Faðir | Ali Khamenei |
| Háskóli | Qom-klerkaskólinn |
| Undirskrift |  |
Mojtaba Khamenei (f. 8. september 1969) er íranskur stjórnmálamaður og sjíaklerkur sem hefur verið æðsti leiðtogi Írans frá 8. mars 2026. Hann er annar sonur Ali Khamenei, sem var æðsti leiðtogi Írans á undan honum.
Æviágrip
[breyta | breyta frumkóða]Mojtaba Khamenei fæddist 8. september 1969 í borginni Mashhad og er eitt af sex börnum Ali Khamenei, sem var annar æðsti leiðtogi Írans eftir stofnun Íslamska lýðveldisins frá 1989 til 2026. Khamenei gegndi þjónustu í íranska hernum í stríði Írans og Íraks þegar hann var sautján ára gamall. Talið er að hann hafi á þeim tíma orðið náinn Íranska byltingarverðinum. Eftir stríðið nam Khamenei guðfræði í borginni Qom.[1]
Mojtaba var hið eina af börnum Ali Khamenei sem gegndi opinberu hlutverki í stjórnartíð föður síns, þrátt fyrir að gegna engu formlegu embætti. Hann er talinn hafa haft nokkur áhrif á bak við tjöldin og hefur verið sakaður um að stýra ofbeldisfullri bælingu á mótmælum sem brutust út í Íran eftir endurkjör Mahmouds Ahmadinejad forseta árið 2009. Fjármálaráðuneyti Bandaríkjanna beitti Mojtaba Khamenei efnahagslegum refsiaðgerðum árið 2019 og sakaði hann um að hafa unnið náið með írönskum öryggissveitum til að skapa óreiðu í nágrannaríkjum Írans.[1]
Mojtaba Khamenei er talinn eiga miklar eignir erlendis, í bönkum í Sameinuðu arabísku furstadæmunum, Sýrlandi, Venesúela og Afríku. Hann er jafnframt talinn eiga gull og demanta að andvirði 300 milljóna bandaríkjadala og bankareikninga í Sviss. Í janúar 2026 vændi arabíska dagblaðið Khamenei um að hafa flutt rafmyntir til Dúbaí fyrir um 328 milljónir bandaríkjadala. Innan Írans er Khamenei talinn eiga hluta af hinu dýra Abas Abad-hverfi í Teheran og miklar landeignir nærri Mashhad.[2]
Mojtaba Khamenei er talinn hlynntur því að Íran eignist kjarnorkuvopn, ólíkt föður sínum, sem hafði gefið út trúarlegan úrskurð (fatwa) gegn þróun og notkun slíkra vopna.[2]
Ali Khamenei var drepinn í loftárásum Ísraela og Bandaríkjamanna á fyrsta degi Íransstríðsins 2026. Móðir, eiginkona og eitt barna Mojtaba voru einnig drepin í árásunum.[1] Þann 8. mars var tilkynnt að sérfræðingaráð Írans hefði kjörið Mojtaba nýjan æðsta leiðtoga Írans. Talið er að byltingarvörðurinn hafi þrýst mjög á ráðið til þess að Mojtaba yrði fyrir valinu.[3] Valið á honum var talið fela í sér skilaboð um að Íran myndi ekki víkja frá harðlínustefnu sinni þrátt fyrir árásir Ísraela og Bandaríkjanna.[4]
Mojtaba er talinn hafa særst í árásum Bandaríkjanna en hafa lifað af. Hann hefur ekki sést opinberlega frá því að hann tók við sem æðsti leiðtogi landsins en Ísraelar hafa hótað því að ráða hann einnig af dögum.[5] Pete Hegseth varnarmálaráðherra Bandaríkjanna sagði þann 13. mars að líklegt væri að Khamenei sé „afmyndaður“ eftir meiðsli sín í loftárásunum.[6] Fyrsta yfirlýsing Khamenei eftir valdatöku hans var lesin upp í íranska ríkissjónvarpinu af þuli, en ekki af honum sjálfum.[7]
Fréttastofan Reuters hafði eftir nafnlausum heimildarmönnum 11. apríl að Khamenei væri enn að jafna sig eftir alvarlega áverka sem hann hlaut í árásinni sem varð föður hans að bana í upphafi stríðsins. Hann væri engu að síður með rænu og tæki þátt í fundum með háttsettum embættismönnum gegnum hljóðfundi.[8]
Talið er að völd Mojtaba Khamenei séu takmörkuð miðað við völd forvera hans. Áhrifamenn innan byltingarvarðarins eru taldir taka flestar mikilvægar ákvarðanir sem Khamenei veitir síðan blessun sína.[9]
Tilvísanir
[breyta | breyta frumkóða]- 1 2 3 „Hver er Mojtaba Khamenei?“. mbl.is. 8. mars 2026. Sótt 8. mars 2026.
- 1 2 „Sagður eiga milljarða og lúxuseignir um allan heim“. DV. 9. mars 2026. Sótt 9. mars 2026.
- ↑ Freyja Þórisdóttir (8. mars 2026). „Sonur Khamenei nýr leiðtogi Írans“. Vísir. Sótt 8. mars 2026.
- ↑ Björgvin Gunnarsson (4. mars 2026). „Hið nýja andlit Írans“. Mannlíf. Sótt 9. mars 2026.
- ↑ Hólmfríður Gísladóttir (11. mars 2026). „Mojtaba Khamenei særður en óhultur“. Vísir. Sótt 11. mars 2026.
- ↑ „Segir líklegt að Khamenei sé „afmyndaður"“. mbl.is. 13. mars 2026. Sótt 13. mars 2026.
- ↑ „Mojtaba Khamenei sendir frá sér yfirlýsingu“. mbl.is. 12. mars 2026. Sótt 13. mars 2026.
- ↑ „Æðsti leiðtogi Írans er með alvarleg og afmyndandi sár“. mbl.is. 11. apríl 2026. Sótt 12. apríl 2026.
- ↑ Samúel Karl Ólason (29. apríl 2026). „Byltingarvörðurinn herðir tökin á stjórnartaumunum“. Vísir. Sótt 1. maí 2026.
| Fyrirrennari: Ali Khamenei |
|
Eftirmaður: Enn í embætti | |||
Þetta æviágrip sem tengist stjórnmálum er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.