Fara í innihald

Max von Sydow

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Max von Sydow
Max von Sydow á Kvikmyndahátíðinni í Cannes árið 2016.
Max von Sydow á Kvikmyndahátíðinni í Cannes árið 2016.
Upplýsingar
FæddurCarl Adolf von Sydow
10. apríl 1929(1929-04-10)
Lund, Svíþjóð
Dáinn8. mars 2020 (90 ára)
Marseille, Frakklandi
ÞjóðerniSænskur
Ár virkur1949–2020
MakiChristina Olin (g. 1951; sk. 1979)
Catherine Brelet (g. 1997)
Börn4
ForeldrarCarl Wilhelm von Sydow (faðir)
Helstu hlutverk
Antonius Block
í Sjöunda innsiglinu

Max von Sydow (fæddur Carl Adolf von Sydow; 10. apríl 1929 – 8. mars 2020) var sænskur og franskur leikari. Hann var virkur í um 70 ár í evrópskum og bandarískum kvikmyndum, sjónvarpi og leikhúsum. Á þeim tíma birtist hann í rúmlega 150 kvikmyndum og fjölda sjónvarpsþátta á mörgum tungumálum.[1][2]

Von Sydow var þekktur fyrir fjölbreytt hlutverk sín, allt frá tilfinningalausum, íhugulum söguhetjum og háðslegum listamönnum til illyrmislegra og glaðhlakkalegra skúrka. Á ferli sínum hlaut von Sydow fjölda verðlauna, meðal annars heiðursverðlaun frá kvikmyndahátíðunum í Cannes og Feneyjum. Hann var tvisvar tilnefndur til Óskarsverðlauna, sem besti aðalleikarinn fyrir hlutverk sitt í myndinni Pelle sigurvegari (1987) og besti aukaleikarinn fyrir Extremely Loud & Incredibly Close (2011).

Von Sydow öðlaðist fyrst frægð á alþjóðavísu með því að leika miðaldariddarann Antonius Block í kvikmyndinni Sjöunda innsiglið (1957) eftir Ingmar Bergman, þar sem persóna hans birtist í frægum atriðum að tefla við dauðann. Hann birtist í ellefu kvikmyndum í leikstjórn Bergmans, þar á meðal Að leiðarlokum (1957), Meyjarlindin (1960), Sem í skuggsjá (1961), Kvöldmáltíðargestirnir (1963), Skömmin (1968) og Snertingin (1971).

Frumraun von Sydow í bandarískri kvikmynd var sem Jesús Kristur í biblíustórmyndinni Maðurinn frá Nazaret (1965). Hann birtist síðan í kvikmyndum á borð við Hawaii (1966), Særingamaðurinn (1973), Gammurinn á flótta (1975), Hvell-Geiri (1980), Ofurmennið Conan (1982) og James Bond-myndina Segðu aldrei aftur aldrei (1983). Hann lék einnig aukahlutverk í kvikmyndum eins og Dune (1984), Hanna og systur hennar (1986), Uppvakningar (1990), Minority Report (2002), Köfunarkúpan og fiðrildið (2007), Fangaeyjan (2010), Hrói höttur (2010) og Stjörnustríð: Mátturinn vaknar (2015). Hann lék illmennið Leland Gaunt (eða djöfulinn) í myndinni Nytsamir sakleysingjar (1993) eftir samnefndri sögu Stephens King. Árið 2016 lék hann þríeygðu krákuna í fantasíuþáttunum Krúnuleikar á HBO og var tilnefndur til Primetime Emmy-verðlauna sem besti gestaleikarinn í dramaþáttum fyrir hlutverkið.[3]

Von Sydow hlaut menningarverðlaun konungsstofnunar Svíþjóðar árið 1954, var skipaður liðsforingi í lista- og bréfareglu Frakklands árið 2005 og riddari frönsku heiðursorðunnar 17. október 2012.[4]

Kvikmyndaskrá

[breyta | breyta frumkóða]
Ár Titill Hlutverk Leikstjóri Athugasemdir Tilv.
1949 Aðeins móðir (Bare en mor) Nils Alf Sjöberg [5][6]
1951 Fröken Julie Hand [5]
1953 Ingen mans kvinna Olaf Lars-Eric Kjellgren [5]
1956 Rätten att älska Bergman Mimi Pollak [5]
1957 Sjöunda innsiglið (Det sjunde inseglet) Antonius Block Ingmar Bergman [5][6]
Prästen i Uddarbo Gustaf Ömark Kenne Fant [5][6]
Að leiðarlokum (Smultronstället) Henrik Åkerman Ingmar Bergman [5][6]
1958 Við lífsins dyr (Nära livet) Harry Andersson Ingmar Bergman [5][6]
Kvinnlig spion 503 Tysk topagent Horst Jørn Jeppesen [5]
Andlitið (Ansiktet) Albert Emanuel Vogler Ingmar Bergman [5][6]
1960 Meyjarlindin (Jungfrukällan) Töre [5][6]
Brúðkaupsdagurinn (Bröllopsdagen) Anders Frost Kenne Fant [5][6]
1961 Sem í skuggsjá (Såsom i en spegel) Martin Ingmar Bergman [5][6]
1962 Nilli Hólmgeirsson og ævintýraför hans um Svíþjóð (Nils Holgerssons underbara resa) Faðirinn Kenne Fant [5][6]
Ástkonan (Älskarinnan) Kvæntur maður Vilgot Sjöman [5][6]
1963 Kvöldmáltíðargestirnir (Nattvardsgästerna) Jonas Persson Ingmar Bergman [5][6]
1965 4x4 Kvist Jan Troell [6]
Maðurinn frá Nazaret (The Greatest Story Ever Told) Jesús Kristur George Stevens [5][6]
Verðlaunin (The Reward) Scott Swenson Serge Bourguignon [5][6]
1966 Hawaii Séra Abner Hale George Roy Hill [5][6]
Quiller skýrslan (The Quiller Memorandum) Oktober Michael Anderson [6]
Svona er lífið (Här har du ditt liv) Smålands-Pelle Jan Troell [5][6]
1968 Tími úlfsins (Vargtimmen) Johan Borg Ingmar Bergman [5][6]
Svarta palmkronor Gustav Olofsson Lars-Magnus Lindgren [6][5]
Skömmin (Skammen) Jan Rosenberg Ingmar Bergman [5][6]
1969 Made in Sweden Magnus Rud Johan Bergenstråhle [5][6]
En Passion Andreas Winkelman Ingmar Bergman [5][6]
1970 Bréfið til Kreml (The Kremlin Letter) Kosnov ofursti John Huston [5][6]
1971 The Night Visitor Salem László Benedek [5][6]
Vesturfararnir (Utvandrarna) Karl Oskar Jan Troell [5][6]
Snertingin (Beröringen) Andreas Vergerus Ingmar Bergman [5][6]
Eplastríðið (Äppelkriget) Roy Lindberg Tage Danielsson [5][6]
1972 Strokumaðurinn (Embassy) Gorenko Gordon Hessler [5][6]
Landnemarnir (Nybyggarna) Karl Oskar Jan Troell [5][6]
1973 Særingamaðurinn (The Exorcist) Faðir Lankester Merrin William Friedkin [5][6]
1974 Sléttuúlfurinn (Steppenwolf) Harry Haller Fred Haines [6]
1975 Eggið er laust (Ägget är löst!) Faðirinn Hans Alfredson [5][6]
Le miroir éclate Matthew Lawrence Claude d'Anna [6]
Gammurinn á flótta (Three Days of the Condor) G. Joubert Sydney Pollack [5][6]
Borg dauðans (The Ultimate Warrior) Baróninn Robert Clouse [6]
1976 Cuore di cane Prófessor Filipp Filippovich Preobrazenski Alberto Lattuada [6]
Cadaveri eccellenti Forseti hæstaréttar Francesco Rosi [5][6]
Foxtrot Larsen Arturo Ripstein [6]
Eyðimörk tartaranna (Il deserto dei Tartari) Hortiz Valerio Zurlini [5][6]
Sigling hinna dæmdu (Voyage of the Damned) Schroeder skipstjóri Stuart Rosenberg [5][6]
1977 Særingamaðurinn II (The Exorcist II: The Heretic) Faðir Lankester Merrin John Boorman [5][6]
Að duga eða drepast (March or Die) François Marneau Dick Richards [5][6]
Gran bollito Lisa Carpi Mauro Bolognini [6]
1978 Var Patton myrtur? (Brass Target) Shelley John Hough [5][6]
1979 Fellibylurinn (Hurricane) Dr. Danielsson Jan Troell [5][6]
Bugie bianche Marcello Herrighe Stefano Rolla(it) [5][6]
1980 Dauðinn á skerminum (Death Watch) Gerald Mortenhoe Bertrand Tavernier [5][6]
Hvell-Geiri (Flash Gordon) Ming hinn miskunnarlausi Mike Hodges [5][6]
1981 Flótti til sigurs (Escape to Victory) Karl von Steiner majór John Huston [5][6]
She Dances Alone Hann sjálfur / Nijinsky Robert Dornhelm Talsetning [5][6]
1982 Ofurmennið Conan (Conan the Barbarian) Ósrik konungur John Milius [5][6]
Loftsiglingin (Ingenjör Andrées luftfärd) Salomon August Andrée Jan Troell [5][6]
Hit Man O'Donnell ofursti José Antonio de la Loma(es) [5][6]
1983 Le Cercle des passions(fr) Carlo di Vilalfratti Claude d'Anna [6]
Strange Brew Smith bruggarameistari Rick Moranis
Dave Thomas		 [6]
Segðu aldrei aftur aldrei (Never Say Never Again) Ernst Stavro Blofeld Irvin Kershner [5][6]
1984 Dreamscape Dr. Paul Novotny Joseph Ruben [6]
Dune Dr. Líet-Kaíns David Lynch [5][6]
1985 Code Name: Emerald Jurgen Brausch Jonathan Sanger [6]
Il pentito Spinola Pasquale Squitieri [6]
1986 Hanna og systur hennar (Hannah and Her Sisters) Frederick Woody Allen [5][6]
The Second Victory Dr. Huber Gerald Thomas [5][6]
Oviri August Strindberg Henning Carlsen [6]
Brostinn strengur (Duet for One) Dr. Louis Feldman Andrej Kontsjalovskíj [5][6]
1987 Pelle sigurvegari (Pelle Erobreren) Lassefar Karlsson Bille August [5][6]
1988 Katinka — Max von Sydow [6]
1989 Draugabanar II (Ghostbusters II) Vigo Ivan Reitman Talsetning [7]
1990 Mio caro dottor Gräsler Von Schleheim Roberto Faenza [6]
Una vita scellerata Klemens 7. páfi Giacomo Battiato [6]
Pabbi (Father) Joe Mueller John Power [6]
Uppvakningar (Awakenings) Dr. Peter Ingham Penny Marshall [5][6]
1991 Dauðakossinn (A Kiss Before Dying) Thor Carlsson James Dearden [5][6]
Evrópa (Europa) Sögumaður Lars von Trier Talsetning [5][6]
Til endaloka heimsins (Until the End of the World) Henry Farber Wim Wenders [5][6]
Uxinn (Oxen) Prestur Sven Nykvist [5][6]
Í góðu skyni (Den goda viljan) Johan Åkerblom Bille August [5][6]
1992 Þögul snerting(pl) (Dotknięcie ręki) Henry Kesdi Krzysztof Zanussi [5][6]
1993 Ferðin hans afa (Morfars resa) Simon S.L. Fromm Staffan Lamm(sv) [5][6]
Nytsamir sakleysingjar (Needful Things) Leland Gaunt Fraser C. Heston [6]
1994 Time is Money Joe Kaufman Paolo Barzman [6]
1995 Dredd dómari (Judge Dredd) Fargo dómari Danny Cannon [5][6]
1996 Hamsun Knut Hamsun Jan Troell [5][6]
Jerúsalem (Jerusalem) Prestur Bille August [5][6]
1997 Herkúles (Hercules) Seifur Ron Clements
John Musker		 Sænsk talsetning [5]
1997 Á óvinasvæði (Hostile Waters) Tsjervavín flotaforingi David Drury
1998 Hvaða draumar okkar vitja (What Dreams May Come) Albert Lewis Vincent Ward [5][6]
1999 Fellur mjöll í sedrusskógi (Snow Falling on Cedars) Nels Gudmundsson Scott Hicks [5][6]
2001 Non ho sonno Ulisse Moretti Dario Argento [6]
Drúídar (Druids) Guttuart Jacques Dorfmann [5][6]
Heill á húfi (Intacto) Samuel Juan Carlos Fresnadillo [5][6]
2002 Minority Report Lamar Burgess Steven Spielberg [5][6]
Les amants de Mogador — Souheil Ben-Barka [8]
2004 Night of the Living Dorks Lankester Merrin Matthias Dinter Smáhlutverk, ekki nefndur á kreditlista
2005 Heidi Alp frændi Paul Marcus [6]
2006 L'inchiesta Tíberíus Giulio Base [6]
2007 Rush Hour 3 Varden Reynard Brett Ratner [5][6]
Emotional Arithmetic Jakob Bronski Paolo Barzman [6]
Köfunarkúpan og fiðrildið (The Diving Bell and the Butterfly) Papinou Julian Schnabel [5][6]
2009 Solomon Kane Josiah Kane Michael J. Bassett [6]
Un homme et son chien Liðsforinginn Francis Huster Smáhlutverk [6]
2010 Fangaeyjan (Shutter Island) Dr. Jeremiah Naehring Martin Scorsese [5][6]
Hrói höttur (Robin Hood) Sir Walter Loxley Ridley Scott [5][6]
Múmínálfarnir og halastjarnan (Mumintrollen och kometen) Sögumaður Maria Lindberg Talsetning [5]
The Wolfman Lestarfarþegi Joe Johnston Aðeins í útgáfu leikstjóra [9]
2011 Extremely Loud & Incredibly Close Leigusalinn Stephen Daldry [5][6]
2012 Truth & Treason Frank Fikeis [10]
Branded Joseph Pascal Jamie Bradshaw
& Aleksandr Dulerayn		 [11]
2013 Dragons 3D Dr. Alistair Conis Marc Fafard [12]
2015 The Letters Faðir Celeste van Exem William Riead [13]
Stjörnustríð: Mátturinn vaknar (Star Wars: The Force Awakens) Lor San Tekka J. J. Abrams [5][6]
2016 Les Premiers, les Derniers Útfararstjórinn Bouli Lanners [14]
2018 Kursk Vladimir Petrenko Thomas Vinterberg [15]
2021 Kalavryta 1943 Nikolas Andreou (gamall) Nicholas Dimitropoulos Frumsýnd eftir dauða von Sydow [15]

Tilvísanir

[breyta | breyta frumkóða]
  1. ↑ Rafferty, Terrence (desember 2015). „The Greatest Actor Alive“. The Atlantic. Sótt 10. mars 2020.
  2. ↑ Hynes, Eric (28 nóvember 2012). „Staring Down Death: The Singular Career of Max von Sydow“. The Village Voice. Afrit af upprunalegu geymt þann 13. september 2018. Sótt 10. mars 2020.
  3. ↑ „Max von Sydow“. Emmys.com. Sótt 22 febrúar 2021.
  4. ↑ TT Spektra (24 janúar 2011). „Max von Sydow dubbad till riddare“ [Max von Sydow sleginn til riddara]. Dagens Nyheter (sænska). Sótt 19 október 2016.
  5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 „Max von Sydow“. Swedish Film Database. 10 apríl 1929. Sótt 9. mars 2020.
  6. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 „Max von Sydow“. BFI. Afrit af upprunalegu geymt þann 31 maí 2016. Sótt 9. mars 2020.
  7. ↑ Miller, Cynthia J.; Riper, A. Bowdoin Van (20 maí 2016). The Laughing Dead: The Horror-Comedy Film from Bride of Frankenstein to Zombieland (enska). Rowman & Littlefield. bls. 204. ISBN 978-1-4422-6833-3. „the ghost of Vigo, voiced by Max von Sydow“
  8. ↑ Dixon, Wheeler Winston; Foster, Gwendolyn Audrey (30. mars 2018). A Short History of Film, Third Edition (enska). Rutgers University Press. bls. 340. ISBN 978-0-8135-9516-0. „In 2002, Ben-Barka wrote and directed Les amants de Mogador (The Lovers of Mogador), starring Max von Sydow.“
  9. ↑ „Max von Sydow bortklippt: "Sorgligt"“. www.expressen.se (sænska). 11 febrúar 2010. Sótt 10. mars 2020. „Max von Sydow hade en mindre roll i skräckfilmen The Wolfman - men klipptes bort [Max von Sydow átti aukahlutverk í hryllyngsmyndinni Úlfmaðurinn - en var klipptur út]“
  10. ↑ „"Franske" von Sydow gör succé“. Svenska Dagbladet (sænska). 13 febrúar 2012. ISSN 1101-2412. Sótt 10. mars 2020.
  11. ↑ Webster, Andy (7. september 2012). „A Marketing Man Fights the Madness“. The New York Times (bandarísk enska). ISSN 0362-4331. Sótt 10. mars 2020.
  12. ↑ Yamato, Jen (2 júlí 2014). „Max Von Sydow Heads To Imax Screens In 'Dragons 3D': Video“. Deadline (enska). Sótt 10. mars 2020.
  13. ↑ Jaworowski, Ken (3. desember 2015). „Review: 'The Letters,' a Biopic of Mother Teresa“. The New York Times (bandarísk enska). ISSN 0362-4331. Sótt 10. mars 2020.
  14. ↑ „'The First, The Last' ('Les premiers, les derniers'): Berlin Review“. The Hollywood Reporter (enska). 12 febrúar 2016. Sótt 10. mars 2020.
  15. 1 2 „Max von Sydow, actor who played chess with Death in 'The Seventh Seal' – obituary“. The Daily Telegraph. 9. mars 2020. Afrit af uppruna á 11 janúar 2022. Sótt 9. mars 2020.
  Þetta æviágrip sem tengist leikurum er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.
Sótt frá „https://is.wikipedia.org/w/index.php?title=Max_von_Sydow&oldid=1963767“